Վերլուծական երկրաչափության և գծային հանրահաշվի խնդրագիրք տնտեսագետների համար

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական վիճակի գնահատմանը, դրանց տնտեսական կայունության վրա ազդող գործոնների բացահայտմանը և գործունեության արդյունավետության բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ջերմոցային արտադրության կազմակերպման տնտեսական առանձնահատկություններն են, արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, եկամուտների ձևավորման աղբյուրները, շահութաբերությունը, վճարունակությունը և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Քննության են առնվում ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական արդյունքների վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ արտադրական ռեսուրսների արժեքը, էներգատարությունը, տեխնիկական հագեցվածությունը, աշխատուժի օգտագործումը, արտադրանքի իրացման պայմանները, շուկայական գների փոփոխությունները և ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական կայունության ցուցանիշների վերլուծությանը, շրջանառու միջոցների կառավարմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը և ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր չափերի և մասնագիտացման ջերմոցային տնտեսությունների տնտեսական ցուցանիշների համեմատական գնահատում՝ բացահայտելով արտադրության արդյունավետության և ֆինանսական վիճակի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում են նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման, էներգախնայողության, արտադրական գործընթացների կազմակերպման կատարելագործման և բերքատվության բարձրացման տնտեսական հետևանքները։ Առանձին ուղղություն է ջերմոցային արտադրանքի իրացման համակարգի ուսումնասիրությունը, ներքին և արտաքին շուկաների հասանելիության, մատակարարման շղթաների, մրցունակության և արտադրանքի արժեքի ձևավորման խնդիրների դիտարկումը։ Ֆինանսական կայունացման միջոցները կարող են վերլուծվել վարկային և ներդրումային քաղաքականության, ապահովագրական մեխանիզմների, պետական աջակցության ծրագրերի և գյուղատնտեսական համագործակցության զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ֆինանսական պլանավորման, ռիսկերի կառավարման և արտադրական ու ֆինանսական ցուցանիշների համակարգված վերահսկման նշանակությունը տնտեսությունների երկարաժամկետ կենսունակության ապահովման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ջերմոցային տնտեսությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման գիտականորեն հիմնավորված ուղղություններ։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ազգային հացատեսակների սննդային և կենսաբանական արժեքի բարձրացման տեխնոլոգիական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ պահպանելով դրանց ավանդական որակական, զգայական և սպառողական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության առանցքում հացաբուլկեղենի բաղադրության կատարելագործումն է՝ հիմնական սննդանյութերի հարաբերակցության, սպիտակուցների որակի, ամինաթթվային կազմի, սննդային մանրաթելերի, վիտամինների, հանքային նյութերի և այլ սննդային նշանակություն ունեցող բաղադրիչների տեսանկյունից։ Քննվում է տարբեր հումքային բաղադրիչների և բնական ծագման հավելումների կիրառման հնարավորությունը՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը խմորի տեխնոլոգիական հատկությունների, խմորման գործընթացների, պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի, համի, բույրի և պահպանման ընթացքում որակի փոփոխությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային հացատեսակների արտադրության ավանդական առանձնահատկությունների և ժամանակակից սննդային տեխնոլոգիաների համադրմանը, որպեսզի սննդային արժեքի բարելավումը չհանգեցնի տվյալ արտադրատեսակներին բնորոշ հատկությունների կորստի։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սպիտակուցային բաղադրության և կենսաբանական արժեքի գնահատումը, քանի որ հացահատիկային հումքի սննդային արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն սպիտակուցի ընդհանուր քանակով, այլև դրա որակական կազմով և այլ սննդանյութերի հետ հարաբերակցությամբ։ Ուսումնասիրվում է նաև բուսական տարբեր հումքատեսակների օգտագործման հնարավորությունը՝ որպես սննդային մանրաթելերի և կենսաբանորեն արժեքավոր նյութերի լրացուցիչ աղբյուր։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են բաղադրատոմսային փոփոխությունների ազդեցությունը խմորի ձևավորման, գազապահպանման հատկությունների, թխման և պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի արտադրանքի զգայական գնահատումը, քանի որ բարելավված սննդային բաղադրությունը պետք է զուգակցվի ընդունելի համային և կառուցվածքային հատկանիշների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սննդային քիմիայի, հացաթխման տեխնոլոգիայի և ապրանքագիտական գնահատման մեթոդները՝ տարբեր բաղադրատոմսերի արդյունավետությունը համեմատելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միտված է ազգային հացատեսակների տեխնոլոգիական արդիականացման գիտական հիմքերի ձևավորմանը՝ ավանդական արտադրանքի առանձնահատկությունները համադրելով սննդային արժեքի և որակի բարելավման ժամանակակից մոտեցումների հետ։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Экономика

Տնտեսագիտական, մակրոտնտեսական կառավարման և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականությունների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց տնտեսամաթեմատիկական մոդելների մշակմանը և փոխհամաձայնեցման հնարավորությունների գնահատմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Քննության են առնվում պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական գործիքները, մակրոտնտեսական կայունության ապահովման մեխանիզմները և դրամավարկային ու հարկաբյուջետային կարգավորման փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տոկոսադրույքների, փողի առաջարկի, պետական ծախսերի, հարկային եկամուտների և բյուջետային պակասուրդի ազդեցությանը տնտեսական աճի, գնաճի, զբաղվածության և համախառն պահանջարկի վրա։ Վերլուծվում են մակրոտնտեսական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման, տնտեսական ցուցանիշների փոխկապակցվածության գնահատման և կառավարման որոշումների օպտիմալացման մեթոդները։ Քննարկվում են դինամիկական մոդելների, տնտեսաչափական գնահատումների, օպտիմալ կառավարման և սցենարային վերլուծության կիրառման հնարավորությունները տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության ուսումնասիրության գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության և կառավարության հարկաբյուջետային միջոցառումների փոխազդեցությունը, պետական պարտքի կառավարման, ֆինանսական կայունության և տնտեսական հավասարակշռության ապահովման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական քաղաքականության տարբեր գործիքների համադրման, դրանց ազդեցությունների ժամանակային տարբերությունների և արտաքին տնտեսական ցնցումների պայմաններում կառավարման որոշումների հիմնավորման հարցերին։ Կարևորվում է տնտեսամաթեմատիկական մոդելների կիրառումը մակրոտնտեսական կանխատեսումների ճշգրտության բարձրացման, քաղաքականությունների հնարավոր հետևանքների գնահատման և պետական կառավարման մարմինների միջև համակարգման կատարելագործման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, դրամավարկային կարգավորման, պետական ֆինանսների և Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Նյութում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է բազմաչափ անալիզի և ֆունկցիաների տեսության ընդլայնված գաղափարների վրա։ Ներկայացվում են մի քանի փոփոխականներով ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշվարկը, մասնակի ածանցյալները, բազմակի ինտեգրալները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Քննարկվում են նաև վեկտորային դաշտերի հիմնական հատկությունները և գծային ինտեգրալների գաղափարը։ Բացի տեսական նյութից, դասագիրքը ընդգրկում է բազմաթիվ օրինակներ և խնդիրներ, որոնք օգնում են հասկանալ բազմաչափ մաթեմատիկական կառուցվածքների վարքագիծը և դրանց կիրառությունները ֆիզիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման մեջ։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը օքսի-կոբոգլոբինի ակտիվ կենտրոնը մոդելավորող համակարգերի հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետաղ պարունակող կենսամոլեկուլային կենտրոններում տեղի ունեցող կապման և փոխակերպման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հեմային սպիտակուցների ակտիվ կենտրոնների մոդելավորման մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար պարզ համակարգերի միջոցով ուսումնասիրել մետաղական իոնի, թթվածնի և փոքր ազդանշանային մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը։ Ազոտի մոնօքսիդը կենսաբանական համակարգերում մասնակցում է մի շարք կարգավորիչ գործընթացների, իսկ մետաղապորֆիրինային կենտրոնների հետ դրա փոխազդեցությունը կարևոր նշանակություն ունի այդ մոլեկուլի կապման և քիմիական փոխակերպումների մեխանիզմները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կոբալտ պարունակող մոդելային համալիրների էլեկտրոնային և կառուցվածքային հատկություններն են, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները թթվածնի և ազոտի մոնօքսիդի հետ փոխազդեցության պայմաններում։ Նման մոդելային համակարգերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու կենտրոնական մետաղի դերը լիգանդների կապման գործընթացներում և պարզելու, թե ակտիվ կենտրոնի անմիջական քիմիական միջավայրն ինչպես կարող է ազդել առաջացող համալիրների կայունության ու ռեակցիոն հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնային վերադասավորումներին, մետաղ–լիգանդ կապերի բնույթին և հնարավոր միջանկյալ վիճակների ընդհանուր բնութագրմանը։ Ստացված երևույթների ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեն սպեկտրադիտական և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետևել մոդելային համակարգի վիճակի փոփոխություններին և համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող միացությունների հատկությունները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը կարող է նպաստել հեմոգլոբինի և հարակից մետաղապրոտեինների ակտիվ կենտրոններում փոքր գազային մոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Միաժամանակ մոդելային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կենտրոնական մետաղի և շրջապատող մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները՝ առանց ամբողջական կենսաբանական մակրոմոլեկուլի բարդության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, կոորդինացիոն քիմիայի, սպեկտրադիտության և մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի մոտեցումները՝ մետաղ պարունակող ակտիվ կենտրոններում ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։