Սիբիրական

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է առնետների լյարդի բջիջների կորիզներում պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզո) պոլիմերազա-1 ֆերմենտի ակտիվության կարգավորման առանձին մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Այս ֆերմենտը կարևոր դեր ունի ԴՆԹ-ի վնասմանն ու վերականգնմանը բջջի արձագանքում, քանի որ մասնակցում է պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ) շղթաների ձևավորմանը և դրանով կապված մի շարք կորիզային գործընթացների կարգավորմանը։ Աշխատանքի թեման վերաբերում է այն հարցին, թե ինչպիսի ներքին և արտաքին գործոնների ազդեցությամբ կարող է փոխվել ֆերմենտի ակտիվությունը և ինչպես են այդ փոփոխությունները կապված լյարդի բջիջներում ընթացող կենսաքիմիական գործընթացների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆերմենտի ակտիվության կարգավորման ընդհանուր սկզբունքների բացահայտումը։ Ֆերմենտների ակտիվությունը բջջում կարող է փոփոխվել տարբեր մեխանիզմներով՝ ակտիվացնողների կամ արգելակիչների ազդեցությամբ, կովալենտ ձևափոխություններով, բջջային միջավայրի փոփոխությամբ կամ ֆերմենտի քանակի կարգավորմամբ։ Ուսումնասիրվող ֆերմենտի դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի նրա կապը ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման համակարգերի հետ։ Բջջի ԴՆԹ-ի ամբողջականության խախտումը կարող է առաջացնել մի շարք ազդանշանային գործընթացներ, որոնց արդյունքում փոխվում է կորիզային ֆերմենտների գործունեությունը։ Պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ)ի ձևավորումը կարող է ազդել տարբեր կորիզային սպիտակուցների գործունեության և փոխազդեցությունների վրա՝ դրանով իսկ նպաստելով ԴՆԹ-ի վերականգնման գործընթացների կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ լյարդի բջիջների ընտրությունը նույնպես ունի կենսաբանական նշանակություն։ Լյարդը նյութափոխանակության կենտրոնական օրգաններից է և առանձնանում է օքսիդացման, թունազերծման, սպիտակուցների սինթեզի և բազմաթիվ այլ գործընթացների բարձր ակտիվությամբ։ Այդ պատճառով լյարդի բջիջների կորիզային ֆերմենտային համակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու բջջի նյութափոխանակային վիճակի և գենետիկական նյութի պահպանման մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել այն գործոնները, որոնք բարձրացնում կամ նվազեցնում են պոլիմերազի ակտիվությունը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում ֆերմենտի արձագանքի բնույթը։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս տարբերակել ուղղակի ակտիվացնող կամ արգելակող ազդեցությունները և այն փոփոխությունները, որոնք առաջանում են բջջի ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխության հետևանքով։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆերմենտի ակտիվության գնահատման մեթոդաբանությունը։ Ֆերմենտային ակտիվությունը սովորաբար բնութագրվում է համապատասխան ռեակցիայի արագությամբ՝ հաշվի առնելով ստանդարտ պայմանները, սուբստրատի առկայությունը և այլ գործոններ։ Այդպիսի փորձարարական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս քանակապես համեմատել տարբեր պայմաններում ստացված արդյունքները և բացահայտել ուսումնասիրվող ֆերմենտային համակարգի կարգավորման օրինաչափությունները։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև կորիզային սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցությունների նշանակությունը։ Քանի որ ԴՆԹ-ն կորիզում գտնվում է սպիտակուցների հետ բարդացված վիճակում, դրա վնասման կամ կառուցվածքային փոփոխության դեպքում անհրաժեշտ է բազմաթիվ սպիտակուցների համակարգված մասնակցություն։ Այդ գործընթացներում ֆերմենտների ակտիվության արագ և նպատակային փոփոխությունը կարևոր է բջջի գենետիկական կայունության պահպանման համար։ Հետազոտության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ ֆերմենտի կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը կարող է ընդլայնել պատկերացումները ԴՆԹ-ի վերականգնման և բջջի վնասման նկատմամբ արձագանքի կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ)ի նյութափոխանակությունը կապված է նաև սպիտակուցների կովալենտ ձևափոխության հետ, իսկ նման ձևափոխությունները բջջում ֆերմենտների գործունեության կարգավորման կարևոր մեխանիզմներից են։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ ոչ միայն հիմնարար կենսաքիմիայի, այլև բժշկակենսաբանական հետազոտությունների համար, քանի որ ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման մեխանիզմների խանգարումները կապված են տարբեր պաթոլոգիական գործընթացների, այդ թվում՝ բջջային ծերացման և ուռուցքային վերափոխումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է լյարդի բջիջների կորիզներում պոլի(ԱԴՖ-ռիբոզ) պոլիմերազա-1-ի ակտիվության կարգավորման հետ կապված կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրություն՝ ուշադրություն դարձնելով ֆերմենտի ակտիվությունը պայմանավորող գործոններին, դրա կապին ԴՆԹ-ի վերականգնման գործընթացների հետ և բջջի կորիզային համակարգերի բնականոն գործունեության մեջ ունեցած դերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, բջջային կենսաբանության և ֆերմենտաբանության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։

Մենեջմենթ

Ղեկավարի դերերն ու գործառույթները կառավարման համակարգում կարևոր նշանակություն ունեն կազմակերպության արդյունավետ գործունեության ապահովման համար, քանի որ հենց ղեկավարն է համակարգում մարդկանց, ռեսուրսները և գործընթացները՝ ուղղված ընդհանուր նպատակների իրականացմանը։ Ժամանակակից կառավարման տեսության մեջ ղեկավարի դերերը հաճախ բաժանվում են մի քանի հիմնական խմբերի՝ միջանձնային, տեղեկատվական և որոշումային դերեր։ Միջանձնային դերում ղեկավարը հանդես է գալիս որպես առաջնորդ, թիմի համակարգող և կապող օղակ կազմակերպության տարբեր մակարդակների միջև՝ ապահովելով աշխատակիցների մոտիվացիան և համագործակցությունը։ Տեղեկատվական դերում նա հավաքում, մշակում և փոխանցում է անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ինչպես ներսում, այնպես էլ արտաքին միջավայրի հետ հարաբերություններում՝ լինելով կազմակերպության «տեղեկատվական կենտրոն»։ Որոշումային դերում ղեկավարը ընդունում է ռազմավարական և օպերատիվ որոշումներ, լուծում խնդիրներ, բաշխում ռեսուրսներ և արձագանքում փոփոխություններին ու ռիսկերին։ Ղեկավարի գործառույթները սովորաբար ներառում են պլանավորում, կազմակերպում, մոտիվացում, վերահսկում և համակարգում։ Պլանավորման միջոցով սահմանվում են կազմակերպության նպատակները և դրանց հասնելու ուղիները, կազմակերպման միջոցով բաշխվում են աշխատանքները և պատասխանատվությունները, մոտիվացիայի միջոցով խթանվում է աշխատողների արդյունավետությունը, իսկ վերահսկողությունը թույլ է տալիս գնահատել արդյունքները և կատարել անհրաժեշտ ճշգրտումներ։ Ժամանակակից պայմաններում ղեկավարի դերը դարձել է ավելի բարդ, քանի որ նա պետք է հաշվի առնի արագ փոփոխվող տնտեսական միջավայրը, տեխնոլոգիական զարգացումները և մարդկային գործոնի կարևորությունը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը հուշագրական և պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և մարդկային ողբերգությունների նկարագրությունը՝ ընդգծելով դրանց պատմական, քաղաքական և սոցիալական համատեքստը։ Martyred Armenia-ում հեղինակն անդրադառնում է Օսմանյան կայսրությունում հայերի դեմ իրականացված բռնությունների ընթացքին, ականատեսների վկայություններին և ժամանակի միջազգային արձագանքներին՝ փորձելով փաստագրել տեղի ունեցած իրադարձությունների մասշտաբն ու բնույթը։ Գրքում շեշտվում է մարդկային ճակատագրերի ողբերգականությունը, մշակութային կորուստները և ազգային ինքնության պահպանման դժվարին պայմանները։ Միաժամանակ ներկայացվում են պատմական փաստերի նկարագրություններ, որոնք նպատակ ունեն ընթերցողին փոխանցել այդ շրջանի իրադարձությունների ամբողջական պատկերն ու դրանց երկարաժամկետ հետևանքները հայ ժողովրդի պատմության համար։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է ցեղասպանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի նորագույն պատմության ցավալի էջերով։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Պատմություն

Հրատարակությունը խորհրդային շրջանի գրադարանային-մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանավարներին աջակցելու համար՝ Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության 23-րդ համագումարի նյութերը ընթերցողներին և լայն հասարակությանը ներկայացնելու, տարածելու և դրանց շուրջ տեղեկատվական ու մշակութալուսավորական աշխատանք կազմակերպելու գործում։ Նյութը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական միջավայրը, երբ գրադարաններին վերապահվում էր ոչ միայն գրականության պահպանման ու տրամադրման, այլև պետական-քաղաքական գաղափարների տարածման և բնակչության քաղաքական իրազեկման կարևոր դեր։ Հրատարակության մեջ, ըստ ամենայնի, ներկայացվում են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, բարձրաձայն ընթերցումների, մատենագիտական տեսությունների և այլ տեղեկատվական ձևերի կիրառման առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ համագումարի որոշումների և նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը՝ տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ընթերցողների համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային գրադարանների հասարակական-քաղաքական գործառույթների, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդների և տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող գաղափարական պահանջների մասին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, քաղաքական քարոզչության և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քաղաքական կյանքի հետազոտողներին, սոցիալական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև այդ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անգլերեն քաղաքական հրապարակախոսական խոսույթի ոճագործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկյան և բրիտանական քաղաքական գործիչների ելույթների վերլուծության հիման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են քաղաքական խոսքի կառուցվածքային, լեզվական և արտահայտչական միջոցները, որոնց միջոցով ձևավորվում են համոզման, ազդեցության և հանրային ընկալման ռազմավարությունները։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքական ելույթներում կիրառվող բառապաշարի, շարահյուսական կառույցների, փոխաբերությունների, հռետորական հնարքների և ոճական այլ միջոցների առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց գործառույթը հաղորդակցության գործընթացում։ Աշխատության մեջ համեմատական դիտարկման են ենթարկվում ամերիկյան և բրիտանական քաղաքական դիսկուրսները՝ ներկայացնելով դրանց ընդհանուր գծերն ու տարբերությունները, ինչպես նաև մշակութային և քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը խոսքի ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քաղաքական լեզվի ազդեցության մեխանիզմները, հանրային խոսքի կազմակերպման սկզբունքները և լեզվական ընտրությունների դերը քաղաքական գաղափարների ներկայացման գործում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ոճագետների, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և քաղաքական խոսքի վերլուծությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։