Խաչատուր Աբովյանին նվիրված ոչ գրքային հրատարակությունները Հայաստանի ազգային գրադարանի արվեստի բաժնում

Իրավաբանություն

Դատաստանագիրք միջնադարյան հայ իրավական կարևոր հուշարձան է, որտեղ Սմբատ Սպարապետը համակարգել և ձևակերպել է ժամանակի իրավական նորմերն ու դատավարական կարգավորումները։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է քաղաքացիական, քրեական և դատավարական իրավունքի հիմնական սկզբունքները՝ արտացոլելով միջնադարյան հայկական հասարակության իրավական մտածողությունն ու պետական կառավարման առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են հանցագործությունների տեսակները, պատիժների համակարգը, գույքային հարաբերությունները, ընտանեկան իրավունքի որոշ կանոններ և դատական գործընթացների ընթացակարգերը։ Աշխատությունը կարևոր դեր է ունեցել հայկական իրավական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման մեջ՝ ծառայելով որպես իրավական կարգավորման համակարգված աղբյուր։ Այն նաև արժեքավոր պատմական վկայություն է միջնադարյան Հայաստանի սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքի և իրավական մշակույթի մասին։

Տնտեսագիտություն

«Աշխատանքի տնտեսագիտություն» գրքում Պողոսյան Սեդրակը մանրամասնորեն քնն է աշխատանքի տնտեսական դերը, աշխատանքի շուկայում տեղի ունեցող գործընթացները և դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Գիրքը միտված է հասկանալու աշխատանքի արժեքը, աշխատանքային հարաբերությունները, ինչպես նաև աշխատանքի շուկայի բարդությունները և զարգացումը։ Այն քննարկում է աշխատանքային ուժի պահանջարկն ու առաջարկը, աշխատանքային պայմանների փոփոխությունները, աշխատավարձի ձևավորումը, աշխատողների իրավունքները և պարտականությունները, ինչպես նաև գործազրկության խնդիրները։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում աշխատավարձերի, աշխատաշուկայում տեղի ունեցող փոփոխությունների, աշխատանքի տնտեսական ու սոցիալական դրության փոխկապակցվածությանը։ Սեդրակ Պողոսյանը ներկայացնում է աշխատանքային շուկայում գործող հիմնական տնտեսական սկզբունքները, այնուամենայնիվ պարզ ու մատչելի լեզվով, որպեսզի ընթերցողը կարողանա յուրացնել աշխատանքի տնտեսագիտության հիմնախնդիրները։ Գրքի հեղինակն օգտագործում է օրինակներ և կոնկրետ տվյալներ՝ բացատրելու աշխատանքի շուկայի իրականությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ունենալ ավելի լիարժեք պատկերացում տնտեսագիտության այս բնագավառի մասին։ Այն բացատրում է աշխատանքի շուկայի մեխանիզմները, ըստ որոնց ձևավորվում են աշխատավարձերը, ինչպես նաև մատնանշում է, թե ինչպիսի տնտեսական միտումներ կարող են ազդեցություն ունենալ աշխատանքի շուկայի վրա։ Գրքի մեջ ընդգրկված են նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրություններ, որոնք ներկայացնում են աշխատաշուկայում գործող տարբեր մոդելներ՝ տարբեր երկրներում, տարբեր տնտեսական համակարգերում։ «Աշխատանքի տնտեսագիտություն» գրքը իդեալական է բակալավրի և մագիստրատուրայի ուսանողների, տնտեսագետների և այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են աշխատանքի շուկայի կարգավորմամբ և աշխատակազմի կառավարմամբ։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

Մանկավարժություն

Ստեղծագործությունը մանկավարժական վերլուծական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը անդրադառնում է տարրական դպրոցի կրթական համակարգի հիմնական խնդիրներին, պահանջներին և զարգացման առաջնահերթ ուղղություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում է, թե ինչպիսի դեր ունի տարրական կրթությունը երեխայի անձնային, մտավոր և սոցիալական զարգացման հիմքերի ձևավորման գործում, ինչպես նաև ինչ մարտահրավերներ են առաջանում ուսուցման գործընթացում ժամանակակից կրթական պահանջների պայմաններում։ Հեղինակը առանձնացնում է ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր գործոնները՝ ներառյալ ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածությունը, ուսումնական մեթոդների արդիականացումը, աշակերտակենտրոն մոտեցումների կիրառումը և կրթական միջավայրի բարելավումը։ Միաժամանակ ընդգծվում է ընտանիքի և դպրոցի համագործակցության նշանակությունը՝ որպես երեխայի համակողմանի զարգացման կարևոր նախապայման։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպատակ ունի ներկայացնել տարրական դպրոցի կրթական գործընթացը որպես հիմք հետագա ուսուցման և կյանքի հմտությունների ձևավորման համար՝ ընդգծելով դրա ռազմավարական նշանակությունը կրթական համակարգում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Այլ առարկաներ

Համախառն ազգային արդյունքը (ՀԱԱ) մակրոտնտեսական կարևոր ցուցանիշ է, որը արտահայտում է որոշակի ժամանակահատվածում տվյալ երկրի ռեզիդենտների կողմից արտադրված վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը՝ անկախ այն բանից, թե արտադրությունը կատարվել է երկրի ներսում, թե արտերկրում։ Այն օգտագործվում է երկրի տնտեսական ակտիվության, արտադրողականության և բնակչության տնտեսական կարողությունների գնահատման համար։ ՀԱԱ-ն նման է համախառն ներքին արդյունքին (ՀՆԱ), սակայն հիմնական տարբերությունն այն է, որ ՀՆԱ-ն հաշվի է առնում միայն երկրի տարածքում ստեղծված արտադրանքը, իսկ ՀԱԱ-ն՝ նաև արտերկրում աշխատող երկրի քաղաքացիների կողմից ստացված եկամուտները՝ հանելով օտարերկրացիների կողմից երկրի ներսում ստացված եկամուտները։ Այսինքն՝ ՀԱԱ = ՀՆԱ + արտերկրից ստացված եկամուտներ − արտերկիր փոխանցված եկամուտներ։ ՀԱԱ-ի հաշվարկման հիմնական եղանակները երեքն են՝ արտադրական, եկամտային և ծախսային մոտեցումները։ Արտադրական եղանակով ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է՝ գումարելով տնտեսության բոլոր ոլորտներում ստեղծված ավելացված արժեքը՝ խուսափելով կրկնահաշվարկից։ Եկամտային մոտեցմամբ հաշվի են առնվում բոլոր եկամուտները, որոնք ստեղծվել են արտադրության գործընթացում՝ աշխատավարձերը, շահույթը, տոկոսները և վարձակալական եկամուտները։ Ծախսային մոտեցմամբ ՀԱԱ-ն հաշվարկվում է որպես վերջնական ապրանքների և ծառայությունների վրա կատարված բոլոր ծախսերի գումար՝ ներառյալ սպառումը, ներդրումները, պետական ծախսերը և զուտ արտահանումը։ Այս երեք մոտեցումները տեսականորեն պետք է ապահովեն նույն արդյունքը, քանի որ դրանք արտացոլում են նույն տնտեսական գործընթացը տարբեր կողմերից։ ՀԱԱ-ի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս գնահատել երկրի տնտեսական հզորությունը, համեմատել տարբեր երկրների տնտեսական զարգացումը և մշակել տնտեսական քաղաքականություն։ Սակայն այս ցուցանիշն ունի նաև սահմանափակումներ, քանի որ չի արտացոլում եկամուտների բաշխումը, ոչ պաշտոնական տնտեսությունը և կյանքի որակի ոչ նյութական կողմերը։ Այսպիսով, համախառն ազգային արդյունքը հանդիսանում է երկրի տնտեսական գործունեության հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշներից մեկը, իսկ դրա հաշվարկման տարբեր եղանակները հնարավորություն են տալիս բազմակողմանիորեն գնահատել ազգային տնտեսության իրական վիճակը և զարգացման միտումները։