Ֆեմինիզմը Վիրջինիա Վուլֆի վեպերում

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Վարդան Ահրումյան» կերպարը հայտնի է նրա «Քաոս» վեպից, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է բուրժուական հասարակության բարոյական անկումը և մարդկանց միջև ձևավորված շահադիտական հարաբերությունները։ Վարդան Ահրումյանը այն կերպարներից է, որի միջոցով բացահայտվում է ժամանակի տնտեսական ու սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը մարդու հոգեբանության վրա․ նա կանգնած է նյութական շահի, հասարակական դիրքի և անձնական բարոյական սկզբունքների բախման մեջ։ Շիրվանզադեն այս կերպարի միջոցով ցույց է տալիս, թե ինչպես է «քաոսային» հասարակությունը ձևավորում մարդու վարքը՝ հաճախ նրան հեռացնելով ազնվությունից և մարդկային արժեքներից, և ընդգծում է այն գաղափարը, որ նման միջավայրում անհատը դժվարությամբ է պահպանում իր ներքին կայունությունն ու մարդկային դեմքը։

Պատմություն

«Հայկական հարցը և հայերի ցեղասպանությունը» հեղինակ Արման Կիրակոսյանը ներկայացնում է 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկզբները Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական խնդիրը և Հայոց ցեղասպանության պատմական, քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները։ Գրքում վերլուծվում են հայկական ժողովրդի նկատմամբ իրականացված բռնություններն ու զանգվածային սպանությունները, Օսմանյան քաղաքականության դրդապատճառները, միջազգային հանրության արձագանքը և միջպետական բանակցությունների գործընթացը։ Արման Կիրակոսյանը ընդգծում է ցեղասպանության հետևանքները՝ հայկական համայնքների սոցիալական, մշակութային և հոգեբանական վնասները, ինչպես նաև դրա երկարաժամկետ ազդեցությունը ազգային ինքնության և տեղաբաշխման վրա։ Գիրքը համադրում է փաստական նյութեր, վկայություններ և պատմագիտական վերլուծություններ, ինչը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել Հայոց ցեղասպանության կազմակերպման, դրա իրավական գնահատման և պատմական ճշմարտության պահպանման մասին։ Աշխատությունը կարևոր է հայ ժողովրդի պատմության, ցեղասպանագիտության և միջազգային իրավունքի ուսումնասիրության համար՝ ընդգծելով ազգային հիշողության և միջազգային արդարության կարևորությունը։

Տնտեսագիտություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսության հանրային կառավարման զարգացման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով պետական կառավարման համակարգի, տնտեսական քաղաքականության և հասարակական շահերի արդյունավետ համադրման անհրաժեշտությունը։ Հանրային կառավարումը տնտեսական գործընթացների վրա պետության նպատակային ներգործության համակարգ է, որի միջոցով ձևավորվում են տնտեսական զարգացման առաջնահերթությունները, իրականացվում են պետական ծրագրերն ու քաղաքականությունները, կարգավորվում են շուկայական հարաբերությունները և ապահովվում են հանրային նշանակության ծառայությունների մատուցումը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կարող է գտնվել ՀՀ տնտեսական կառավարման համակարգի կառուցվածքը, դրա ինստիտուցիոնալ հիմքերը, պետական մարմինների գործառույթների բաշխումը և տնտեսական որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Կարևոր խնդիր է պետական կառավարման և շուկայական մեխանիզմների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Շուկայական տնտեսության պայմաններում պետությունը մի կողմից պետք է ապահովի մրցակցային և կանխատեսելի միջավայր, սեփականության ու պայմանագրային հարաբերությունների պաշտպանություն, իսկ մյուս կողմից՝ միջամտի այն ոլորտներում, որտեղ շուկան ինքնուրույն չի կարող ապահովել հասարակականորեն անհրաժեշտ արդյունք։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կարգավորման արդյունավետության, պետական միջամտության սահմանների և տնտեսական ազատության ու հանրային շահի հավասարակշռության հարցերին։ ՀՀ տնտեսության հանրային կառավարման արդիական խնդիրներից է պետական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացումը։ Տնտեսական քաղաքականության մշակման և իրականացման ընթացքում անհրաժեշտ է հիմնվել հավաստի վիճակագրական տվյալների, կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման և ծրագրերի արդյունքների չափելի ցուցանիշների վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն սահմանել նպատակներ, այլև գնահատել դրանց իրականացման աստիճանը և անհրաժեշտության դեպքում վերանայել կիրառվող գործիքները։ Աշխատության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև պետական բյուջեի և հանրային ֆինանսների կառավարման դերը։ Բյուջետային միջոցների արդյունավետ բաշխումը, պետական ծախսերի թափանցիկությունը, ծրագրային բյուջետավորումը, հարկային եկամուտների արդյունավետ հավաքագրումը և պետական պարտքի կայուն կառավարումը տնտեսական հանրային կառավարման կարևոր բաղադրիչներ են։ Դրանց արդյունավետությունը անմիջականորեն կապված է պետության՝ հանրային ծառայություններ մատուցելու և զարգացման ծրագրեր ֆինանսավորելու կարողության հետ։ Առանձին կարևորություն ունի պետական կառավարման թվայնացումը։ Թվային պետական ծառայությունները, տվյալների փոխանակման համակարգերը, էլեկտրոնային կառավարման գործիքները և վարչական գործընթացների ավտոմատացումը կարող են կրճատել գործարքային ծախսերը, բարձրացնել ծառայությունների հասանելիությունը և նվազեցնել վարչարարական բեռը։ Միաժամանակ թվայնացումը առաջացնում է տվյալների պաշտպանության, կիբեռանվտանգության, համակարգերի համատեղելիության և թվային անհավասարության խնդիրներ, որոնք նույնպես պետք է ներառվեն հանրային կառավարման զարգացման օրակարգում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն կարող է լինել բիզնես միջավայրի պետական կարգավորումը։ Ձեռնարկատիրական գործունեության համար կանխատեսելի իրավական դաշտը, պարզ և արագ վարչական ընթացակարգերը, լիցենզավորման և թույլտվությունների համակարգերի արդյունավետությունը, մրցակցության պաշտպանությունը և կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը նպաստում են մասնավոր հատվածի զարգացմանը և ներդրումային ակտիվության բարձրացմանը։ Հետևաբար տնտեսական հանրային կառավարման արդյունավետության կարևոր չափանիշներից է նաև այն, թե որքանով է պետական համակարգը նպաստում մասնավոր տնտեսական նախաձեռնության զարգացմանը։ Մյուս կարևոր հիմնախնդիրը տարածքային և սոցիալ-տնտեսական անհամաչափությունների նվազեցումն է։ Հայաստանի տարբեր մարզերի տնտեսական ներուժի, ենթակառուցվածքների, զբաղվածության և եկամուտների տարբերությունները պահանջում են տարածքային զարգացման նպատակային քաղաքականություն։ Հանրային կառավարման համակարգը կարող է նպաստել մարզերի տնտեսական ակտիվության խթանմանը՝ ենթակառուցվածքային ներդրումների, տեղական զարգացման ծրագրերի, աշխատատեղերի ստեղծման և ձեռնարկատիրության աջակցության միջոցով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մարդկային կապիտալի և հանրային կառավարման փոխկապակցվածությանը։ Կրթության, առողջապահության, զբաղվածության և սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում պետական քաղաքականության արդյունավետությունը երկարաժամկետ տնտեսական աճի կարևոր նախապայման է։ Բարձր որակավորում ունեցող աշխատուժի ձևավորումը, աշխատաշուկայի պահանջներին կրթության համապատասխանեցումը և սոցիալական պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների զարգացումը կարող են բարձրացնել տնտեսության արտադրողականությունն ու մրցունակությունը։ Կարևոր խնդիր է պետական կառավարման հաշվետվողականության և թափանցիկության ապահովումը։ Հանրային միջոցների արդյունավետ օգտագործումը պահանջում է ոչ միայն ներքին վերահսկողություն, այլև հանրության հասանելի տեղեկատվություն, որոշումների հիմնավորվածություն և պատասխանատվության հստակ մեխանիզմներ։ Կառավարման նկատմամբ հասարակական վստահությունը մեծապես կախված է նրանից, թե որքանով են պետական մարմինները գործում կանխատեսելի, բաց և հաշվետու սկզբունքներով։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել հանրային կառավարման կատարելագործման ուղղություններ, ինչպիսիք են պետական կառավարման մարմինների գործառույթների օպտիմալացումը, վարչական ընթացակարգերի պարզեցումը, թվային կառավարման ընդլայնումը, արդյունքահեն կառավարման մեխանիզմների ներդրումը, հանրային ֆինանսների արդյունավետության բարձրացումը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցումը և պետական-մասնավոր համագործակցության զարգացումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ՀՀ տնտեսության հանրային կառավարումը դիտարկում է որպես տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և պետական ինստիտուտների արդյունավետության փոխկապակցված համակարգ։ Դրա զարգացման հիմնական խնդիրը միայն պետական կառավարման կառուցվածքի կատարելագործումը չէ, այլ այնպիսի կառավարման միջավայրի ձևավորումը, որտեղ պետական քաղաքականությունը հիմնված է տվյալների և երկարաժամկետ նպատակների վրա, պետական ռեսուրսներն օգտագործվում են արդյունավետ, իսկ տնտեսական զարգացման արդյունքները հասանելի են հասարակության ավելի լայն շրջանակների։

Մաթեմատիկա

Գիրքը նվիրված է ժամանակակից տեսական ֆիզիկայի կարևորագույն գաղափարների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով փոխկապակցված տեսությունների, համաչափությունների և ֆիզիկական համակարգերում առաջացող հատուկ կառուցվածքների վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բարդ տեսական մոտեցումներ, որոնք բացահայտում են տարբեր ֆիզիկական նկարագրությունների միջև եղած կապերը և թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քվանտային համակարգերի ու դաշտային տեսությունների հատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է կառուցվածքային առանձնահատկություններ, անոմալիաներ և առանձնահատուկ երևույթներ, որոնք կարևոր դեր ունեն ժամանակակից մաթեմատիկական և տեսական ֆիզիկայում։ Նյութը ներառում է ինչպես հիմնարար գաղափարների տեսական վերլուծություն, այնպես էլ դրանց կիրառությունները գիտական հետազոտություններում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, հետազոտողների, ասպիրանտների և տեսական ֆիզիկայի խորացված ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես արժեքավոր աղբյուր ժամանակակից գիտական ուղղությունների ուսումնասիրման և հետագա հետազոտությունների համար։

Հոգեբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան և արևմտյան մշակութային ավանդույթների փոխազդեցության, փոխներթափանցման և գեղարվեստական համադրման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն բազմամշակութային միջավայրն է, որի շրջանակում եվրոպական գրական մտածողությունը հանդիպում է Հնդկաստանի բնաշխարհին, բանահյուսական պատկերացումներին, սոցիալական հարաբերություններին և ավանդական աշխարհընկալման տարրերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Արևելքի գեղարվեստական պատկերմանը՝ բնության, կենդանական աշխարհի, համայնքային հարաբերությունների, սովորույթների և բարոյական պատկերացումների միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է արևմտյան գրական ավանդույթի ազդեցությունը պատմողական կառուցվածքի, կերպարակերտման, արկածային պատումի և դաստիարակչական գաղափարների ձևավորման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու և բնության հարաբերության խնդիրը․ ջունգլին ներկայացվում է ոչ միայն որպես գործողությունների միջավայր, այլև որպես յուրահատուկ սոցիալական ու խորհրդանշական աշխարհ՝ իր օրենքներով, արժեքներով և վարքականոնով։ Քննվում է գլխավոր հերոսի ինքնության ձևավորման գործընթացը երկու տարբեր աշխարհների սահմանագծում, նրա պատկանելության, օտարության, հարմարվելու և սեփական տեղը գտնելու խնդիրները։ Այդ տեսանկյունից մշակութային երկակիությունը դիտարկվում է որպես ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական կառուցվածքը ձևավորող կարևոր սկզբունք։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առասպելական, բանահյուսական և առակային տարրերի կիրառմանը, կենդանիների մարդակերպմանը և դրանց միջոցով մարդկային հասարակության հարաբերությունների ներկայացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել արևելյան նյութի գեղարվեստական վերամշակումը արևմտյան հեղինակի աշխարհայացքի շրջանակում՝ միաժամանակ ուշադրություն դարձնելով գաղութային ժամանակաշրջանի մշակութային համատեքստին և դրա ազդեցությանը Արևելքի պատկերման ձևերի վրա։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ տարբեր մշակույթների հանդիպումը կարող է արտահայտվել ինչպես փոխադարձ հարստացման ու երկխոսության, այնպես էլ հակադրությունների և մշակութային կարծրատիպերի միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համեմատական գրականագիտության, մշակութաբանության և տեքստաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով արևելյան ու արևմտյան ավանդույթների փոխհարաբերության դերը Քիփլինգի գեղարվեստական աշխարհի, կերպարային համակարգի և գաղափարական բազմաշերտության ձևավորման մեջ։