Երուսաղեմի Սուրբ Աթոռի արարողակարգը՝ ըստ նախնական սովորության

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ռիսկերի կառավարման արդյունավետ համակարգի ձևավորման և գործնական ներդրման հետ կապված տեսական, մեթոդաբանական և կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բուհերի գործունեության ընթացքում առաջացող ռազմավարական, ֆինանսական, գործառնական, ակադեմիական, կառավարչական, տեղեկատվական և հեղինակության հետ կապված ռիսկերը, դրանց բացահայտման, գնահատման, դասակարգման և վերահսկման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել կրթական հաստատությունների կայուն գործունեության, կրթության որակի, կառավարման արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և զարգացման ռազմավարական նպատակների իրականացման վրա։ Վերլուծվում են ռիսկերի կառավարման համակարգի ստեղծման հիմնական սկզբունքները, կազմակերպական կառուցվածքները, պատասխանատվության բաշխման մեխանիզմները և կառավարման տարբեր մակարդակների փոխգործակցությունը։ Կարևորվում է ռիսկերի վաղ հայտնաբերման, հնարավոր հետևանքների գնահատման և կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման անհրաժեշտությունը՝ որպես բուհերի կառավարման ընդհանուր համակարգի բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ներքին վերահսկողության, մշտադիտարկման, տեղեկատվության հավաքագրման և որոշումների կայացման գործընթացներում ռիսկերի վերաբերյալ տվյալների օգտագործման նշանակությանը։ Քննարկվում են Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգին բնորոշ պայմանները և այն հնարավոր խոչընդոտները, որոնք կարող են առաջանալ ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման ընթացքում՝ ներառյալ համապատասխան կառավարչական մշակույթի ձևավորումը, մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, պատասխանատվության հստակ սահմանումը և անհրաժեշտ տեղեկատվական գործիքների կիրառումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռիսկերի կառավարման և բուհի ռազմավարական պլանավորման փոխկապակցվածությանը, քանի որ հնարավոր սպառնալիքների և անորոշությունների համակարգված գնահատումը կարող է նպաստել կառավարչական որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և հաստատության զարգացման նպատակների առավել արդյունավետ իրականացմանը։ Աշխատանքում ռիսկերի կառավարումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես հնարավոր բացասական հետևանքների նվազեցման միջոց, այլև որպես կառավարման որակի բարձրացման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և փոփոխվող կրթական միջավայրին հարմարվելու կարևոր գործիք։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել բարձրագույն կրթության կառավարման ոլորտի մասնագետների, բուհերի ղեկավարների և վարչական ստորաբաժանումների աշխատակիցների, կրթական քաղաքականության հետազոտողների, ինչպես նաև կառավարման, տնտեսագիտության և կրթության կազմակերպման խնդիրներով զբաղվող ուսանողների ու գիտաշխատողների համար։

Literature

«Իրլանտայի տնակը» վերնագրով գեղարվեստական ստեղծագործությունը հայերեն գրական ընթերցանության այն շրջանակի մասն է, որը հայ ընթերցողին հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու այլ ժողովուրդների կյանքին, կենցաղին և հասարակական միջավայրին վերաբերող պատմողական գրականությանը։ Վերնագրում տնակի պատկերը կենտրոնական նշանակություն ունի՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով բնակավայրի, ընտանեկան կյանքի և առօրյա գոյության պայմանների վրա։ Իռլանդական միջավայրին անդրադարձող գրականությունը կարող է դիտարկվել նաև տվյալ երկրի պատմական ու հասարակական իրականության, բնակչության կենսապայմանների, ավանդույթների և սոցիալական հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացման համատեքստում։ Տնակը գրական ստեղծագործություններում հաճախ հանդես է գալիս որպես ընտանիքի, տան, պատկանելության և ապահովության խորհրդանիշ, բայց կարող է նաև արտահայտել նյութական դժվարությունները, սոցիալական անհավասարությունը և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը սովորական մարդկանց կյանքի վրա։ Այսպիսի միջավայրի պատկերումը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու սեփական մշակույթից տարբեր կենսակերպի և մարդկային հարաբերությունների՝ միաժամանակ խորհելով ընտանիքի, հասարակության, բարոյական ընտրության և անհատի ճակատագրի մասին։ Հրատարակության՝ առաջին հատոր լինելը ցույց է տալիս, որ այն կազմում է ավելի մեծ կառուցվածք ունեցող հրատարակչական ամբողջության սկզբնական մասը՝ ընթերցողին ներկայացնելով ստեղծագործության առաջին հատվածը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ արտասահմանյան երկերի թարգմանություններն ու վերապատումները կարևոր դեր ունեին գրական ճաշակի ընդլայնման, ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման և համաշխարհային գրականության հետ ծանոթության խորացման գործում։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ թարգմանական գրականության պատմությամբ, եվրոպական գրականության հայերեն ընդունելությամբ և հին տպագիր գրքի մշակույթով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին արտասահմանյան թեմաներն ու հասարակական միջավայրերը ներկայացվում հայալեզու ընթերցողին և ինչ տեղ էին զբաղեցնում թարգմանական երկերը հայկական գրական կյանքում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական վերափոխումների և զբաղվածության ոլորտում առաջացած հիմնախնդիրների փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում շուկայական տնտեսության անցման պայմաններում աշխատանքի շուկայի կառուցվածքային փոփոխություններն են, աշխատուժի պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, գործազրկության առաջացման գործոնները և բնակչության տնտեսական ակտիվության փոփոխությունները։ Քննության են առնվում տնտեսության տարբեր ճյուղերում սեփականության ձևերի, արտադրական հարաբերությունների և կազմակերպական կառուցվածքների վերափոխումների ազդեցությունները զբաղվածության մակարդակի ու կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն սոցիալ-տնտեսական հետևանքներին, որոնք պայմանավորված են արտադրության ծավալների փոփոխությամբ, ձեռնարկությունների վերակազմավորմամբ, մասնավոր հատվածի ձևավորմամբ և աշխատատեղերի կառուցվածքի փոփոխությամբ։ Ուսումնասիրվում են գործազրկության տարբեր դրսևորումները, աշխատուժի մասնագիտական և տարածքային շարժունակությունը, աշխատանքի շուկայում պահանջվող որակավորումների փոփոխությունը և աշխատուժի վերապատրաստման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական զբաղվածության քաղաքականության վերլուծությունը՝ ներառելով աշխատանքի տեղավորման աջակցության, մասնագիտական ուսուցման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և սոցիալական պաշտպանության հետ կապված մոտեցումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման նշանակությանը՝ այն դիտարկելով որպես տնտեսական ակտիվության և զբաղվածության ընդլայնման հնարավոր ուղղություն։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տարածքային անհամաչափություններին, քաղաքային և գյուղական բնակավայրերում աշխատանքի հնարավորությունների տարբերություններին, ինչպես նաև աշխատանքային միգրացիայի և բնակչության եկամուտների հետ զբաղվածության փոխկապակցվածությանը։ Տնտեսական բարեփոխումների և աշխատանքի շուկայի ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տնտեսական կառուցվածքային փոփոխությունների սոցիալական ազդեցությունները և գնահատելու զբաղվածության կարգավորման մեխանիզմների դերը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը զբաղվածության հիմնախնդիրները դիտարկում է տնտեսական վերափոխումների լայն համատեքստում՝ համադրելով մակրոտնտեսական գործընթացների, աշխատանքի շուկայի, սոցիալական քաղաքականության և մարդկային ռեսուրսների օգտագործման հարցերը։

Other Subjects

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Արագածոտնի մարզի անտառային էկոհամակարգերում տարածված գլխավոր տերևակեր վնասատուների դեմ պայքարի ինտեգրացված համակարգի մշակմանը՝ հիմնված էկոլոգիական սկզբունքով գործող բակտերիական միջատասպանների կիրառման վրա, որոնք առաջացնում են բյուրեղային սպիտակուցներ և ապահովում են ընտրողական ազդեցություն վնասատու միջատների նկատմամբ։ Նյութում վերլուծվում են տեղական բակտերիական շտամների կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետությունը տարբեր միջավայրային պայմաններում և ազդեցության մեխանիզմները վնասատուների զարգացման փուլերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անտառային կենսահամակարգերի կայունության պահպանմանը՝ նվազեցնելով քիմիական միջատասպանների կիրառումը և դրանց բացասական ազդեցությունը ոչ թիրախային օրգանիզմների վրա։ Քննարկվում է նաև ինտեգրացված պայքարի համակարգի կառուցվածքը, որտեղ կենսաբանական միջոցները համադրվում են ագրոտեխնիկական, մոնիթորինգային և կանխարգելիչ միջոցառումների հետ՝ ապահովելով երկարաժամկետ արդյունավետություն և էկոլոգիական անվտանգություն։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ պաշտպանել անտառային ռեսուրսները, պահպանել կենսաբազմազանությունը և նվազեցնել էկոհամակարգերի քիմիական ծանրաբեռնվածությունը՝ ստեղծելով կայուն անտառային կառավարման մոդել տարածաշրջանային պայմանների համար։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Սուրբ Սանդուխտ դպրոցի աշակերտների կողմից թարգմանված և շարադրված նյութերի ժողովածու՝ նվիրված հայ ազգի պատվին, արժանապատվությանն ու ազգային ինքնագիտակցության գաղափարին։ Այն արտացոլում է կրթության և գրական գործունեության միջոցով ազգային արժեքները պահպանելու, հայ ժողովրդի պատմական ու մշակութային ժառանգությունը գնահատելու և հայրենասիրական զգացումներ սերմանելու ձգտումը։ Աշակերտների մասնակցությունը գրքի ստեղծմանը կարևորում է ոչ միայն ուսումնական գործընթացը, այլև նրանց մտավոր, լեզվական ու ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը՝ հնարավորություն տալով կրթությունը վերածելու ազգային կյանքին նպաստող գործունեության։ Թարգմանված և ինքնուրույն շարադրված նյութերի համադրությունը վկայում է լեզվական հմտությունների, գրավոր խոսքի և գրական արտահայտման ձևերի յուրացման մասին։ Միաժամանակ ժողովածուն արժեքավոր պատկերացում է տալիս հայ կրթական միջավայրում աշակերտական ստեղծագործության, դպրոցական դաստիարակության և ազգային գաղափարների տարածման մասին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ կրթության և սփյուռքահայ համայնքների պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ ներկայացնում է դպրոցը որպես ոչ միայն գիտելիք փոխանցող հաստատություն, այլև ազգային լեզվի, մշակույթի և ինքնության պահպանման ու սերունդներին փոխանցման կարևոր կենտրոն։ Գրքի բովանդակության առանցքում կրթության, ազգային պատկանելության, հայրենասիրության և հասարակական պատասխանատվության գաղափարներն են, որոնք այն դարձնում են հետաքրքիր նյութ հայ գրականության, մանկավարժության և հայ համայնքային կյանքի պատմությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գիքորը — հայ մեծ գրող Հովհաննես Թումանյան-ի ամենահայտնի և հուզիչ պատմվածքներից է, որը ներկայացնում է գյուղական աղքատ ընտանիքից քաղաք ուղարկված փոքր տղայի՝ Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը։ Ստեղծագործության հիմքում սոցիալական անհավասարության, մանկական անմեղության կորստի և մարդկային դաժան իրականության թեմաներն են։ Գիքորը, լինելով պարզ ու անկեղծ գյուղացի երեխա, գնում է քաղաք՝ աշխատելու և ընտանիքին օգնելու հույսով, սակայն բախվում է անտարբերության, շահագործման և հոգատարության բացակայության։ Թումանյանը մեծ զգայունությամբ և պարզ, բայց խորապես ազդեցիկ լեզվով պատկերում է երեխայի ներաշխարհը, նրա կարոտը հայրենի գյուղի և ընտանիքի նկատմամբ, ինչպես նաև քաղաքային կյանքի կոշտ իրականությունը։ Պատմվածքում առանձնահատուկ ուժ ունի հուզական շերտը, որտեղ ընթերցողը զգում է Գիքորի միայնությունը, հուսահատությունը և անպաշտպանությունը։ Միևնույն ժամանակ ստեղծագործությունը սոցիալական քննադատություն է, որը բացահայտում է հասարակության անարդար կառուցվածքը և մարդկանց անտարբերությունը թույլերի նկատմամբ։ Վերջում Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը դառնում է խորապես հուզիչ խորհրդանիշ մանկության կորստի և մարդկային խղճի արթնացման։ Այս պատմվածքը համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը և ունի մեծ դաստիարակչական նշանակություն։