Психологическая проблема стресса в учебной деятельности студентов педвуза, проявленная в постсоветский период

Literature

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի առաջին կեսի հայ բանաստեղծության մեջ ազատ ոտանավորի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ավանդական չափածոյի կանոններից աստիճանաբար հեռացող բանաստեղծական կառուցվածքների առաջացումն է և դրանց դերը հայ պոեզիայի նորացման գործընթացում։ Ազատ ոտանավորը դիտարկվում է որպես բանաստեղծական խոսքի կազմակերպման այնպիսի ձև, որտեղ տողի երկարությունը, ռիթմական կառուցվածքը, հանգավորումը և չափական օրինաչափությունները կարող են ենթարկվել ավելի ազատ սկզբունքների՝ պահպանելով ստեղծագործության ներքին ռիթմը և գեղարվեստական ամբողջականությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել արևելահայ և արևմտահայ բանաստեղծական ավանդույթներում տեղի ունեցած փոփոխությունները, դասական տաղաչափական համակարգերի և նոր ձևերի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ազատ բանաստեղծության տարածմանը նպաստած գրական ու մշակութային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռիթմի վերակազմավորմանը, քանի որ կանոնավոր չափի բացակայությունը չի նշանակում ռիթմի վերացում․ այն կարող է ձևավորվել շարահյուսական կրկնությունների, բառային շեշտադրումների, հնչերանգի, տողատման, դադարների և պատկերային կառուցվածքի միջոցով։ Կարևորվում է նաև բանաստեղծական տողի և նախադասության փոխհարաբերությունը, քանի որ ազատ կառուցվածքում տողատումը կարող է ինքնուրույն արտահայտչական դեր ստանալ և ազդել ստեղծագործության ընթերցման ու իմաստային ընկալման վրա։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել ազատ ոտանավորի կապը ժամանակաշրջանի գրական նորարարությունների և եվրոպական պոեզիայի զարգացման միտումների հետ՝ միաժամանակ բացահայտելով հայկական բանաստեղծական ավանդույթի ներսում դրա ինքնատիպ դրսևորումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև թեմատիկ և պատկերային համակարգի փոփոխություններին՝ պարզաբանելով, թե ինչպես են նոր բանաստեղծական ձևերը հնարավորություն տվել արտահայտելու անհատական ապրումներ, հասարակական փոփոխություններ, քաղաքային կյանքի պատկերներ և ժամանակաշրջանի մշակութային փորձառությունը։ Համեմատական քննության միջոցով հնարավոր է տարբերակել ազատ ոտանավորի տարատեսակները և ցույց տալ անցումը կանոնավոր չափածոյից դեպի առավել ճկուն բանաստեղծական կառուցվածքներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայ գրականության պատմության, պոետիկայի, տաղաչափության և համեմատական գրականագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ազատ ոտանավորի նշանակությունը XX դարի առաջին կեսի հայ բանաստեղծական լեզվի և ձևային մտածողության զարգացման մեջ։

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Other Subjects

Հաշվապահական հաշվառման նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է տնտեսավարող սուբյեկտների ֆինանսատնտեսական գործունեության համակարգված գրանցման, դասակարգման, ամփոփման և վերլուծության հիմնական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս ստանալ ճշգրիտ և ամբողջական տեղեկատվություն կազմակերպության գույքի, պարտավորությունների, եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ։ Հաշվապահական հաշվառումը ապահովում է կառավարման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական բազա, որի հիման վրա ղեկավարությունը կարող է ընդունել հիմնավորված տնտեսական որոշումներ, գնահատել ձեռնարկության ֆինանսական վիճակը, պլանավորել գործունեությունը և վերահսկել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Բացի ներքին կառավարչական նշանակությունից, հաշվապահական հաշվառումը ունի նաև արտաքին կարևորություն, քանի որ այն ծառայում է պետության հարկային մարմիններին, ներդրողներին, վարկատուներին և այլ շահառուներին՝ ապահովելով թափանցիկություն և հաշվետվողականություն։ Դրա միջոցով հնարավոր է գնահատել կազմակերպության շահութաբերությունը, վճարունակությունը և ֆինանսական կայունությունը, ինչպես նաև կանխել ֆինանսական խախտումները և ապահովել օրենսդրական պահանջների կատարումը։ Հաշվապահական հաշվառման ճիշտ կազմակերպումը նպաստում է տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը, ռիսկերի նվազեցմանը և կազմակերպության երկարաժամկետ զարգացմանը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Պողոս Նուբար Փաշայի դիվանագիտական և հասարակական գործունեության ուսումնասիրությանը 1912–1914 թվականներին՝ Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների հարցի միջազգային քննարկումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Հայկական հարցի այն փուլն է, երբ Օսմանյան կայսրության հայկական նահանգներում բարեփոխումների իրականացման խնդիրը կրկին դարձավ եվրոպական դիվանագիտության քննարկման առարկա։ Քննվում են Պողոս Նուբարի՝ որպես Հայ ազգային պատվիրակության ղեկավարի գործունեությունը, նրա շփումները եվրոպական պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցիչների, հայկական քաղաքական և հոգևոր շրջանակների հետ, ինչպես նաև հայկական բնակչության անվտանգության, վարչական կառավարման և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ առաջարկների միջազգային ներկայացման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բարենորոգումների ծրագրերի ձևավորմանը, դրանց շուրջ մեծ տերությունների միջև ընթացող բանակցություններին և տարբեր կողմերի շահերի ազդեցությանը նախագծերի բովանդակության վրա։ Ուսումնասիրվում է Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և մյուս եվրոպական դերակատարների քաղաքական դիրքավորումը՝ հաշվի առնելով Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության, տարածաշրջանային ազդեցության և միջազգային ուժերի հավասարակշռության խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Օսմանյան իշխանությունների վերաբերմունքին և այն բանակցային գործընթացին, որի արդյունքում 1914 թվականի սկզբին համաձայնություն ձևավորվեց հայկական նահանգներում բարենորոգումների իրականացման որոշակի մեխանիզմների շուրջ։ Քննվում են նախատեսվող վարչական փոփոխությունների, միջազգային վերահսկողության և օտարերկրյա գլխավոր տեսուչների ներգրավման հարցերը՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես իրավական կամ վարչական միջոցառումներ, այլև որպես ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության բաղադրիչ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Պողոս Նուբարի դիվանագիտական գործունեության մեթոդները, եվրոպական հասարակական և քաղաքական շրջանակների հետ աշխատանքի առանձնահատկությունները և Հայկական հարցը միջազգային օրակարգում պահպանելու նրա ջանքերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայկական տարբեր քաղաքական շրջանակների մոտեցումների համադրմանը և բարենորոգումների ծրագրից ունեցած ակնկալիքներին։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելը արմատապես փոխեց քաղաքական պայմանները և ընդհատեց համաձայնեցված բարեփոխումների իրականացումը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական հասկանալու նախապատերազմյան շրջանում Հայկական հարցի դիվանագիտական զարգացումը, հայկական քաղաքական ներկայացուցչության հնարավորություններն ու սահմանափակումները և մեծ տերությունների շահերի ազդեցությունը Արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների ծրագրի վրա։

Biology

Կենսաբժշկական և մոլեկուլային կենսաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրծքագեղձի քաղցկեղի և գլիոմայի մոլեկուլային բազմազանության ուսումնասիրությանը՝ տրանսկրիպտոմային, գենոմային և էպիգենետիկական տվյալների համակցված վերլուծության միջոցով։ Քննության են առնվում ուռուցքային բջիջներում գեների արտահայտման առանձնահատկությունները, գենետիկական փոփոխությունները և գեների ակտիվության կարգավորման էպիգենետիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մոլեկուլային ենթատիպերի բացահայտմանը, դրանց միջև կենսաբանական տարբերությունների բնութագրմանը և ուռուցքների զարգացման հետ կապված մոլեկուլային օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են մեծածավալ կենսաբանական տվյալների մշակման և համադրման կենսաինֆորմատիկական ու վիճակագրական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս հայտնաբերելու հիվանդության հետ կապված գեներ, կարգավորիչ մեխանիզմներ և մոլեկուլային ցուցանիշներ։ Քննարկվում է նաև տարբեր մակարդակների տվյալների ինտեգրման նշանակությունը ուռուցքների բարդ կառուցվածքն ու անհատական տարբերությունները ավելի ամբողջական պատկերացնելու համար։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել հիվանդությունների մոլեկուլային դասակարգման կատարելագործմանը, հնարավոր կենսամարկերների հայտնաբերմանը և անհատականացված բժշկության համար գիտական հիմքերի ընդլայնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մոլեկուլային կենսաբանության, ուռուցքաբանության, գենոմիկայի, կենսաինֆորմատիկայի և բժշկական գենետիկայի ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենում անգլերենի ազդեցությամբ ձևավորված լեզվական միավորների ուսումնասիրությանը՝ հատկապես պատճենումների և ազատ թարգմանությունների կառուցվածքային, իմաստային ու գործառական առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվական փոխառության այն ձևերն են, որոնց դեպքում օտար բառը կամ արտահայտությունը ֆրանսերեն չի ներթափանցում իր սկզբնական հնչյունական և գրավոր տեսքով, այլ վերարտադրվում է ֆրանսերենի սեփական բառային ու բառակազմական միջոցներով։ Քննվում են բառային, իմաստային և դարձվածաբանական պատճենումների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ անգլերեն հասկացությունը փոխանցվում է համեմատաբար ազատ ֆրանսերեն համարժեքով՝ պահպանելով սկզբնական հաղորդակցական կամ իմաստային բովանդակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անգլերենի միջազգային ազդեցության ուժեղացման պայմաններում ֆրանսերենի բառապաշարում տեղի ունեցող փոփոխություններին և նոր հասկացությունների անվանման անհրաժեշտությանը։ Նյութը կարող է ընդգրկել զանգվածային հաղորդակցության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, տնտեսության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և առօրյա հաղորդակցության ոլորտներում տարածված նոր լեզվական երևույթներ։ Կարևոր խնդիր է պատճենումը սովորական բառային փոխառությունից տարբերակելը, քանի որ առաջին դեպքում ֆրանսերենը հիմնականում օգտագործում է սեփական լեզվական նյութը՝ ընդօրինակելով օտար միավորի իմաստային կամ կառուցվածքային մոդելը։ Ազատ թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես է սկզբնական անգլերեն հասկացությունը հարմարեցվում ֆրանսախոս միջավայրի լեզվական նորմերին և հաղորդակցական պահանջներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել նաև նոր միավորների գործածության հաճախականությունը, ոճական արժեքը, տարածման միջավայրերը և լեզվական նորմի հետ դրանց հարաբերակցությունը։ Առանձին նշանակություն ունի լեզվական նորարարությունների նկատմամբ ֆրանսերենի պաշտպանական և կարգավորիչ միտումների ուսումնասիրությունը, քանի որ օտար ազդեցության պայմաններում հաճախ ստեղծվում կամ տարածվում են ֆրանսերեն համարժեքներ։ Համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն երկու լեզուների բառապաշարային փոխազդեցությունը, այլև լեզվական համակարգերի՝ նոր սոցիալական ու տեխնոլոգիական իրողություններին հարմարվելու մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, թարգմանագիտության, լեզվական շփումների տեսության և սոցիոլեզվաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ժամանակակից անգլերեն-ֆրանսերեն լեզվական փոխազդեցության կարևոր դրսևորումներից մեկը։