Շահան Շահնուրի հայերէն ստեղծագործութիւնը

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական լրտեսության (economic espionage) իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով պետական և միջազգային մակարդակներում գործող նորմատիվ-իրավական համակարգերը, որոնք ուղղված են առևտրային գաղտնիքների և ռազմավարական տնտեսական տեղեկատվության պաշտպանությանը։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական լրտեսության իրավական սահմանումները տարբեր երկրների օրենսդրություններում՝ առանձնապես ուշադրություն դարձնելով ԱՄՆ-ի, Եվրոպական միության և մի շարք զարգացած իրավական համակարգերի մոտեցումներին։ Գրքում դիտարկվում են տնտեսական լրտեսության քրեականացման հիմքերը, իրավական պատասխանատվության տեսակները և ապացուցման խնդիրները, ինչպես նաև պետական անվտանգության և բիզնես շահերի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրային գաղտնիքների պաշտպանության մեխանիզմներին, կիբերհանցագործությունների աճին և միջազգային համագործակցության անհրաժեշտությանը նման հանցագործությունների կանխման գործում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև իրավական պրակտիկայում հանդիպող դժվարությունները՝ սահմանների անորոշություն պետական և կորպորատիվ լրտեսության միջև, ինչպես նաև տեխնոլոգիական զարգացման ազդեցությունը իրավական կարգավորման վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է տնտեսական լրտեսության դեմ պայքարի իրավական գործիքների կատարելագործման անհրաժեշտությունը գլոբալացված տնտեսության պայմաններում։ Այն օգտակար է իրավաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տնտեսական անվտանգության ոլորտի հետազոտողների համար։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մատենագիտական տեղեկատվություն՝ հանդիսանալով ընթացիկ տեղեկատու մշակութային և գիտական աղբյուրների վերաբերյալ։ Այն ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի և այլ ոլորտներին վերաբերող հրատարակությունների համակարգված նկարագրություններ՝ նպաստելով նոր գրականության բացահայտմանը և տեղեկատվության արդյունավետ որոնմանը։ Գրքում ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևել հայկական մշակութային կյանքի ուսումնասիրություններին, գիտական հրապարակումներին և արվեստաբանական աշխատանքներին։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական շուկայի զարգացման մարքեթինգային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով ապահովագրական ծառայությունների շուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, սպառողների վարքագիծը և ապահովագրական ընկերությունների մրցակցային ռազմավարությունները։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել այն հիմնական գործոնները, որոնք ազդում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի, շուկայի ընդլայնման, հաճախորդների վստահության և ապահովագրական արտադրանքի մրցունակության վրա, ինչպես նաև առաջարկել շուկայի զարգացմանն ուղղված մարքեթինգային արդյունավետ մոտեցումներ։ Աշխատությունում ապահովագրությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆինանսական պաշտպանության գործիք, այլև որպես ծառայություն, որի սպառման որոշումը մեծապես պայմանավորված է հաճախորդի տեղեկացվածությամբ, վստահությամբ, ընկալվող ռիսկերի մակարդակով և ապահովագրական ընկերության հեղինակությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական շուկայի պահանջարկի ձևավորման վրա ազդող սոցիալ-տնտեսական գործոններին, բնակչության ապահովագրական մշակույթին, ֆինանսական գրագիտությանը և ապահովագրության նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրվում են շուկայի հատվածավորման, նպատակային սպառողական խմբերի բացահայտման և դրանց կարիքներին համապատասխան ապահովագրական արտադրանքների մշակման հարցերը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ապահովագրական ծառայությունների մարքեթինգային համալիրի ուսումնասիրությունը՝ արտադրանքի, գնագոյացման, բաշխման և առաջխաղացման քաղաքականությունների համադրությամբ։ Քննության են առնվում ապահովագրական արտադրանքի փաթեթավորման և տարբերակման, ապահովագրավճարների ձևավորման, վաճառքի ուղիների զարգացման, գործակալական և բրոքերային ցանցերի արդյունավետության, ինչպես նաև թվային հարթակների և առցանց վաճառքի հնարավորությունների օգտագործման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական քաղաքականությանը, գովազդին, հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը և այնպիսի մարքեթինգային գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են նպաստել ապահովագրական ծառայությունների նկատմամբ վստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև հաճախորդների հետ երկարաժամկետ հարաբերությունների կառուցումը, սպասարկման որակը, հաճախորդների բավարարվածության գնահատումը և հավատարմության ծրագրերի կիրառումը, քանի որ ապահովագրական ոլորտում հաճախորդի վստահությունը և ընկերության նկատմամբ դրական փորձը կարող են էական ազդեցություն ունենալ կրկնակի գնումների և շուկայի ընդլայնման վրա։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել ՀՀ ապահովագրական շուկայի մրցակցային միջավայրը, ապահովագրական ընկերությունների դիրքավորումը, շուկայական մասնաբաժինները և մարքեթինգային ռազմավարությունների տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով տեղական շուկայի չափը, սպառողների վարքագիծը, տնտեսական միջավայրը և ապահովագրական համակարգի զարգացման մակարդակը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրներին՝ ապահովագրական ծառայությունների վերաբերյալ սահմանափակ իրազեկվածությանը, վստահության պակասին, որոշ ծառայությունների ցածր պահանջարկին, մարքեթինգային հետազոտությունների ոչ բավարար կիրառմանը և թվային փոխակերպման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել ապահովագրական ընկերությունների մարքեթինգային ռազմավարությունների կատարելագործման, նոր ապահովագրական արտադրանքների մշակման, հաճախորդների սպասարկման բարելավման և շուկայական պահանջարկի ընդլայնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրական ընկերությունների ղեկավարներին և մարքեթինգի մասնագետներին, ֆինանսական ոլորտի հետազոտողներին, տնտեսագետներին, պետական կարգավորող մարմինների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ ապահովագրական շուկայի զարգացման հիմնական մարքեթինգային խոչընդոտներն ու հնարավորությունները և ներկայացնելու այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ավելացմանը, սպառողների վստահության ամրապնդմանը և շուկայի կայուն ու մրցունակ զարգացմանը։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայկական ՍՍՌ գրադարանային համակարգի ընդհանուր նկարագրությանը, զարգացման փուլերին և կազմակերպչական կառուցվածքին՝ ներկայացնելով այն որպես հանրապետության կրթական, գիտական և մշակութային կյանքի կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։ Հեղինակը մանրամասնորեն անդրադառնում է խորհրդային շրջանում ձևավորված բազմաստիճան գրադարանային ցանցին՝ հանրապետական, մարզային, քաղաքային, գյուղական և ուսումնական հաստատությունների գրադարաններով, որոնք միասին ապահովում էին գրականության լայն հասանելիություն բնակչության բոլոր շերտերի համար։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի դերին որպես կենտրոնական գրադարանային և մատենագիտական կառույց, որը համակարգում էր գրադարանային գործը, իրականացնում էր ազգային մատենագիտության կազմումը և հանդիսանում էր գրապալատային գործառույթների կենտրոն։ Նկարագրվում են նաև գիտական և բուհական գրադարանների գործունեությունը, որոնք սպասարկում էին գիտահետազոտական և ուսումնական գործընթացները՝ ապահովելով մասնագիտական գրականության և միջազգային տեղեկատվական աղբյուրների հասանելիությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է գրադարանների ոչ միայն տեղեկատվական, այլև գաղափարական և կրթական դերակատարությունը խորհրդային հասարակությունում՝ ընդգծելով նրանց մասնակցությունը ընթերցողական մշակույթի ձևավորմանը, գիտելիքի տարածմանը և հասարակության գաղափարական դաստիարակությանը։ Բացի այդ, դիտարկվում են գրադարանային գործի մեթոդական զարգացումները՝ կատալոգավորման համակարգերի կատարելագործումը, միասնական մատենագիտական ստանդարտների ներդրումը և մասնագիտական կադրերի պատրաստումը։ Շեշտվում է, որ Հայկական ՍՍՌ գրադարանային համակարգը հանդիսացել է ազգային գիտական և մշակութային ժառանգության պահպանման, ինչպես նաև տեղեկատվական և կրթական զարգացման կարևոր հենասյուներից մեկը, որը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել հասարակության մտավոր զարգացման վրա։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է պետական սեփականության կառավարման մեթոդաբանական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի վերլուծությանը՝ ընդգծելով պետական ակտիվների արդյունավետ օգտագործման, վերահսկման և բարելավման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում պետական սեփականությունը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության ռազմավարական ռեսուրս, որի ճիշտ կառավարումը պայմանավորում է տնտեսական աճը, բյուջետային կայունությունը և հանրային ծառայությունների որակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ ակտիվների գույքագրումը, գնահատումը, արդյունավետության չափման ցուցանիշների մշակումը և կառավարման ցիկլային մոտեցումը։ Քննարկվում են նաև ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները՝ պետական կառավարման մարմինների դերակատարությունը, վերահսկողության մեխանիզմները և հանրային հաշվետվողականության համակարգերը։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև միջազգային փորձը՝ պետական սեփականության մասնակի կամ ամբողջական կառավարման մոդելների համեմատությամբ, ինչպես նաև հանրային-մասնավոր գործընկերության հնարավորությունները։ Ընդգծվում է, որ պետական սեփականության արդյունավետ կառավարումը պահանջում է թափանցիկության բարձր մակարդակ, մասնագիտական կարողությունների զարգացում և հստակ իրավական դաշտ, որը կապահովի ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործում և հանրային շահի պաշտպանություն։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է անագի երկօքսիդի մակերևույթի վրա գազային մոլեկուլների ադսորբցիայի գործընթացների տեսական ուսումնասիրությանը՝ խտության ֆունկցիոնալ տեսության մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է պինդ մարմնի մակերևույթի և գազային միջավայրի փոխազդեցության մանրամասն վերլուծությունը, որը կարևոր նշանակություն ունի մակերևութային երևույթների, կիսահաղորդչային նյութերի և գազազգայուն համակարգերի հատկությունների հասկացման համար։ Անագի երկօքսիդը լայնորեն ուսումնասիրվող մետաղական օքսիդային կիսահաղորդիչ է, որի մակերևութային հատկությունները մեծապես պայմանավորում են դրա վարքագիծը տարբեր գազային միջավայրերում։ Աշխատանքում տեսական հաշվարկների միջոցով ուսումնասիրվում են անագի երկօքսիդի մակերևույթի կառուցվածքային և էլեկտրոնային առանձնահատկությունները, մակերևութային ատոմների դասավորությունը, հնարավոր ակտիվ կենտրոնները և դրանց փոխազդեցությունը գազային մոլեկուլների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ադսորբցիայի էներգետիկ բնութագրերին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս գնահատելու գազի մոլեկուլի և մակերևույթի միջև կապի ուժգնությունը և որոշելու փոխազդեցության բնույթը։ Խտության ֆունկցիոնալ տեսությունը հնարավորություն է տալիս քվանտամեխանիկական մակարդակով ուսումնասիրել էլեկտրոնային կառուցվածքը և հաշվարկել համակարգի էներգետիկ ու երկրաչափական պարամետրերը՝ առանց ամբողջ համակարգի փորձարարական հետազոտության անհրաժեշտության։ Այդ մոտեցմամբ հնարավոր է համեմատել գազային տարբեր մոլեկուլների ադսորբցիայի սցենարները, ուսումնասիրել դրանց նախընտրելի դիրքերը մակերևույթի վրա և պարզել, թե ինչպիսի փոփոխություններ են տեղի ունենում ինչպես գազային մոլեկուլի, այնպես էլ մակերևույթի էլեկտրոնային կառուցվածքում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում լիցքի վերաբաշխման ուսումնասիրությունը։ Գազային մոլեկուլի մակերևույթին միանալը կարող է առաջացնել էլեկտրոնային խտության փոփոխություն, լիցքի փոխանցում կամ բևեռացում, ինչն իր հերթին կարող է ազդել նյութի էլեկտրական և մակերևութային հատկությունների վրա։ Այս երևույթների վերլուծությունը հատկապես կարևոր է կիսահաղորդչային գազային սենսորների աշխատանքի մեխանիզմների հասկացման համար, քանի որ գազի մոլեկուլների ադսորբցիան կարող է փոխել նյութի հաղորդականությունը և առաջացնել չափելի էլեկտրական ազդանշան։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել նաև մակերևույթի էլեկտրոնային վիճակների, էներգետիկ մակարդակների և աշխատանքային ֆունկցիայի փոփոխությունները գազային մոլեկուլների ադսորբցիայից առաջ և հետո։ Այս տվյալները հնարավորություն են տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ադսորբցիայի մեխանիզմների և դրա ազդեցության մասին նյութի ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է նաև տեսական մոդելավորման և հաշվողական մեթոդների կիրառումը՝ տարբեր մակերևութային կառուցվածքների ու փոխազդեցության հնարավոր տարբերակների համեմատության համար։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել նյութի մակերևութային ակտիվության, գազային զգայունության և տարբեր մոլեկուլների նկատմամբ ընտրողականության վերաբերյալ եզրակացություններ կատարելու համար։ Աշխատանքը միավորում է պինդ մարմնի ֆիզիկան, մակերևութային քիմիան, քվանտային մեխանիկան և հաշվողական նյութագիտությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են ատոմային և էլեկտրոնային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները կապված լինել նյութի մակրոսկոպիկ հատկությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպաստում է անագի երկօքսիդի մակերևույթում գազերի ադսորբցիայի հիմնարար օրինաչափությունների բացահայտմանը և կարող է տեսական հիմք հանդիսանալ գազային սենսորների, մակերևութային էլեկտրոնիկայի և ֆունկցիոնալ կիսահաղորդչային նյութերի հետագա զարգացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆիզիկոսներին, քիմիկոսներին, նյութագետներին, քվանտային և հաշվողական քիմիայի մասնագետներին, ինչպես նաև մակերևութային երևույթների և գազազգայուն կիսահաղորդիչների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։