Կողքային ռադիկալում հետերոցիկլիկ տեղակալիչներ և ացետիլենային խմբեր պարունակող օպտիկապես ակտիվ նոր ոչ սպիտակուցային ամինաթթուների ասիմետրիկ սինթեզ

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հակադարձ ուղղված շրջանառական երևույթների ուսումնասիրությանը և սանտիմետրային ու միլիմետրային ալիքային տիրույթներում բաժանիչ (развязывающие) սարքերի մշակմանը՝ գերբարձր հաճախականությունների տեխնիկայի և միկրոալիքային ինժեներիայի շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման առանձնահատկությունները ոչ համաչափ կառուցվածքներում, որտեղ հնարավոր է առաջացնել հակադիր ուղղություններով էներգիայի հոսքեր և շրջանառական ռեժիմներ։ Աշխատությունում ներկայացվում են այդ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը՝ կապված ալիքային փոխազդեցությունների, մագնիսական անիզոտրոպիայի և կառուցվածքային ասիմետրիայի հետ։

Այլ առարկաներ

Աշխատանքը մատենագիտական բնույթի համապարփակ ուղեցույց է, որը նվիրված է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված գրանցմանը և նկարագրությանը 1708-1920 թվականների ժամանակահատվածում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը, հայ գրքի զարգացման ընթացքը և հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրողների համար։ Ուղեցույցի հիմնական նպատակն է մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն թարգմանված օտարալեզու գրական ստեղծագործությունները՝ հնարավորինս հստակ մատենագիտական տվյալներով։ Նման աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հայերեն թարգմանական գրականությունը ձևավորվել է տարբեր մշակութային միջավայրերի և լեզուների հետ երկարատև շփման արդյունքում։ Ներառված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե որ երկրների և ժողովուրդների գրականությունն է թարգմանվել հայերեն, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ է ձևավորվել հետաքրքրություն, և ինչպես են այդ նախասիրությունները փոփոխվել ժամանակի ընթացքում։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են տեղեկություններ տրամադրել թարգմանված ստեղծագործության հեղինակի, վերնագրի, թարգմանչի, հրատարակության վայրի, հրատարակչի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային տվյալների վերաբերյալ։ Այդպիսի համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել առանձին հրատարակություններն ու տարբերակները, հետևել դրանց տարածմանը և ուսումնասիրել հայերեն թարգմանությունների հրատարակչական պատմությունը։ Աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման մեջ թարգմանիչները հանդես են եկել որպես տարբեր մշակույթների և հայ ընթերցողի միջև կապող օղակներ՝ նպաստելով օտար գրական, գիտական, փիլիսոփայական և մշակութային գաղափարների ներթափանցմանը հայ մտավոր կյանք։ Թարգմանիչների անունների և նրանց կատարած աշխատանքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրանց ներդրումը հայ գրականության և մշակույթի զարգացման գործում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու թարգմանական գործընթացի զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում փոփոխվել են ինչպես հայ գրքի հրատարակության կենտրոնները, այնպես էլ հայ ընթերցողի մշակութային պահանջները և արտաքին աշխարհի հետ կապերի բնույթը։ Հետևաբար մատենագիտական նյութը կարող է ծառայել ոչ միայն գրքերի հաշվառման, այլև պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Ուղեցույցի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև օտար գրականության լայն ընդգրկումը։ Հայերեն են թարգմանվել տարբեր ժողովուրդների և գրական ավանդույթների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններ, և դրանց մատենագիտական համախմբումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ մշակույթի՝ եվրոպական և այլ գրականությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների մասին։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կարող է օգտագործվել համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխանակումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Մատենագիտական համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Այն կարող է օգնել բացահայտելու առանձին հրատարակությունների առկայությունը տարբեր հավաքածուներում, ճշգրտելու գրքերի նկարագրությունները և համալրելու ազգային մատենագիտական ռեսուրսները։ Հատկապես արժեքավոր են այն հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները, որոնք հազվագյուտ են կամ պահպանվել են սահմանափակ թվով օրինակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև թարգմանական գրականության ժանրային և թեմատիկ պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Մատենագիտական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու գեղարվեստական գրականության, պոեզիայի, արձակի, դրամատուրգիայի և այլ գրական ուղղությունների ներկայացվածությունը, ինչպես նաև դիտարկելու դրանց հարաբերական տարածվածությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այսպիսով, ուղեցույցը կարող է հիմք ծառայել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման ընդհանուր միտումների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա՝ որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող մատենագիտական նյութի արժեքով։ Այն համակարգում է մեծածավալ գրքային տեղեկատվություն և այն դարձնում հասանելի գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է 1708-1920 թվականների ընթացքում հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականության մատենագիտական պատկերը՝ նպաստելով հայ թարգմանական մշակույթի պատմության վերականգնմանը, հայ գրքի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությանը և հայ մշակույթի՝ համաշխարհային գրական գործընթացների հետ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է հաստ աղու նախաքաղցկեղային վիճակների և քաղցկեղի վաղ փուլերի հայտնաբերման, ախտորոշման և գնահատման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված էնդոսկոպիկ հետազոտությունների նյութերի վրա։ Վերլուծվում են հաստ աղու լորձաթաղանթի նախաքաղցկեղային փոփոխությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց հայտնաբերման ժամանակակից մեթոդները և վաղ ախտորոշման նշանակությունը հիվանդության կանխարգելման ու բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են էնդոսկոպիկ պատկերի գնահատման չափանիշները, հյուսվածաբանական հետազոտությունների դերը, ռիսկային փոփոխությունների հայտնաբերման մոտեցումները և սկրինինգային ծրագրերի կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են հաստ աղու քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման, հիվանդների հետազոտման և կանխարգելիչ բժշկության զարգացման արդիական հարցերը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գաստրոէնտերոլոգիայի և ուռուցքաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով ախտորոշման մեթոդների կատարելագործմանը, հիվանդության վաղ փուլերում հայտնաբերմանը և բուժման արդյունքների բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բժիշկների, էնդոսկոպիստների, ուռուցքաբանների, բժշկական գիտությունների հետազոտողների և մասնագետների համար։

Հոգեբանություն

Նյութը բացատրում է, թե ինչպես կրթական համակարգում կարելի է օգնել աշակերտներին և ուսանողներին հասկանալ իրենց հետաքրքրությունները, կարողությունները և ճիշտ ընտրել մասնագիտական ուղին։ Հիմնական գաղափարները․ Մասնագիտական ինքնորոշում Գործընթաց է, որի ընթացքում անձը ճանաչում է իրեն (հակումներ, հետաքրքրություններ, արժեքներ) և ընտրում է համապատասխան մասնագիտություն։ Մասնագիտական կայացում Արդեն ընտրված ոլորտում զարգանալը, հմտությունների ձևավորումը և մասնագետ դառնալը։ Հոգեբանական ուղղորդում Մասնագետների (հոգեբանների, խորհրդատուների, ուսուցիչների) աջակցությունը, որը օգնում է սովորողին ճիշտ կողմնորոշվել և խուսափել սխալ ընտրությունից։ Անհատական առանձնահատկությունների դերը Տաղանդներ, ընդունակություններ, անձնային գծեր և մոտիվացիա, որոնք կարևոր են մասնագիտության ընտրության մեջ։ Կրթական համակարգի դերը Դպրոցներն ու բուհերը պետք է ստեղծեն պայմաններ՝ կարիերայի կողմնորոշման, խորհրդատվության և ինքնաճանաչման զարգացման համար։ Խնդիրներ և դժվարություններ սխալ պատկերացումներ մասնագիտությունների մասին սոցիալական ճնշում (ընտանիք, հասարակություն) տեղեկատվության պակաս ինքնաճանաչման ցածր մակարդակ Գործնական մեթոդներ թեստեր, խորհրդատվություններ, քննարկումներ, կարիերայի ծրագրեր, որոնք օգնում են սովորողներին կողմնորոշվել։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի գոյականի և ածականի խոսքիմասային տարարժեքության երևույթի ուսումնասիրությանը և դրա ուսուցման մեթոդական հիմնախնդիրներին բուհական համակարգում։ Հետազոտության առանցքում այն լեզվական դեպքերն են, երբ բառը կամ բառաձևը կարող է դրսևորվել տարբեր խոսքի մասերի նշանակությամբ և գործառույթով՝ պայմանավորված համատեքստով, շարահյուսական դիրքով, իմաստային առանձնահատկություններով և խոսքային կիրառությամբ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է գոյականի և ածականի սահմանազատման խնդիրը, դրանց փոխադարձ անցումները, խոսքիմասային և խոսքիմաստային հատկանիշների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել տվյալ միավորի պատկանելությունը համապատասխան խոսքի մասին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարարժեքության դրսևորման տարբեր ձևերին, դրանց լեզվական պատճառներին և գործածական առանձնահատկություններին՝ ցույց տալով, որ խոսքի մասերի դասակարգումը միշտ չէ, որ կարող է հիմնվել միայն բառի բառարանային նշանակության վրա։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է տեսական նյութի ուսուցման մեթոդաբանությունը։ Քննարկվում են բուհական կրթական գործընթացում գոյականի և ածականի տարարժեքության վերաբերյալ գիտելիքների մատուցման, համակարգման և ամրապնդման արդյունավետ եղանակները, ինչպես նաև ուսանողների լեզվաբանական մտածողության և վերլուծական կարողությունների զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի տեսությամբ, բառագիտությամբ, քերականությամբ և լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն համադրում է լեզվաբանական տեսական դիտարկումները և դրանց մանկավարժական կիրառությունը՝ նպատակ ունենալով ավելի հստակ ներկայացնել տարարժեքության էությունը և ձևավորել դրա ճանաչման ու վերլուծության գործնական հմտություններ։ Աշխատանքը 2009 թվականին հրատարակվել է որպես Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում պատրաստված թեկնածուական գիտական աշխատանքի սեղմագիր՝ 20 էջ ծավալով։

Իրավաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է անզգուշությամբ մահ պատճառելու քրեաիրավական և կրիմինոլոգիական հիմնախնդիրներին՝ իրավահամեմատական վերլուծության շրջանակում՝ այն դիտարկելով որպես հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճան ունեցող հանցակազմ, որի հիմքում ընկած է մեղավորի անփութությունը կամ ինքնավստահ անզգուշությունը։ Նյութում վերլուծվում են այս հանցագործության քրեաիրավական բնութագրիչները՝ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը, պատճառահետևանքային կապի հաստատման առանձնահատկությունները և մեղավորության ձևերը տարբեր իրավական համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխատեսելիության և պարտադիր զգուշավորության չափանիշներին, որոնք կարևոր դեր ունեն արարքի իրավական որակման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև կրիմինոլոգիական գործոնները՝ սոցիալական միջավայր, մասնագիտական անփութություն, տեխնիկական անվտանգության կանոնների խախտում և մարդկային գործոնի ազդեցություն, որոնք նպաստում են նման դեպքերի առաջացմանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ իրավահամեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր երկրների քրեական օրենսդրությունների միջև առկա տարբերությունները և ընդհանրությունները՝ նպաստելով կանխարգելիչ քաղաքականությունների կատարելագործմանը և իրավակիրառ պրակտիկայի արդյունավետության բարձրացմանը։