Մարտիրոս Սարյան

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է վեցարժեք քրոմ պարունակող արդյունաբերական հոսքաջրերի մաքրման և շրջակա միջավայրի համար դրանց վտանգավորության նվազեցման արդյունավետ մոտեցումների գիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում Cr(VI) միացություններով աղտոտված ջրային միջավայրերի բնութագրումն է, դրանց էկոլոգիական վտանգավորության գնահատումը և մաքրման այնպիսի տեխնոլոգիական սկզբունքների հիմնավորումը, որոնք կարող են ապահովել աղտոտիչի պարունակության զգալի նվազեցում ու մաքրված ջրի որակի բարելավում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վեցարժեք քրոմի բարձր շարժունակությանը և թունաբանական նշանակությանը, ինչի պատճառով դրա պարունակության վերահսկումը կարևոր խնդիր է արդյունաբերական կեղտաջրերի կառավարման ոլորտում։ Քննվում են ջրային միջավայրում քրոմի տարբեր քիմիական ձևերի վարքը և այն ֆիզիկաքիմիական գործոնները, որոնք կարող են ազդել դրանց կայունության, փոխակերպման ու հեռացման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության շրջանակում համեմատական տեսանկյունից կարող են դիտարկվել ֆիզիկաքիմիական մաքրման տարբեր սկզբունքներ՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը կոնկրետ հոսքաջրերի կազմի և աղտոտվածության աստիճանի պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վնասազերծման գործընթացի արդյունավետության վրա ջրի թթվահիմնային հատկությունների, ուղեկցող իոնների, աղտոտիչների ընդհանուր կազմի և մշակման պայմանների ազդեցության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև քրոմի առավել վտանգավոր ձևերի փոխակերպման և հետագա հեռացման ընդհանուր մեխանիզմների նշանակությունը՝ առանց անտեսելու երկրորդային թափոնների առաջացման և դրանց անվտանգ կառավարման խնդիրը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաքրման արդյունքում առաջացող նստվածքների կամ այլ մնացորդային նյութերի բնութագրմանը, քանի որ աղտոտիչի տեղափոխումը ջրային փուլից մեկ այլ փուլ ինքնին դեռ չի նշանակում բնապահպանական վտանգի ամբողջական վերացում։ Տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն աղտոտիչի հեռացման աստիճանի, այլև գործընթացի կայունության, ռեսուրսատարության, կիրառման հնարավորության և բնապահպանական անվտանգության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ մետաղամշակման, գալվանական և այլ արդյունաբերական արտադրություններից առաջացող քրոմ պարունակող հոսքաջրերի կառավարման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է շրջակա միջավայրի քիմիայի, ջրամաքրման տեխնոլոգիաների, ֆիզիկաքիմիական գործընթացների և արդյունաբերական էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով ծանր մետաղներով աղտոտված ջրերի մաքրման ավելի արդյունավետ և էկոլոգիապես հիմնավորված մեթոդների զարգացմանը։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ծածկագրման համակարգերում կիրառվող արդյունավետ ալգորիթմների մշակման, վերլուծության և ծրագրային իրականացման խնդիրներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բլոկային գաղտնագրման սկզբունքներին և դրանց գործնական կիրառություններին։ Ներկայացվում են տվյալների պաշտպանության մեթոդները, ալգորիթմների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման մոտեցումները, ինչպես նաև անվտանգության մակարդակի գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են գաղտնագրման գործընթացի օպտիմալացման, կատարողականության բարելավման և տարբեր ծրագրային ու ապարատային միջավայրերում կիրառման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տեղեկատվության գաղտնիության, ամբողջականության և հուսալիության ապահովման պահանջները։ Աշխատությունը նախատեսված է տեղեկատվական անվտանգության, կրիպտոգրաֆիայի և ծրագրային համակարգերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեսական և գործնական արժեք ներկայացնող աղբյուր։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում չափ ու քանակ անվանող բառերի իմաստային դաշտի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն բառային միավորներն են, որոնք արտահայտում են առարկաների, երևույթների և գործողությունների քանակական կամ չափական հատկանիշներ և տարբեր համատեքստերում փոխանցում են քանակի, ծավալի, չափի, բազմության կամ սահմանափակության գաղափարներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայերենի բառապաշարի կառուցվածքն ու իմաստային կազմակերպվածությունը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ չափի և քանակի նշանակություններ արտահայտող բառերը կազմում են միմյանց հետ իմաստային կապերով կապված ընդարձակ համակարգ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել այդ բառերի իմաստային խմբերը, փոխհարաբերությունները, հոմանիշային և հականիշային կապերը, բառերի բազմիմաստությունը, գործածության առանձնահատկությունները և դրանց իմաստային փոփոխությունները ժամանակակից հայերենում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ քանակական և չափական իմաստները հաճախ ձևավորվում են ոչ միայն բառի բառարանային նշանակությամբ, այլև խոսքային միջավայրի և տվյալ բառի կապակցությունների միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես է հայերենում լեզվական միջոցներով արտահայտվում քանակական իրականության ընկալումը և ինչպես են տարբեր բառեր փոխկապակցվում մեկ ընդհանուր իմաստային դաշտում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի մասնագետներին, լեզվաբաններին, բառարանագիրներին, հայերենի բառապաշարն ու իմաստաբանությունը ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև ժամանակակից հայերենի կառուցվածքով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ծանրացնող հանգամանքներում կատարված սպանությունների քրեաիրավական որակման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանց տեսական հիմքերը և դատական պրակտիկայում կիրառման առանձնահատկությունները։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ սպանության որակումը որպես ծանրացնող հանգամանքներով կատարված հանցագործություն պահանջում է հստակ իրավական չափանիշների կիրառություն, քանի որ տվյալ կատեգորիան անմիջականորեն ազդում է պատժի խստության և արդար դատաքննության սկզբունքի իրացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանրացնող հանգամանքների իրավական բնութագրմանը՝ ներառյալ սպանության կատարման եղանակը, շարժառիթները, զոհի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հանցագործության կատարման խմբային կամ կազմակերպված բնույթը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրները՝ կապված որակման սխալների, նորմերի մեկնաբանության տարբերությունների և ապացուցման բարդությունների հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարբեր իրավական մոտեցումներ և դատական նախադեպեր, որոնք օգնում են հասկանալ ծանրացնող հանգամանքների գնահատման չափանիշների զարգացման միտումները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ սպանությունների ճիշտ քրեաիրավական որակումը կարևոր նշանակություն ունի արդարադատության արդյունավետության, իրավական որոշակիության և մարդու իրավունքների պաշտպանության ապահովման համար։

Lեզվաբանություն

«Պաշտոնական ոճ» աշխատությունը, որի հեղինակն է Ավետիսյան Յու.Ս., լեզվաբանության և ոճագիտության բնագավառի ուսումնական-տեսական ձեռնարկ է, որը նվիրված է հայոց լեզվի պաշտոնական (պաշտոնատառ) ոճի համակարգված ուսումնասիրությանը՝ որպես գրավոր և վարչական հաղորդակցության հիմնական միջոցներից մեկի։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է պաշտոնական ոճի ձևավորման լեզվական և գործառական առանձնահատկությունները՝ ընդգրկելով նրա կիրառման ոլորտները պետական կառավարման, իրավական փաստաթղթերի, վարչական նամակագրության և գործավարության համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է պաշտոնական ոճին բնորոշ լեզվական միջոցները՝ բառապաշարի չեզոքություն, ձևակերպումների ստանդարտացվածություն, շարահյուսական խստություն և կառուցվածքային հստակություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ապահովում հաղորդակցության միանշանակություն և իրավական ճշգրտություն։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև պաշտոնական փաստաթղթերի տեսակները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ձևակերպման կանոնները՝ ներառելով օրինակներ և գործնական բացատրություններ, որոնք օգնում են ճիշտ կիրառել լեզվական նորմերը տարբեր իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական խոսքի և այլ ոճերի՝ հատկապես գիտական և հրապարակախոսական ոճերի տարբերակմանը՝ ընդգծելով դրանց գործառական սահմանները։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, պետական ծառայողների, իրավաբանների, գործավարների և լեզվաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես գործնական և տեսական կարևոր ուղեցույց պաշտոնական հաղորդակցության մշակույթի ձևավորման գործում։