Տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում (2002)

Психология

Աշխատությունը նվիրված է մարտական գործողությունների մասնակիցների ժամանակային հեռանկարի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով, թե ինչպես են պատերազմական փորձառությունները ազդում անձի անցյալի, ներկայի և ապագայի ընկալման կառուցվածքի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ժամանակային հեռանկարի հոգեբանական բաղադրիչները՝ անցյալի վերապրում, ներկայի ադապտիվ կամ դեֆենսիվ ընկալում և ապագայի կանխատեսման ու պլանավորման կարողություն։ Գրքում դիտարկվում են մարտական սթրեսի և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման (PTSD) ազդեցությունները ժամանակային կառուցվածքի խեղաթյուրման վրա, ինչպես նաև անձի ինքնակարգավորման և իմաստավորման գործընթացների փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք նպաստում են ադապտիվ ժամանակային հեռանկարի ձևավորմանը՝ սոցիալական աջակցություն, հոգեբանական վերականգնողական ծրագրեր, մասնագիտական վերաինտեգրում և արժեքային համակարգի վերակառուցում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տարբեր խմբերի միջև տարբերությունները՝ ըստ ծառայության տևողության, մարտական փորձի ինտենսիվության և սոցիալ-դեմոգրաֆիկ հատկանիշների։ Աշխատությունը ընդգծում է ժամանակային հեռանկարի դերը հոգեբանական կայունության, կյանքի իմաստի վերականգնման և հետպատերազմյան ադապտացիայի գործընթացներում։ Այն օգտակար է հոգեբանների, ռազմական մասնագետների և վերականգնողական ծրագրերի մշակողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ջրի նախնական մաքրման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ շերտավոր ֆիլտրերի և որպես ֆիլտրող նյութերի տեղական լեռնային ապարների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել բնական ծագում ունեցող տեղական նյութերի օգտագործման հնարավորությունները ջրից կախված մասնիկների, մեխանիկական խառնուրդների և այլ աղտոտիչների նախնական հեռացման համար՝ ստանալով արդյունավետ և տնտեսապես մատչելի մաքրման համակարգ։ Շերտավոր ֆիլտրացումը ջրի մաքրման մեթոդ է, որի դեպքում ջուրը հաջորդաբար անցնում է տարբեր հատիկաչափ և ֆիզիկաքիմիական հատկություններ ունեցող նյութերի շերտերով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է համատեղել մեխանիկական զտումը, մասնիկների նստեցումը, մակերևութային կլանումը և որոշ դեպքերում՝ աղտոտիչների հետ ֆիզիկաքիմիական փոխազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքում տարածված տարբեր լեռնային ապարների ֆիլտրող հատկությունները, դրանց հատիկային կազմը, ծակոտկենությունը, ջրաթափանցելիությունը, մեխանիկական կայունությունը և ջրի տարբեր բաղադրիչների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիլտրի շերտերի դասավորությանը, հաստությանը և հատիկաչափային հարաբերակցությանը, քանի որ այդ պարամետրերը կարող են էապես ազդել ջրի մաքրման աստիճանի, հոսքի արագության և ֆիլտրի աշխատանքի տևողության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել մուտքային և մաքրված ջրի որակական ցուցանիշների փոփոխությունները, մասնավորապես՝ կախված նյութերի բնույթից, ջրի աղտոտվածության մակարդակից և ֆիլտրացման պայմաններից։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆիլտրերի արդյունավետության գնահատումը տարբեր շահագործման ռեժիմներում, քանի որ ֆիլտրող շերտերի աստիճանական խցանումը կարող է նվազեցնել ջրի հոսքի արագությունը և փոխել մաքրման արդյունավետությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև օգտագործված ֆիլտրող նյութերի վերականգնման, փոխարինման կամ հետագա օգտագործման հնարավորություններին։ Տեղական լեռնային ապարների կիրառումն առանձնահատուկ հետաքրքրություն ունի Հայաստանի պայմաններում, քանի որ կարող է նվազեցնել ներմուծվող ֆիլտրող նյութերից կախվածությունը, օգտագործել տեղական հանքային ռեսուրսները և նպաստել ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների տեղայնացմանը։ Միաժամանակ կարևոր է գնահատել ընտրված ապարների հնարավոր ազդեցությունը մաքրվող ջրի քիմիական կազմի վրա, որպեսզի ֆիլտրային նյութը ոչ միայն հեռացնի աղտոտիչները, այլև ջրի մեջ չներկայացնի անցանկալի լուծվող բաղադրիչներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ փոքր և միջին արտադրողականության ջրամաքրման համակարգերի, տեղական պայմաններին հարմարեցված ֆիլտրային կայանքների և նախնական ջրամաքրման տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ջրամաքրման ոլորտի մասնագետներին, բնապահպաններին, հիդրոերկրաբաններին, քիմիկոսներին, ինժեներներին և բնական ֆիլտրող նյութերի կիրառմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ջրի մաքրման տեխնոլոգիական և բնապահպանական խնդիրները՝ ուսումնասիրելով տեղական լեռնային ապարների ներուժը որպես մատչելի, բնական և հնարավոր արդյունավետ ֆիլտրող նյութեր։

Немецкий

Աշխատությունը նախատեսված է գերմաներենի քերականական համակարգի գործնական ուսումնասիրության և լեզվական հմտությունների զարգացման համար։ Այն պատկանում է օտար լեզուների ուսուցմանն ուղղված ձեռնարկների այն տեսակին, որի նպատակն է սովորողին ծանոթացնել լեզվի կառուցվածքին և օգնել կիրառելու քերականական կանոնները գրավոր ու բանավոր խոսքում։ Գերմաներենի գործնական քերականության ուսումնասիրությունը ներառում է լեզվի հիմնական կառուցվածքային առանձնահատկությունների յուրացումը՝ գոյականների սեռը և հոլովումը, հոդերի կիրառությունը, ածականների փոփոխությունը, դերանունների գործածությունը, բայերի խոնարհումը, ժամանակաձևերը, նախադասության կառուցվածքը և բառերի դասավորության կանոնները։ Այսպիսի ձեռնարկներում տեսական բացատրությունները սովորաբար զուգակցվում են օրինակներով ու վարժություններով, որոնք նպաստում են լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը և ինքնուրույն աշխատանքի կարողության զարգացմանը։ Գերմաներենի ուսուցումը կարևոր նշանակություն է ունեցել եվրոպական կրթական և մշակութային կապերի, գիտական գրականության ընթերցանության և տարբեր լեզուներով հաղորդակցության համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում օտար լեզուների դասավանդման պատմության, հայերենով կազմված լեզվական ձեռնարկների և 19-րդ դարի կրթական մեթոդների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև պատմական լեզվաբանությամբ և հայալեզու ուսումնական գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Право

Գիրքը՝ «Գործարարական իրավունք», հեղինակը Բարսեղյան Տ.Կ., հանդիսանում է ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը նվիրված է գործարարական իրավունքի հիմնական ինստիտուտների, կարգավորման մեխանիզմների և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գործարարական հարաբերությունների իրավական հիմքերը՝ ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման, իրավաբանական անձանց ստեղծման և գործունեության, պայմանագրային հարաբերությունների և տնտեսական շրջանառության կարգավորման ընդհանուր սկզբունքները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են առևտրային պայմանագրերի տեսակները, պարտավորությունների իրավական կարգավորումը, սնանկության ընթացակարգերը, մրցակցության իրավական ապահովումը և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված գործարարական գործունեության իրավական պատասխանատվությանը, վեճերի լուծման ձևերին, այդ թվում՝ դատական և արբիտրաժային ընթացակարգերին, ինչպես նաև միջազգային առևտրային իրավունքի հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ իրավական նորմերի կիրառումը իրական բիզնես միջավայրում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է իրավագիտության, տնտեսագիտության ուսանողների, ձեռնարկատերերի և իրավաբանական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գործարարական իրավունքի համակարգված և կիրառական ընկալմանը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է 1990–2010-ական թվականների հայ գրականության մեջ պոստմոդեռնիստական գեղագիտական սկզբունքների, գաղափարական առանձնահատկությունների և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի գրական գործընթացները, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը գրական մտածողության վրա, ինչպես նաև ավանդական գեղարվեստական ձևերից նոր ստեղծագործական մոտեցումների անցման առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են պոստմոդեռնիստական գրականությանը բնորոշ միջտեքստայնությունը, մեջբերումների և հղումների կիրառումը, հեգնանքը, պարոդիան, խաղային սկզբունքը, իրականության և երևակայության սահմանների միախառնումը, բազմաձայնությունն ու հեղինակային դիրքի փոփոխությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական և ժամանակակից գրական ավանդույթների վերաիմաստավորմանը, պատմական ու մշակութային թեմաների նոր մեկնաբանություններին և տարբեր տեքստերի միջև ձևավորվող կապերին։ Քննարկվում են արձակի և պոեզիայի կառուցվածքային ու լեզվաոճական նորարարությունները, ժանրային սահմանների փոփոխությունները և գեղարվեստական տեքստի կազմակերպման փորձարարական եղանակները։ Դիտարկվում է նաև անհատի ինքնության, հիշողության, պատմության, հասարակական փոփոխությունների և մշակութային արժեքների վերաիմաստավորման արտացոլումը ժամանակակից գրական ստեղծագործություններում։ Կարևորվում է հայկական գրական միջավայրում պոստմոդեռնիստական միտումների առանձնահատուկ դրսևորումների բացահայտումը և դրանց հարաբերակցությունը համաշխարհային գրական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու հետխորհրդային շրջանի հայ գրականության գեղարվեստական զարգացումների, նոր գրական մտածողության ձևավորման և պոստմոդեռնիստական գեղագիտության ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայ գրականության ուսումնասիրողների, մշակութաբանների, բանասերների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Экономика

Այս գիրքը ներկայացնում է ապահովագրական ոլորտում մարքեթինգի կազմակերպման սկզբունքները, մեթոդներն ու ռազմավարությունները՝ բացատրելով, թե ինչպես կարելի է արդյունավետորեն ուսումնասիրել շուկան, գնահատել հաճախորդների պահանջները և ձևավորել մրցունակ ապահովագրական ծառայություններ։ Հեղինակը անդրադառնում է ապահովագրական արտադրանքի առանձնահատկություններին, գնագոյացման քաղաքականությանը, բրենդի ձևավորմանը, գովազդային գործունեությանը և վաճառքների խթանման գործիքներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք նպաստում հաճախորդների ներգրավմանն ու պահպանմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև ապահովագրական կազմակերպությունների և հաճախորդների միջև վստահության ստեղծման, երկարաժամկետ հարաբերությունների զարգացման և բարձրակարգ սպասարկման ապահովման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից մարքեթինգային մոտեցումներին, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, շուկայական մրցակցության պայմաններում արդյունավետ դիրքավորմանը և կառավարման որոշումների ընդունման գործընթացին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքներն ու գործնական փորձը՝ օգտակար ուղեցույց դառնալով ինչպես ապահովագրական ընկերությունների մասնագետների, այնպես էլ մարքեթինգի, տնտեսագիտության և բիզնեսի ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։