Տավարաբուծական մթերքների արտադրության ծախսերի և եկամուտների հաշվառման կատարելագործման ուղիները (Կոտայքի մարզի օրանակով)

Лингвистика

Ռուսաց լեզվի քերականական կառուցվածքի և լեզվական հիմնական օրինաչափությունների ուսումնասիրման համար նախատեսված ուսումնական աշխատություն է, որի նպատակն է հայ ընթերցողին մայրենի լեզվով ծանոթացնել ռուսերենի քերականական համակարգին, բառերի ձևափոխության կանոններին և խոսքի կառուցման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարևոր տեղ ունի հայերենով օտար լեզվի ուսուցման պատմության մեջ, քանի որ արտացոլում է ռուսերենի ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը և հայ ընթերցողների համար լեզվական գիտելիքները հասանելի դարձնելու կրթական ձգտումը։ Դրա հիմնական բովանդակային ուղղությունը ռուսերենի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական կառուցվածքի ներկայացումն է՝ հայերեն բացատրությունների միջոցով։ Ռուսերենի այբուբենի, տառերի, հնչյունների, արտասանության և շեշտադրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը լեզվի յուրացման սկզբնական կարևոր հիմքն է։ Դրան հաջորդում է բառերի կառուցվածքի, խոսքի մասերի և դրանց քերականական հատկանիշների ներկայացումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռուսերենի գոյականների հոլովման համակարգը, որը ներառում է հոլովների, սեռերի և թվի քերականական կարգերը։ Գոյականների ձևափոխության կանոնների իմացությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու բառերի միջև գոյություն ունեցող իմաստային ու քերականական հարաբերությունները և ճիշտ կիրառելու դրանք խոսքում։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև ածականների, դերանունների, թվականների և մակբայների քերականական առանձնահատկությունները, դրանց համաձայնեցման ու կիրառության սկզբունքները։ Աշխատության լեզվաբանական բովանդակության կարևոր բաղադրիչներից է բայի քերականական համակարգը։ Ռուսերենի բայերի խոնարհումը, դեմքի, թվի և ժամանակի կարգերը, եղանակները, ինչպես նաև գործողության բնույթն արտահայտող ձևերը կարևոր նշանակություն ունեն լեզվի ճիշտ յուրացման համար։ Բայական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գործողությունների արտահայտման տարբեր եղանակները և կառուցելու քերականորեն ճիշտ նախադասություններ։ Քերականական գիտելիքների մյուս կարևոր ուղղությունը շարահյուսությունն է, որն ընդգրկում է բառերի կապակցման, բառակապակցությունների և նախադասությունների կառուցման կանոնները։ Ռուսերենի նախադասության կառուցվածքի, նախադասության անդամների և բառերի միջև քերականական կապերի ուսումնասիրությունը նպաստում է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Հայերեն բացատրությունների կիրառությունը կարևոր մեթոդական առավելություն է, քանի որ հնարավորություն է տալիս ռուսերենի քերականական երևույթները հասկանալու հայերեն լեզվական մտածողության միջոցով։ Երկու լեզուների քերականական համակարգերի համադրումը նպաստում է նմանությունների և տարբերությունների ճանաչմանը, լեզվական մտածողության զարգացմանը և օտար լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ավելի գիտակցված յուրացմանը։ Աշխատության կրթական նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն քերականական կանոնների փոխանցմամբ։ Այն նաև հնարավորություն է ստեղծում զարգացնելու ռուսերեն կարդալու, գրելու, խոսելու և թարգմանելու նախնական կարողությունները։ Ռուսերենի իմացությունը հատկապես կարևոր էր այն ժամանակաշրջանում, երբ հայ բնակչության մի զգալի հատվածի հասարակական, կրթական, վարչական և մշակութային հարաբերությունները սերտորեն կապված էին Ռուսական կայսրության հետ։ Այդ պատճառով ռուսերենի ուսումնասիրությունը ձեռք էր բերում ոչ միայն լեզվական, այլև գործնական ու հասարակական նշանակություն։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է օտար լեզուների համառոտ քերականական ձեռնարկների ավանդույթին։ Նման ձեռնարկներին բնորոշ է լեզվական նյութի համակարգված ներկայացումը, քերականական կանոնների բացատրությունը և ուսուցման համար անհրաժեշտ գիտելիքների դասակարգումը։ Հայերենով բացատրությունների առկայությունը նպաստում էր ուսումնական նյութի մատչելիությանը և նվազեցնում օտար լեզվի ինքնուրույն ուսումնասիրման դժվարությունները։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր դեր են կատարել հայ իրականության մեջ ռուսաց լեզվի ուսուցման մեթոդների ձևավորման, լեզվական գիտելիքների տարածման և հայ-ռուսական կրթական ու մշակութային կապերի զարգացման գործում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը նշանակալի է XIX դարի առաջին կեսի հայ կրթական և տպագրական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Մոսկվան այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավորականության և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Հայերեն ուսումնական գրականության հրատարակումը ռուսալեզու միջավայրում հնարավորություն էր տալիս հայ ընթերցողներին մայրենի լեզվով յուրացնելու ռուսաց լեզուն և ընդլայնելու իրենց կրթական ու հաղորդակցական հնարավորությունները։ «Օգոստեան Սեմէնի» տպարանի միջոցով լույս տեսած այս աշխատությունը վկայում է նաև տպագրական գործունեության կարևորության մասին՝ որպես լեզվական և կրթական գիտելիքների տարածման միջոց։ Այն արտացոլում է հայ հասարակության մեջ օտար լեզուների ուսուցման նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը և մայրենի լեզվով դասագրքեր ստեղծելու անհրաժեշտության գիտակցումը։ Գիրքը կարևոր մատենագիտական և պատմալեզվաբանական արժեք ունի հայերեն ռուսագիտական գրականության, ռուսերենի դասավանդման պատմության, համեմատական քերականագիտության և XIX դարի հայ-ռուսական մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, ռուսագետների, հայագետների, մանկավարժների, թարգմանիչների և հայ հին ուսումնական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես հայերենով ռուսաց լեզվի համակարգված ուսուցման վաղ շրջանի նշանակալի նմուշ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է նվազ էներգասպառմամբ թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման համար նախատեսված ստանդարտ տարրերի գրադարանի մշակման և դրա հիմնական էլեկտրական ու գործառական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տրամաբանական տարրերի այնպիսի կառուցվածքների ձևավորումն է, որոնք ապահովում են անհրաժեշտ արագագործություն և հուսալիություն՝ միաժամանակ նվազեցնելով ստատիկ ու դինամիկ էներգասպառումը։ Քննվում են թվային բազային հանգույցների՝ տրամաբանական փականների, ինվերտորների, տրիգերների և այլ ստանդարտ բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցման սկզբունքները և ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ավտոմատացված գործընթացներում օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էներգասպառման, ազդանշանի տարածման ուշացման և բջջի զբաղեցրած մակերեսի միջև փոխզիջմանը, քանի որ այդ ցուցանիշների համատեղ օպտիմալացումը թվային միկրոէլեկտրոնիկայի նախագծման կարևոր խնդիրներից է։ Ուսումնասիրվում են սնուցման լարման, աշխատանքային հաճախականության, բեռնվածության և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունների ազդեցությունները տարրերի աշխատանքի վրա։ Կարևորվում է նաև անցումային գործընթացների ժամանակ առաջացող էներգետիկ կորուստների գնահատումը և այն կառուցվածքային լուծումների համեմատությունը, որոնք նպաստում են անարդյունավետ էներգասպառման սահմանափակմանը։ Գրադարանի յուրաքանչյուր տարրի համար կարող են ձևավորվել համապատասխան մոդելներ և բնութագրեր, որոնք անհրաժեշտ են ավելի բարդ թվային համակարգերի տրամաբանական սինթեզի, ժամանակային վերլուծության և էներգետիկ գնահատման համար։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է մշակված տարրերի աշխատանքային կայունության ուսումնասիրությունը տարբեր պայմաններում՝ հաշվի առնելով տեխնոլոգիական շեղումները և արտաքին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Գրադարանային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բազմակի օգտագործման համար ստեղծել նախապես ուսումնասիրված և բնութագրված տարրերի միասնական հավաքածու՝ արագացնելով ինտեգրալ սխեմաների նախագծման գործընթացը և բարձրացնելով ստացված նախագծերի կանխատեսելիությունը։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է շարժական սարքավորումների, ներկառուցված համակարգերի և էներգետիկ արդյունավետություն պահանջող այլ էլեկտրոնային համակարգերի համար թվային սխեմաների նախագծման կատարելագործման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և էներգաարդյունավետ հաշվարկային համակարգերի մոտեցումները՝ ցածր էներգասպառմամբ թվային սարքերի նախագծման համար արդյունավետ տարրային բազա ձևավորելու նպատակով։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցականների ինքնագնահատման կարողության ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինքնագնահատման էությունը, կառուցվածքը, զարգացման առանձնահատկությունները և դրա նշանակությունը կրտսեր դպրոցականների ինքնագիտակցության, ինքնավստահության ու ուսումնական գործունեության արդյունավետության ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցչի դերը, կրթական միջավայրի ազդեցությունը, գնահատման մեթոդների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են երեխայի կողմից սեփական հնարավորությունների, հաջողությունների և դժվարությունների օբյեկտիվ ընկալմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ինքնագնահատման կարողության զարգացման մեթոդներ և գործնական մոտեցումներ՝ ներառելով համագործակցային ուսուցման, ինքնավերլուծության, հետադարձ կապի և խրախուսման արդյունավետ ձևեր։ Հետազոտությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ ճիշտ ձևավորված ինքնագնահատումը նպաստում է ոչ միայն ուսումնական առաջադիմությանը, այլև երեխայի սոցիալական հարմարվողականությանը, պատասխանատվության զգացմանը և ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու կարողությանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տարրական դպրոցի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հոգեբանների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են երեխայի անձնային զարգացման և կրթական գործընթացի կատարելագործման հարցերով։

История

Աշխատությունը նվիրված է տեղական ազնվականության պատմական, սոցիալական և հասարակական բնութագրին՝ ուշադրություն դարձնելով նրա ձևավորմանը, հասարակության մեջ ունեցած դիրքին, իրավունքներին, արտոնություններին և գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել ազնվականական դասի ներկայացուցիչների սոցիալական ծագումը, նրանց տնտեսական դրությունը, հողատիրական հարաբերությունները, վարչական և քաղաքական կառույցներում ունեցած դերակատարությունը, ինչպես նաև տեղական իշխանությունների և այլ սոցիալական խմբերի հետ փոխհարաբերությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ազնվականության ոչ միայն որպես արտոնյալ դասի, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, տնտեսական և մշակութային գործընթացների վրա ազդեցություն ունեցող շերտի։ Կարևորվում են նաև ազնվական ընտանիքների ավանդույթները, կենցաղը, կրթությունը, մշակութային հետաքրքրությունները և հասարակական հեղինակությունը, որոնք նպաստում էին նրանց առանձնահատուկ կարգավիճակի պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ ազնվականության ներքին տարբերություններին, ունեցվածքի և ազդեցության անհավասարությանը, ինչպես նաև պատմական փոփոխությունների հետևանքով այդ դասի դիրքի աստիճանական վերափոխմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է տեղական պատմության և հասարակական կառուցվածքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ տարածաշրջանի սոցիալական հարաբերությունների, իշխանության բաշխման և ավանդական վերնախավի դերի մասին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ավիացիայի զարգացման տնտեսական, կազմակերպական և կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ «Արմավիա» ավիաընկերության գործունեության օրինակով։ Քննարկվում են երկրի ավիացիոն ոլորտի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, օդային փոխադրումների շուկայի կառուցվածքը, ավիաընկերությունների գործունեության արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև միջազգային ավիափոխադրումների համակարգում Հայաստանի դիրքի ամրապնդման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավիափոխադրումների կազմակերպման, օդանավային պարկի շահագործման, երթուղային ցանցի ընդլայնման, ուղևորափոխադրումների պահանջարկի և ավիաընկերությունների ֆինանսատնտեսական կայունության ապահովման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ավիացիոն ծառայությունների մրցունակության բարձրացման, ծախսերի կառավարման, սակագնային քաղաքականության և սպասարկման որակի բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական կարգավորման, միջազգային ավիացիոն համագործակցության, օդանավակայանային ենթակառուցվածքների զարգացման և ավիացիոն անվտանգության ապահովման նշանակությանը։ Կարևորվում են ազգային ավիափոխադրողի գործունեության ընթացքում առաջացած տնտեսական և կառավարչական դժվարությունների վերլուծությունը, շուկայական մրցակցության ազդեցությունը և ոլորտի կայուն զարգացման ռազմավարական մոտեցումների մշակումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տրանսպորտի կառավարման մասնագետների, ավիացիոն ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, գործարարների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը՝ կշռային շարունակական ֆունկցիաների դասում։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների տեսական հիմքերը, սահմանային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները և լուծումների գոյության, միակության ու կայունության հարցերը։ Հեղինակը մանրամասն ուսումնասիրում է կշռային ֆունկցիոնալ տարածությունների կիրառումը, վերլուծում է դասական և ընդհանրացված մեթոդների արդյունավետությունը, ինչպես նաև ներկայացնում է նոր տեսական արդյունքներ և ապացույցներ, որոնք նպաստում են մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից տեսության զարգացմանը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ֆունկցիոնալ անալիզի, սահմանային արժեքային խնդիրների և կիրառական մաթեմատիկայի փոխկապակցվածությանը՝ ընդգծելով ստացված արդյունքների նշանակությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, մեխանիկայի և ինժեներական մոդելավորման ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ասպիրանտների, մագիստրանտների և կիրառական մաթեմատիկայով ու դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։