Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան

Другие предметы

Շիկահողի արգելոց Հայաստանի ամենակարևոր և ամենահարուստ կենսաբազմազանությամբ պահպանվող տարածքներից մեկն է, որը գտնվում է երկրի հարավում՝ Սյունիքի մարզի խիտ անտառային և լեռնային գոտում, և առանձնանում է իր գրեթե անխաթար բնական էկոհամակարգով, որտեղ պահպանվել են ինչպես լայնատերև անտառներ, այնպես էլ հազվագյուտ և վտանգված բուսատեսակներ ու կենդանատեսակներ, իսկ արգելոցի տարածքը հայտնի է իր խոնավ կլիմայով, բազմաշերտ բուսականությամբ և բարդ ռելիեֆով, ինչը ստեղծում է իդեալական պայմաններ կենսաբազմազանության զարգացման համար, այստեղ հանդիպում են կաղնի, բոխի, թխկի և այլ ծառատեսակներ, ինչպես նաև բազմաթիվ կարմիրգրքային տեսակներ, իսկ կենդանական աշխարհում կարելի է հանդիպել գորշ արջի, լուսանի, վայրի կատվի և տարբեր թռչնատեսակների, որոնք կարևոր դեր ունեն էկոհամակարգի հավասարակշռության պահպանման գործում, արգելոցի ստեղծման հիմնական նպատակն է պահպանել այս եզակի բնական միջավայրը մարդու ազդեցությունից, աջակցել գիտական հետազոտություններին և ապահովել հազվագյուտ տեսակների երկարաժամկետ գոյատևումը, ինչպես նաև բարձրացնել հասարակության իրազեկվածությունը բնության պահպանության կարևորության վերաբերյալ։

Математика

Աշխատանքը նվիրված է երկշեղանկյուն մատրիցների կեղծադարձման ալգորիթմի կառուցմանը և դրա զուգահեռացման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Այն վերաբերում է թվային գծային հանրահաշվի կարևոր խնդիրներից մեկին՝ մատրիցների պսևդոինվերսիայի հաշվարկման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և դրանց կիրառմանը ժամանակակից հաշվողական համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են երկշեղանկյուն մատրիցների առանձնահատկությունները, ալգորիթմի կառուցման սկզբունքները, հաշվարկային բարդության գնահատումը և գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմի զուգահեռ իրականացման խնդիրներին, հաշվողական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և բազմապրոցեսորային համակարգերում աշխատանքի արագացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արդյունավետությամբ հաշվողական մեթոդների, գիտական հաշվարկների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների համար՝ օգտակար լինելով մաթեմատիկոսների, ծրագրավորողների, հետազոտողների և համակարգչային գիտությունների ոլորտով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը ներկայացնում է 2020 թվականի կարևոր և հիշարժան իրադարձությունների, տոնակատարությունների, նշանավոր ամսաթվերի և պատմական իրադարձությունների ինֆորմացիոն ցանկը։ Գրքում ընդգրկված են քաղաքական, տնտեսական, գիտական, մշակութային, սպորտային և միջազգային ոլորտներում արձանագրված կարևորագույն դրվագները, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության և աշխարհագրական այլ տարածքների կարևոր տարեթվերը։ Յուրաքանչյուր տարեթվի վերաբերյալ նշվում են հիմնական փաստերը, նշանակությունը և համատեքստը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ և համակարգված տեղեկություն ստանալու 2020 թվականի կարևոր իրադարձությունների մասին։ Աշխատությունը օգտակար է կրթական, հետազոտական և հանրային տեղեկատվության նպատակներով, ինչպես նաև օգնում է ուսուցիչներին, ուսանողներին և հասարակությանը պահպանել ժամանակակից պատմության հիշողությունն ու վերլուծական հմտությունները։

История

Հայ ազգագրության պատմություն աշխատությունը ազգագրական գիտության զարգացմանը նվիրված ուսումնական և գիտական բնույթի ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի կենցաղի, մշակույթի, ավանդույթների և սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության պատմական ընթացքը, այն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվել և զարգացել հայ ազգագրական ուսումնասիրությունները տարբեր պատմական փուլերում՝ սկսած վաղ հավաքագրական և նկարագրական մոտեցումներից մինչև համակարգված գիտական մեթոդաբանություն, գիրքը անդրադառնում է ժողովրդական սովորույթներին, ընտանեկան և համայնքային հարաբերություններին, նյութական և հոգևոր մշակույթի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ազգագրական արշավների և հետազոտողների ներդրմանը, միաժամանակ ընդգծելով ազգագրության դերը ազգային ինքնության ձևավորման և մշակութային ժառանգության պահպանման գործընթացում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պատմաբանների, մշակութաբանների և ազգագրագետների համար։

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակույթի ոլորտի մասնագետներին, արվեստաբաններին և հետազոտողներին արագ կողմնորոշել համապատասխան գրականության մեջ։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են ներառել մշակույթի պատմությանը, տեսությանը և զարգացման օրինաչափություններին, ինչպես նաև արվեստի տարբեր ճյուղերին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, կատալոգներ և այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական բնույթը ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր գրառում ընթերցողին տրամադրում է հրատարակության նույնականացման և թեմատիկ կողմնորոշման համար անհրաժեշտ հիմնական տեղեկությունները՝ հեղինակային տվյալներ, վերնագիր, հրատարակման վերաբերյալ տեղեկություններ և այլ համապատասխան մատենագիտական նկարագրական տարրեր։ Հավաքածուն արժեքավոր է հատկապես այն պատճառով, որ մեկ համակարգում միավորում է տվյալ ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակված նոր գրականությունը՝ հնարավորություն տալով հետևել ոլորտի տեղեկատվական և հրատարակչական հոսքին։ Նյութերի թեմատիկ ընդգրկումը կարող է տարածվել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, գրականության, մշակութաբանության, արվեստի պատմության և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների վրա։ Մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է նաև բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և մշակութային հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները, քանի որ հրատարակությունների թեմաները և բնույթը որոշակի պատկերացում են տալիս հասարակության ու մասնագիտական միջավայրի առաջնահերթությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է ունենալ կարևոր գործնական նշանակություն գրադարանների տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման համար, քանի որ նման ցանկերը հեշտացնում են անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընթերցողների թեմատիկ հարցումների կատարումը և համապատասխան աղբյուրների ընտրությունը։ Միաժամանակ այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական բազա գիտական աշխատանքների, ուսումնական նախագծերի, մշակութային ուսումնասիրությունների և արվեստագիտական հետազոտությունների համար։ Մատենագիտական համակարգվածությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գտնել առանձին հրատարակություններ, այլև ընդհանուր պատկերացում կազմել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ծավալի ու ուղղությունների մասին։ Հատուկ արժեք կարող է ունենալ նաև այն հանգամանքը, որ ցանկը փաստագրում է որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական ժառանգությունը՝ պահպանելով տեղեկություն այն գրքերի և նյութերի մասին, որոնք կարող են հետագայում դժվար հասանելի դառնալ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես մշակույթի և արվեստի բնագավառների նոր գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու, որը միավորում է մատենագիտական ճշգրտությունը և գործնական կիրառելիությունը՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և մշակութային ու արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացմանը։

Биология

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Curcuma longa-ի կարճաժամկետ և երկարաժամկետ կիրառմամբ վարժությունների ազդեցության գնահատմանը առնետների հիպոկամպում BDNF (brain-derived neurotrophic factor) քանակական փոփոխությունների վրա՝ կապարի ացետատի ազդեցության պայմաններում։ Աշխատությունը վերլուծում է նեյրոտոքսիկ ազդեցությունների մեխանիզմները, մասնավորապես՝ կապարի ացետատի կողմից առաջացվող օքսիդատիվ սթրեսը, նեյրոնալ պլաստիկության խանգարումները և հիպոկամպային ֆունկցիաների նվազումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Curcuma longa-ի կենսաակտիվ բաղադրիչների՝ հատկապես կուրկումինի, նեյրոպաշտպանիչ հատկություններին և դրանց հնարավոր դերին BDNF արտահայտության կարգավորման մեջ, ինչպես նաև ֆիզիկական վարժությունների ազդեցությանը նեյրոտրոֆիկ գործոնների սինթեզի խթանման վրա։ Ուսումնասիրությունը ներառում է փորձարարական կենդանական մոդելներ, կենսաքիմիական վերլուծություններ և վիճակագրական գնահատումներ՝ պարզելու համար համակցված միջամտությունների արդյունավետությունը նեյրոդեգեներատիվ փոփոխությունների մեղմման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է նյարդակենսաբանների, ֆարմակոլոգների և փորձարարական բժշկության հետազոտողների համար՝ նպաստելով նեյրոպաշտպանության և ճանաչողական ֆունկցիաների պահպանման նոր ռազմավարությունների մշակմանը։