Ներբողական ճառ՝ Սուրբ Հռիփսիմյանց կույսերի փառավոր հանդեսի առթիվ

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում տուբերկուլոզի համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմաններում հիվանդության կանխարգելման միջոցառումների արդյունավետության գնահատմանը։ Քննության են առնվում հիվանդության տարածվածության ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները, բնակչության տարբեր խմբերի շրջանում հիվանդացության վրա ազդող գործոնները և համաճարակաբանական իրավիճակի փոփոխությունների հնարավոր պատճառները։ Վերլուծվում են սոցիալական, տնտեսական, ժողովրդագրական և առողջապահական պայմանների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև բնակչության կենսապայմանների, բժշկական օգնության մատչելիության և կանխարգելիչ ծառայությունների կազմակերպման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուբերկուլոզի վաղ հայտնաբերմանը, ախտորոշման կազմակերպմանը, հիվանդների բժշկական հսկողությանը և վարակի տարածման կանխարգելմանը։ Դիտարկվում են ռիսկի բարձր մակարդակ ունեցող բնակչության խմբերի հայտնաբերման և նպատակային կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են համաճարակաբանական վերահսկողության, բնակչության իրազեկման, բուժհաստատությունների աշխատանքի համակարգման և հանրային առողջապահական ծրագրերի դերը հիվանդության տարածման սահմանափակման գործում։ Կարևորվում է սոցիալ-տնտեսական պայմանների հաշվառումը կանխարգելման ռազմավարությունների մշակման ժամանակ, քանի որ հիվանդության տարածման վրա կարող են ազդեցություն ունենալ բնակչության սոցիալական վիճակը, կենսապայմանները և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կանխարգելիչ ծրագրերի արդյունքների գնահատման և համաճարակաբանական տվյալների շարունակական դիտարկման նշանակությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու Հայաստանում տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաճարակաբանական և կազմակերպական խնդիրները և դիտարկելու կանխարգելման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել համաճարակաբանության, ֆթիզիատրիայի, հանրային առողջության և առողջապահության կազմակերպման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային քաղաքականության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են հարկային համակարգի ձևավորման տեսական հիմքերը, հարկերի տեսակները, դրանց տնտեսական գործառույթները և պետական բյուջեի ձևավորման մեջ ունեցած դերը։ Հեղինակը վերլուծում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի, ներդրումային միջավայրի, բիզնեսի մրցունակության և սոցիալական արդարության վրա՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ՀՀ հարկային օրենսդրության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունում քննարկվում են հարկային վարչարարության արդյունավետության խնդիրները, ստվերային տնտեսության կրճատման մեխանիզմները, հարկային բեռի բաշխման արդարացիության հարցերը և միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Ներկայացվում են նաև հարկային բարեփոխումների հնարավոր ուղղությունները՝ ուղղված համակարգի պարզեցմանը, թափանցիկության բարձրացմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային ծառայության աշխատակիցների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների և տնտեսագիտության ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության համառոտ շարադրանքը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել հայոց անցյալի կարևոր իրադարձություններին, պետականության զարգացման փուլերին, ազգային կյանքի վերափոխումներին և պատմական ժառանգությանը։ Հայոց պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հայ ժողովրդի կազմավորման ու պատմական ինքնության ձևավորման ընթացքը, հայկական պետական կազմավորումների առաջացումը, թագավորությունների հզորացման և անկման հանգամանքները, ինչպես նաև արտաքին քաղաքական հարաբերությունների ու տարածաշրջանային զարգացումների ազդեցությունը երկրի ճակատագրի վրա։ Պատմական շարադրանքի կարևոր ուղղություններից են ազգային ազատագրական ձգտումները, քաղաքական ու հասարակական կյանքի փոփոխությունները, քրիստոնեության ընդունման և տարածման նշանակությունը, եկեղեցու դերը հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային միասնության պահպանման գործում, ինչպես նաև հայոց լեզվի, գրականության և կրթության զարգացումը։ Հայ ժողովրդի պատմությունը դիտարկվում է ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների հաջորդականության, այլև մշակութային շարունակականության, ազգային հիշողության և ինքնության պահպանման տեսանկյունից։ Համառոտ ներկայացման ձևաչափը նպաստում է պատմական գիտելիքների համակարգմանը և ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու հայոց պատմական ուղու հիմնական փուլերի ու դրանց նշանակության մասին։ Աշխատությունը կարևոր տեղ ունի հայալեզու պատմագիտական և կրթական գրականության զարգացման համատեքստում՝ արտացոլելով ազգային պատմությունը ուսումնասիրելու, գիտելիքները հայերենով տարածելու և սերունդներին պատմական ժառանգությանը հաղորդակից դարձնելու ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ուսանողներին, մանկավարժներին և հայ գրքի ու պատմագրության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին՝ որպես ազգային անցյալի ճանաչողությանն ու պատմական մտածողության ձևավորմանն ուղղված աշխատություն։

Այլ առարկաներ

Գալարինը և նրա կառուցվածքային անալոգները դիտարկվում են որպես պոտենցիալ հակամանրէային պեպտիդներ (antimicrobial peptides), որոնք կարող են կիրառվել մեթիցիլին-կայուն Staphylococcus aureus (MRSA)-ի դեմ պայքարում՝ իրենց բազմակողմանի կենսաբանական ակտիվության շնորհիվ։ Այս պեպտիդները սովորաբար բնութագրվում են ամֆիպատիկ կառուցվածքով, կարճ ամինաթթվային հաջորդականությամբ և դրական լիցքավորված հատվածներով, որոնք թույլ են տալիս փոխազդել բակտերիալ բջջաթաղանթի բացասական լիցքավորված ֆոսֆոլիպիդների հետ։ Իմունաբանական տեսանկյունից նման պեպտիդները կարող են հանդես գալ որպես բնածին իմունիտետի էֆեկտոր մոլեկուլներ՝ ընդօրինակելով կամ ուժեղացնելով օրգանիզմի հակամանրէային պաշտպանական մեխանիզմները, ներառյալ նեյտրոֆիլների դեֆենսինների և կատելիցիդինների գործողությունը։ MRSA-ի նկատմամբ գործողության հիմնական կենսաքիմիական մեխանիզմները ներառում են բակտերիալ մեմբրանի դիսռուպցիան՝ պորային կառուցվածքների ձևավորման միջոցով, ինչը հանգեցնում է իոնային հոմեոստազի խախտման և բջջի լիզիսի։ Բացի այդ, որոշ կառուցվածքային անալոգներ կարող են ներթափանցել բակտերիալ բջիջ և խանգարել ներբջջային թիրախներին՝ ներառյալ սպիտակուցային սինթեզը, ԴՆԹ-ի վերարտադրությունը կամ ֆերմենտային համակարգերը։ Իմունոմոդուլյատոր ազդեցությունները կարող են ներառել ցիտոկինների արտազատման կարգավորում, մակրոֆագների ակտիվացում և բորբոքային պատասխանի հավասարակշռում, ինչը կարևոր է վարակային գործընթացի վերահսկման համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը մասնագիտական պարբերական է, որը նվիրված է Հայաստանի գրադարանային ոլորտի զարգացմանը, գրադարանների գործունեությանն առնչվող արդի խնդիրներին և ոլորտի մասնագետների փորձի ու գիտական ուսումնասիրությունների ներկայացմանը։ 2017 թվականի առաջին համարը կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության, մատենագիտության, տեղեկատվական սպասարկման և մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Համարում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման տարբեր ուղղություններին, գրադարանային հավաքածուների պահպանման և համալրման խնդիրներին, ընթերցողների սպասարկման ձևերին, տեղեկատվական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկություններին և մասնագիտական գործունեության ժամանակակից մոտեցումներին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև գրադարանների պատմությանը, հայկական գրքի ու գրատպության ժառանգությանը, մատենագիտական գործունեությանը և գրադարանների՝ որպես կրթական ու մշակութային կարևոր հաստատությունների դերակատարությանը վերաբերող նյութերը։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է ոլորտի պատմական ընթացքի, մասնագիտական ձեռքբերումների և զարգացման միտումների ուսումնասիրության համար, քանի որ միավորում է տեսական վերլուծությունները, գործնական փորձը և գրադարանային ոլորտի մասնագիտական տեղեկատվությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, տեղեկատվության կառավարման մասնագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, ուսանողների, հետազոտողների և հայկական գրադարանային ու մատենագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի բերքահավաքի մեքենայացման կատարելագործմանը՝ հողակոշտերի մանրացման ռոտորային մեխանիզմով համալրված կարտոֆիլահան մեքենայի կառուցվածքի մշակման և դրա հիմնական տեխնիկական ու աշխատանքային պարամետրերի հիմնավորման միջոցով։ Հետազոտության կենտրոնում հողից պալարների արդյունավետ առանձնացման խնդիրն է, հատկապես այն պայմաններում, երբ բերքահավաքի ընթացքում մեքենայի աշխատանքային օրգանների վրա հայտնվում են տարբեր չափերի և ամրության հողակոշտեր, որոնք կարող են դժվարացնել մաղման ու զտման գործընթացը։ Քննվում են կարտոֆիլահանի հիմնական աշխատանքային հանգույցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հողաշերտի բարձրացման, տեղափոխման, փխրեցման և տարանջատման գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռոտորային մանրիչի դերը տեխնոլոգիական ընդհանուր շղթայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների երկրաչափական և կինեմատիկական պարամետրերի ընտրությանը, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը կարող է ազդեցություն ունենալ հողային զանգվածի մշակման արդյունավետության, մեքենայի արտադրողականության և պալարների պահպանվածության վրա։ Ուսումնասիրվում են ռոտորի շարժման առանձնահատկությունները, աշխատանքային տարրերի դասավորությունը և դրանց փոխազդեցությունը հողակոշտերի հետ՝ նպատակ ունենալով ապահովել հողի բավարար մանրացում և բերքի առավել արդյունավետ առանձնացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մեքենայի տեխնոլոգիական գործընթացի տեսական նկարագրությունը և կառուցվածքային պարամետրերի հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով հողի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Դիտարկվում են նաև էներգատարության, աշխատանքային արագության, արտադրողականության և բերքի մեխանիկական վնասման նվազեցման խնդիրները՝ որպես մեքենայի արդյունավետության գնահատման կարևոր չափանիշներ։ Փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով կարող են համեմատվել տարբեր կառուցվածքային և աշխատանքային տարբերակներ՝ առավել նպատակահարմար պարամետրային համակցությունները որոշելու համար։ Նման տեխնիկական լուծումների մշակումը կարևոր է կարտոֆիլի բերքահավաքի աշխատատարության նվազեցման, տեխնոլոգիական գործողությունների որակի բարձրացման և գյուղատնտեսական մեքենաների աշխատանքային հնարավորությունների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, մեքենաների տեսության, հողամշակման մեխանիկայի և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումները։