1984 — Ջորջ Օրուել

Պատմություն

Այս աշխատության գլխավոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ հեղինակը չի սահմանափակվում միայն հայոց ներքին պատմությամբ՝ թագավորություններով, պատերազմներով կամ դինաստիաներով։ Փոխարենը, նա ցույց է տալիս, թե ինչպես են համաշխարհային խոշոր իրադարձությունները՝ կայսրությունների վերելքն ու անկումը, միգրացիոն շարժումները, տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունները, ազդել հայ ժողովրդի ձևավորման, զարգացման և ինքնության պահպանման վրա։ Այս մոտեցումը գիրքը դարձնում է ոչ միայն ազգային պատմության ուսումնասիրություն, այլև համաշխարհային պատմության մեջ հայերի տեղն ու դերը հասկանալու փորձ։ Աճառյանը մեծ ուշադրություն է դարձնում հայ ժողովրդի ծագման հարցերին՝ անդրադառնալով հին աղբյուրներին, լեզվաբանական տվյալներին և տարբեր գիտական տեսություններին։ Նա փորձում է բացատրել, թե ինչպես են հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մեջ տեղավորվում հայերենը և հայերը, և ինչ կապեր ունեն հարակից ժողովուրդների հետ։ Այս հատվածներում զգացվում է հեղինակի մասնագիտական խորությունը, քանի որ պատմական փաստերը հաճախ ամրապնդվում են լեզվաբանական վերլուծություններով։ Գրքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մշակույթի և հոգևոր կյանքի զարգացումը։ Աճառյանը չի դիտարկում պատմությունը միայն որպես քաղաքական իրադարձությունների շարք, այլ նաև որպես մշակութային շարունակականություն՝ գրականության, կրոնի, սովորույթների և լեզվի միջոցով։ Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես են արտաքին ազդեցությունները՝ պարսկական, հելլենիստական, հռոմեական, բյուզանդական և արաբական, ներգործել հայկական մշակույթի վրա՝ միաժամանակ չվերացնելով դրա ինքնատիպությունը։ Հատկանշական է նաև, որ հեղինակը փորձում է խուսափել չափազանց ռոմանտիկ կամ միայն հայրենասիրական նկարագրություններից՝ փոխարենը առաջարկելով ավելի գիտական և համադրական մոտեցում։ Նա հաճախ համեմատում է հայկական պատմական զարգացումները այլ ժողովուրդների պատմության հետ՝ ընդգծելով ընդհանրությունները և տարբերությունները։ Այս համեմատական մեթոդը օգնում է ընթերցողին ավելի լավ հասկանալ ոչ միայն հայոց պատմությունը, այլև պատմության ընդհանուր օրինաչափությունները։

Ֆիզիկա

Ձեռնարկում ներկայացված են լաբորատոր աշխատանքներ, որոնք վերաբերում են կենսաբանական համակարգերի ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը մոլեկուլային մակարդակում։ Քննարկվում են այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են սպիտակուցների և նուկլեինաթթուների կառուցվածքը, բիոմոլեկուլների փոխազդեցությունները, թաղանթների հատկությունները և կենսաբանական գործընթացների էներգետիկան։ Յուրաքանչյուր լաբորատոր աշխատանք ներառում է տեսական հիմունքներ, փորձի կատարման քայլեր, անհրաժեշտ սարքավորումներ և արդյունքների վերլուծության մեթոդներ։ Ձեռնարկը օգնում է ուսանողներին կապել տեսական գիտելիքները իրական փորձարարական աշխատանքի հետ և զարգացնել գիտական մտածողությունը։

Մանկական

«Հեքիաթն է կանչում. Պույ-պույ մուկիկը» Դերենիկ Դեմիրճյանի ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է մանկական գրականության յուրահատուկ ու հետաքրքիր օրինակ։ Պատմվածքի գլխավոր հերոսը՝ Պույ-պույ մուկիկը, մի փոքրիկ ու համառ կենդանի է, որը պատրաստ է շատ գործողություններ կատարել՝ իր նպատակին հասնելու համար։ Հեքիաթը բացահայտում է, թե ինչպես փոքրիկին հաջողվում է հաղթահարել դժվարություններն ու ստանալ իր ուզածը։ Այս պատմությունը լի է տարօրինակ ու զվարճալի դեպքերով, որոնք երեխային գրավում են իր անմիջականությամբ ու հումորով։ Հեքիաթում մուկիկը հանդիպում է տարբեր հերոսների՝ շները, կատուները, ու տարբեր կերպարներ, որոնց հետ նա իր նպատակին հասնելու ճանապարհին համագործակցում է կամ հակադրվում։ Դեմիրճյանը, ինչպես իր մյուս ստեղծագործություններում, այստեղ ևս շեշտադրում է բարոյական դասեր, բայց առանց ծանրաբեռնելու պատմությունը։ Պույ-պույ մուկիկի արկածները ուսուցանելու միտում ունեն՝ ցույց տալով, որ persistence-ը, քաջությունը և աշխատասիրությունը մի շարք դժվարությունների հաղթահարման բանալիներն են։ Միևնույն ժամանակ, Դեմիրճյանն այս հեքիաթում անդրադառնում է ընկերության ու համատեղ աշխատանքի կարևորությանը՝ ցույց տալով, որ նույնիսկ ամենափոքր ու խոցելի սուբյեկտները կարող են մեծ հաջողություններ գրանցել, եթե միասին աշխատեն։ «Պույ-պույ մուկիկը» հեքիաթը դաս է տալիս նաև այն մասին, որ ամենատարբեր դժվարությունների ու խոչընդոտների առկայության դեպքում չի կարելի հուսահատվել ու պետք է հավատարիմ մնալ սեփական նպատակներին։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2017

Մանկական

«Առակներ, բանաստեղծություններ» Աթաբեկ Խնկոյանի գրքի մեջ ներառված են հեղինակային տարբեր առակներ ու բանաստեղծություններ, որոնք արտահայտում են գրողի աշխարհայացքը, հասարակական և բարոյական արժեքները։ Խնկոյանի երկերը, որոնք հաճախ խառնվում են հումորային ու ֆիլոսոֆիական տարրեր, ունեն խորքային իմաստ և ուսուցանող բնույթ։ **Առակները** հաճախ վերաբերում են մարդկային հարաբերություններին, հասարակական անարդարություններին ու մարդկային թերություններին, որոնք կատակներով ու խորհրդանշական կերպերով ներկայացվում են ընթերցողին։ Դրանք սովորաբար մի փոքրիկ պատմություն են, որի միջոցով հեղինակը փորձում է համարձակորեն ու կատակով ընդգծել մարդկային սխալները, նույն ժամանակ, սակայն, հասնելու դրանցում բարոյական ու ճիշտ լուծումների։ Օրինակ, առակներում կարող են հանդիպել կենդանիների կերպարներ, որոնք խորհրդանշում են որոշակի մարդկային հատկանիշներ՝ ծույլությունը, գռեհկությունը, հիմարությունը կամ խիզախությունը։ **Բանաստեղծությունները** ավելի էմոցիոնալ ու դիպուկ են, հեղինակը պոեզիայի միջոցով արտահայտում է իր մտքերը կյանքի, սիրո, հայրենիքի, մարդուն արժեհամակարգի մասին։ Խնկոյանի բանաստեղծությունները պարունակում են դրամատիկ տարրեր, որոնք հաճախ պայմանավորված են հասարակական ու սոցիալական հարցերով։ Այս բանաստեղծություններում արտացոլվում են նաև այն արժեքները, որոնք թևակոխում են նրա բարդ, բայց հստակ ու ազնիվ մտածողությունը։ Խնկոյանը ոչ միայն մի շարք հարցեր բարձրաձայնող գրող է, այլ նաև իր արվեստով նպաստում է ուսուցմանը՝ հասարակությանը հարցերի ու խնդիրների շուրջ խորապես մտածելու։ Նոր կյանք և արտահայտության ձև բերելով ժողովրդական առակներին ու բանաստեղծություններին, նա ստեղծում է գործեր, որոնք ոչ միայն ժամանցային են, այլև խթանում են մտավոր զարգացմանը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-842-31-8

Աշխարհագրություն

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետություն-ի գյուղական բնակչության և բնակավայրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գյուղական բնակչության ձևավորման, տեղաբաշխման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Գրքում վերլուծվում են գյուղական բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տարիքային և սոցիալական կազմը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղական բնակավայրերի տեսակներին, դրանց կառուցվածքին և տեղաբաշխմանը՝ կախված բնական պայմաններից, տնտեսական գործունեությունից և տարածաշրջանային առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին՝ որպես գյուղական բնակչության հիմնական զբաղմունք, ինչպես նաև գյուղերի զարգացման խնդիրներին՝ աշխատատեղերի պակաս, արտագաղթ, ենթակառուցվածքների զարգացում և սոցիալական պայմաններ։ Գիրքը նաև քննարկում է գյուղական բնակավայրերի զարգացման հեռանկարները՝ ներկայացնելով հնարավոր լուծումներ և ռազմավարական մոտեցումներ՝ ուղղված գյուղերի կայուն զարգացմանը և բնակչության կյանքի որակի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների ու ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկական

Գիտելիքների հանրագիտարան Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-66-133-9