Անօրգանական քիմիա. Հատոր 2. գիրք 1: Անցումային տարրերի քիմիան

Գրականություն

Սոցիալ-հոգեբանական արձակ պատմվածք է, որտեղ հեղինակը պատկերում է մարդկային խոցելիությունը, կյանքի դժվարությունների ազդեցությունը անհատի վրա և հասարակության վերաբերմունքը թույլ կամ հաշմանդամ դարձած մարդու նկատմամբ։ Գործի կենտրոնում է մի կերպար, որը ֆիզիկական սահմանափակման պատճառով ստիպված է շարժվել հենակներով, և հենց այդ վիճակը դառնում է ոչ միայն արտաքին դժվարության, այլ նաև հոգեբանական փորձության աղբյուր։ Նար-Դոսը մանրամասն ներկայացնում է հերոսի ներաշխարհը՝ նրա ամոթի, ինքնազգացողության, արժանապատվության և հասարակության կողմից ընդունվելու կամ մերժվելու զգացումները։ Ստեղծագործության միջոցով բացահայտվում է նաև հասարակության վերաբերմունքը նման մարդկանց նկատմամբ՝ երբեմն կարեկցող, երբեմն անտարբեր կամ նույնիսկ դաժան, ինչը ուժեղացնում է սոցիալական քննադատության շերտը։ Գործում կարևոր է նաև մարդու ներքին ուժի գաղափարը՝ ցույց տալով, որ ֆիզիկական սահմանափակումը չի ոչնչացնում մարդու արժանապատվությունը կամ ներքին արժեքը։ Լեզուն պարզ է, իրականիստական և հոգեբանական նուրբ դիտարկումներով հագեցած, ինչը Նար-Դոսի ոճին բնորոշ է։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Քաղաքագիտություն

Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները հասարակական և քաղաքական հակամարտությունների տեսակ են, որոնք ծագում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև պետական իշխանության, տարածքային վերահսկողության, ռեսուրսների բաշխման կամ մշակութային ինքնության պահպանման շուրջ առաջացող հակասությունների հետևանքով։ Դրանք բնորոշ են բազմազգ հասարակություններին, որտեղ էթնիկ տարբերությունները համընկնում են քաղաքական շահերի և իշխանության պայքարի հետ՝ վերածվելով խորքային հակամարտությունների։ Այս կոնֆլիկտների առաջացման հիմնական պատճառների թվում են պատմական անարդարությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները, քաղաքական խտրականությունը, ինչպես նաև պետական ինստիտուտների անկարողությունը՝ ապահովելու հավասար մասնակցություն բոլոր խմբերի համար։ Հաճախ էթնոքաղաքական լարվածությունը սրվում է նաև ազգային ինքնության հարցերի շուրջ հակադիր ընկալումներով, որտեղ լեզուն, կրոնը և պատմական հիշողությունը դառնում են քաղաքական մոբիլիզացիայի գործիք։ Այս գործընթացներում կարևոր դեր են խաղում նաև քաղաքական էլիտաները, որոնք երբեմն օգտագործում են էթնիկ տարբերությունները սեփական իշխանությունը ամրապնդելու կամ հասարակությանը վերահսկելու համար։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները կարող են ունենալ տարբեր մակարդակներ՝ սկսած քաղաքական վեճերից և քաղաքացիական անհնազանդությունից մինչև զինված բախումներ և քաղաքացիական պատերազմներ, որոնք սպառնում են պետության կայունությանը։ Դրանց վրա զգալի ազդեցություն են ունենում նաև արտաքին դերակատարները, որոնք աջակցելով տարբեր կողմերի՝ հաճախ խորացնում են հակամարտությունը և բարդացնում դրա լուծումը։ Կոնֆլիկտների կարգավորման համար կիրառվում են բանակցություններ, միջնորդություն, միջազգային կազմակերպությունների ներգրավում և երբեմն նաև ինքնավարության կամ դաշնային կառավարման մոդելներ, սակայն դրանց լուծումը սովորաբար երկարաժամկետ և բարդ գործընթաց է, քանի որ խնդիրը կապված է ոչ միայն քաղաքական, այլև խորքային սոցիալական և հոգեբանական գործոնների հետ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1945–2011 թվականների ադրբեջանական պատմագրության մեջ Հայաստանի և Ադրբեջանի պատմության առանցքային հարցերի ներկայացման հիմնական միտումների քննությանը՝ կենտրոնանալով պատմական փաստերի մեկնաբանման, աղբյուրների ընտրության և պատմագիտական գաղափարների ձևավորման առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում այն պատմագրական մոտեցումներն են, որոնք հեղինակի գնահատմամբ հանգեցրել են առանձին պատմական իրադարձությունների, տարածքների, ժողովուրդների ծագման, մշակութային ժառանգության և քաղաքական գործընթացների վիճահարույց կամ միակողմանի մեկնաբանությունների։ Քննվող ժամանակահատվածը հնարավորություն է տալիս հետևելու պատմագիտական մոտեցումների փոփոխություններին ուշ խորհրդային շրջանից մինչև հետխորհրդային ժամանակաշրջան՝ հաշվի առնելով տարբեր քաղաքական և գաղափարական միջավայրերում պատմության շարադրման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պատմական աղբյուրների օգտագործման մեթոդաբանության վերլուծությունը՝ պարզելու, թե տարբեր աշխատություններում ինչպես են ընտրվել, մեկնաբանվել և համադրվել գրավոր աղբյուրները, հնագիտական նյութերը, տեղանունները, քարտեզագրական տվյալները և մշակութային ժառանգությանը վերաբերող տեղեկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական տարածքների և բնակչության էթնիկական կազմի վերաբերյալ տեսակետներին, պետական կազմավորումների պատմական պատկանելության մեկնաբանություններին, ինչպես նաև հայկական և ադրբեջանական մշակութային ժառանգության ծագման շուրջ ձևավորված պատմագիտական բանավեճերին։ Քննվում է նաև Լեռնային Ղարաբաղի պատմության ներկայացումը, քանի որ այդ թեմայի շուրջ պատմագիտական շարադրանքները սերտորեն առնչվել են քաղաքական հակամարտությանը, ազգային հիշողությանը և ինքնության ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է տարբերակել ստուգելի պատմական տվյալները, աղբյուրների գիտական մեկնաբանությունները և ազգային պատմագրություններին բնորոշ գաղափարական կամ քաղաքական դիրքավորումներն ու պնդումները։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն ադրբեջանական հեղինակների աշխատություններում հանդիպող տեսակետները, այլև դրանց նկատմամբ հայկական և միջազգային պատմագիտական գրականության արձագանքները՝ առանց հակադիր պատմագրական դիրքորոշումներից որևէ մեկը ինքնաբերաբար ընդունելու որպես ապացուցված փաստ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պատմական տերմինաբանության կիրառմանը, ժամանակակից ազգային և պետական հասկացությունների՝ ավելի վաղ պատմական ժամանակաշրջանների նկատմամբ հետադարձ կիրառման խնդրին և այդպիսի մոտեցումների մեթոդաբանական սահմանափակումներին։ Հատուկ նշանակություն ունի պատմագրության և ազգային ինքնության փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են պատմական պատումները մասնակցել հասարակական հիշողության և քաղաքական պատկերացումների ձևավորմանը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը վերաբերում է ոչ միայն կոնկրետ պատմական հարցերին, այլև պատմության գիտական շարադրման մեթոդաբանությանը, աղբյուրագիտական քննադատությանը և հակամարտող պատմական պատումների ձևավորման մեխանիզմներին՝ նպաստելով Հարավային Կովկասի պատմագրական բանավեճերի առավել համակարգված ընկալմանը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է բաժնետիրական ընկերության՝ որպես կապիտալների ներգրավման և միավորման իրավական մեխանիզմի ուսումնասիրությանը՝ կորպորատիվ իրավունքի և տնտեսական իրավակարգավորման շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել բաժնետիրական ընկերության իրավական կառուցվածքը, դրա գործառույթները և այն իրավական գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է ապահովել կապիտալի կենտրոնացում, ներդրումների ներգրավում և տնտեսական գործունեության արդյունավետ կազմակերպում։ Ուսումնասիրվում են բաժնետիրական ընկերության հիմնադրման, կառավարման և գործունեության իրավական հիմքերը, բաժնետերերի իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև ընկերության կառավարման մարմինների՝ ընդհանուր ժողովի, տնօրենների խորհրդի և գործադիր մարմնի փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաժնետոմսերի թողարկման և շրջանառության մեխանիզմներին, որոնք հանդիսանում են կապիտալի ներգրավման հիմնական գործիքներից մեկը, ինչպես նաև շահույթի բաշխման և ֆինանսական պատասխանատվության իրավական կարգավորումներին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև բաժնետիրական ընկերությունների դերը շուկայական տնտեսության զարգացման, խոշոր ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման և տնտեսության տարբեր ոլորտների ինտեգրման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են ՀՀ օրենսդրության առանձնահատկությունները և միջազգային փորձը՝ բաժնետիրական ինստիտուտի արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Այսպիսով, բաժնետիրական ընկերությունը ներկայացվում է որպես ժամանակակից տնտեսության կարևոր իրավական և տնտեսական կառուցվածք, որը նպաստում է կապիտալի համախմբմանը, ներդրումային ակտիվության աճին և տնտեսական զարգացման կայունությանը։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականությունը և նպաստել մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտահետազոտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, դասախոսների, ուսանողների և տվյալ ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություններ ստանալու տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառության մեջ հայտնված գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների և այլ հրապարակումների մասին՝ հեշտացնելով համապատասխան նյութերի որոնումն ու ընտրությունը։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր խնդիրները, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստի պատմության ու տեսության այլ ուղղություններ։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հետևելու ոչ միայն առանձին հրապարակումներին, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական գրականության հիմնական թեմատիկ միտումներին։ Կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատուի ընթացիկ բնույթը, քանի որ պարբերաբար հավաքագրվող մատենագիտական տվյալները արտացոլում են գրականության հոսքի փոփոխությունները և նպաստում մշակութային ու արվեստագիտական նոր հրապարակումների օպերատիվ բացահայտմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միասնական ներկայացումը հեշտացնում է դրանց օգտագործումը տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ ցանկերի պատրաստման և հետազոտական աշխատանքի ընթացքում։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամատենագիտական արժեք, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման տեղեկատուների ամբողջությունը դառնում է որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության աղբյուր։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պարզել, թե մշակույթի և արվեստի որ բնագավառներն են առավել հաճախ ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչպես են փոփոխվել հետազոտական հետաքրքրությունները և ինչպիսի հրապարակումներ են ընդգրկվել գրադարանային ու տեղեկատվական շրջանառության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հայտնաբերման, համակարգման և օգտագործման գործնական մատենագիտական միջոց՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական տեղեկատվական միջավայրի պատկերը։