Ադամ եղած մարդը

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ պատմագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկի՝ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» պատմագիտական և աղբյուրագիտական քննությանը։ Հեղինակն անդրադառնում է հայոց հին և վաղմիջնադարյան պատմության ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով պատմական տեղեկությունների հավաստիությունը, սկզբնաղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական ճշգրտությունը։ Ուսումնասիրության առանցքային թեմաներից են Մովսես Խորենացու պատմական շարադրանքի կառուցվածքը, ներկայացված իրադարձությունների և անձանց պատմականությունը, ինչպես նաև պատմիչի հաղորդած տեղեկությունների համադրությունը հայկական, հունական, հռոմեական և այլ հին գրավոր աղբյուրների հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև պատմագրական ավանդույթի ձևավորման, պատմական հիշողության պահպանման և ազգային պատմության վերակառուցման մեթոդաբանական հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Խորենացու ապրած ժամանակաշրջանի, նրա երկի ստեղծման հնարավոր ժամանակագրության և օգտագործված աղբյուրների վերաբերյալ գիտական բանավեճերի ուսումնասիրությունը։ Քննադատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմական շարադրանքում առկա առասպելաբանական, ավանդական և փաստագրական տարրերի փոխհարաբերությունները՝ պարզաբանելով դրանց դերը հայ ժողովրդի վաղ պատմության ներկայացման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայագիտության և պատմական աղբյուրագիտության զարգացման համատեքստում, քանի որ առնչվում է այն հիմնարար հարցերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում քննարկվել են հայ և օտարազգի պատմաբանների, բանասերների ու արևելագետների կողմից։ Այն արտացոլում է պատմական սկզբնաղբյուրների քննադատական վերլուծության նշանակությունը և նպաստում պատմագիտական ուսումնասիրություններում համեմատական մեթոդի կիրառման կարևորության ըմբռնմանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Մովսես Խորենացու պատմական ժառանգության ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի ծագման, պետականության ձևավորման, հին հայկական թագավորությունների պատմության և մշակութային ինքնության վերաբերյալ հարցերի հետ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հին և միջնադարյան պատմագրության, աղբյուրագիտության, բանասիրության և պատմական քննադատության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն օգտակար է նաև հայագիտական մտքի զարգացման պատմությունն ուսումնասիրելու համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու պատմական սկզբնաղբյուրների արժևորման, մեկնաբանման և գիտական քննության սկզբունքները։ Աշխատությունը դիտարկվում է որպես հայ պատմագրական ժառանգության գիտական ուսումնասիրությանը վերաբերող գրականություն, որն օգնում է բացահայտելու պատմական փաստերի, գրավոր ավանդույթների և հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների փոխկապակցվածությունը։

Այլ առարկաներ

Այս մատենագիտական հրատարակությունը՝ «Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում», հանդիսանում է տեղեկատվական-մատենագիտական պարբերական ցանկ, որը պատրաստվել և հրատարակվել է խորհրդային շրջանում՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի կուլտուրայի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից։ Այն նպատակ է ունեցել համակարգված կերպով ներկայացնել տվյալ ժամանակահատվածում՝ ամսական կամ պարբերական կտրվածքով, Հայաստանում և խորհրդային տարածքում լույս տեսած մշակույթի, արվեստի, թանգարանագիտության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի և հարակից ոլորտների վերաբերյալ նոր գրականությունը։ Հրատարակությունը ծառայել է որպես գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության աղբյուր գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսուցիչների, ասպիրանտների և մշակութային ոլորտի աշխատողների համար՝ ապահովելով վերջին նորությունների արագ և համակարգված տարածումը գիտամշակութային միջավայրում։ Այն ներառել է գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրապարակումների մատենագիտական նկարագրություններ՝ հաճախ նաև դասակարգված ըստ թեմաների, ինչը հեշտացրել է ոլորտային որոնումն ու գիտական աշխատանքների պլանավորումը։ Այսպիսի ցանկերը կարևոր դեր են ունեցել խորհրդային գիտամշակութային համակարգում՝ նպաստելով տեղեկատվության կենտրոնացմանը և գիտական շրջանառության կազմակերպմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակութային կյանքի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված մատենագիտական պատկերը՝ արտացոլելով ժամանակի գիտական ինֆորմացիոն քաղաքականության և գրադարանային աշխատանքի զարգացած մեխանիզմները։

Տնտեսագիտություն

Սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բնակչության զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գյուղական բնակավայրերի սոցիալական հիմնախնդիրների բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզի օրինակով։ Քննության են առնվում գյուղական աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, գործազրկության և թերզբաղվածության առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, ծառայությունների ու տեղական արտադրության զարգացման միջոցով նոր աշխատատեղերի ստեղծման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են բնակչության եկամուտների, սոցիալական ենթակառուցվածքների, կրթական և մասնագիտական պատրաստվածության, ժողովրդագրական գործընթացների ու աշխատանքային միգրացիայի հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են զբաղվածության պետական և համայնքային ծրագրերի կատարելագործման, մասնագիտական վերապատրաստման, ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման և ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման պայմանները և առանձնացնելու բնակչության կենսամակարդակի ու զբաղվածության բարելավմանը նպաստող մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, գյուղական զարգացման, սոցիալական քաղաքականության և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հանրային կապերի (PR) և ընտրական գործընթացների փոխազդեցությանը Հայաստանում 1998-2008 թվականներին՝ հատուկ շեշտադրելով զանգվածային լրատվամիջոցների դերը քաղաքական հաղորդակցության, ընտրական քարոզարշավների ձևավորման և հասարակական կարծիքի կառավարման գործընթացներում։ Դիտարկվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում է հետխորհրդային քաղաքական համակարգի կայացման փուլով, երբ ընտրությունները դեռևս ձևավորվող ինստիտուցիոնալ միջավայրում էին, իսկ քաղաքական կուսակցությունները և թեկնածուները մեծապես կախված էին մեդիա դաշտի վերահսկողությունից և տեղեկատվական հոսքերի կառավարման կարողությունից։ Վերլուծվում է, թե ինչպես էին ընտրական PR ռազմավարությունները ներառում հեռուստատեսության, տպագիր մամուլի և աստիճանաբար զարգացող առցանց հարթակների օգտագործումը՝ քաղաքական հաղորդագրությունների տարածման, թեկնածուների իմիջի ձևավորման և հակառակորդների նկատմամբ տեղեկատվական պայքարի իրականացման նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1998 և 2008 թվականների նախագահական ընտրություններին, որտեղ մեդիայի քաղաքական բևեռացումը, քարոզչական լեզվի սրացումը և տեղեկատվական անհավասարակշռությունը զգալի ազդեցություն են ունեցել ընտրական գործընթացների ընկալման վրա։ Այս համատեքստում PR-ը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես հաղորդակցության գործիք, այլ նաև որպես քաղաքական մրցակցության ռազմավարական բաղադրիչ, որը ներառում է ինչպես դրական իմիջի կառուցում, այնպես էլ հակաքարոզչություն և հանրային կարծիքի ուղղորդման փորձեր։ Քննարկվում է նաև լրատվամիջոցների սեփականության կառուցվածքի ազդեցությունը քաղաքական բովանդակության վրա, ինչպես նաև պետություն-մեդիա հարաբերությունների բարդ դինամիկան, որը հաճախ հանգեցնում էր տեղեկատվական անհավասար պայմանների ընտրական մրցակցության ընթացքում։ Ընդգծվում է, որ 1998-2008 թվականների փորձը ցույց է տալիս PR-ի և ընտրությունների սերտ փոխկապակցվածությունը Հայաստանում՝ որպես քաղաքական գործընթացների լեգիտիմացման և հանրային ընկալման ձևավորման առանցքային գործոն։

Այլ առարկաներ

Սա տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որը ներկայացնում է 1948 թվականի ընթացքում հիշատակման ենթակա կարևոր տարեթվերի և հոբելյանների համակարգված ցանկը, որտեղ ըստ օրացուցային կառուցվածքի ընդգրկված են պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարելիցներ, աշխատանքը նախատեսված է որպես տեղեկատվական և կրթական ուղեցույց ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանավարների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը, գիտելիքների տարածմանը և մշակութային իրազեկության բարձրացմանը, միաժամանակ ապահովելով տվյալների մատչելի և համակարգված ներկայացում՝ տարբեր ոլորտների կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ։

Գրականություն

Դավիթ Բեկ պատմավեպ է, որտեղ Րաֆֆին ներկայացնում է 18-րդ դարի սկզբի հայկական ազատագրական պայքարի հերոսական էջերը՝ կենտրոնանալով Դավիթ Բեկի առաջնորդության, ռազմական կազմակերպվածության և ազգային ինքնապաշտպանության գաղափարի վրա։ Ստեղծագործությունը պատկերում է այն ժամանակաշրջանի քաղաքական ու սոցիալական բարդ իրավիճակը, երբ Հայաստանը գտնվում էր արտաքին վտանգների և ներքին մասնատվածության պայմաններում, իսկ ժողովուրդը պայքարում էր իր գոյության և ինքնության պահպանման համար։ Վեպում Դավիթ Բեկը ներկայացվում է որպես ազգային առաջնորդի և ռազմավարական մտածողության կրող կերպար, որը կարողանում է համախմբել տարբեր ուժեր և ձևավորել դիմադրություն օտար տիրապետության դեմ։ Հեղինակը համադրում է պատմական փաստերը գեղարվեստական մշակման հետ՝ ստեղծելով հերոսական պայքարի և ազգային վերածննդի գաղափարական ուժեղ պատկեր։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ ունի նաև ժողովրդի հավաքական կամքի, հավատքի և ազատության ձգտման գաղափարը, որը դիտարկվում է որպես պատմության շարժիչ ուժ։ Վեպը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների նկարագրություն է, այլ նաև ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և հայրենասիրական դաստիարակության կարևոր գործ։