Րաֆֆի Սամվել

Medicine

Գիրքը ներկայացնում է գենետիկական և կլինիկական հետազոտություն, որը նվիրված է ընտանեկան միջերկրածովյան տենդով տառապող հայ հիվանդների շրջանում MEFV և SAA1 գեների մուտացիաների ու հիվանդության կլինիկական դրսևորումների միջև առկա փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես են տարբեր գենետիկական փոփոխություններ ազդում հիվանդության արտահայտման բնույթի, ախտանշանների ծանրության, բարդությունների զարգացման և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է գենոտիպ–ֆենոտիպ փոխհարաբերությունների գիտական գնահատականը՝ հիմնվելով կլինիկական տվյալների, լաբորատոր հետազոտությունների և մոլեկուլային գենետիկական վերլուծությունների արդյունքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամիլոիդոզի զարգացման ռիսկի, հիվանդության վաղ ախտորոշման, գենետիկական թեստավորման նշանակության և անհատականացված բուժման մոտեցումների հիմնավորմանը։ Հետազոտությունը նպաստում է ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի ժառանգական առանձնահատկությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը և կարող է հիմք ծառայել հիվանդության կանխարգելման, կանխատեսման և բուժման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակման համար։ Գիրքը նախատեսված է բժիշկների, գենետիկների, ռևմատոլոգների, կենսաբժշկական հետազոտողների, ինչպես նաև բժշկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ժառանգական հիվանդությունների գենետիկական հիմքերի և կլինիկական դրսևորումների ուսումնասիրությամբ։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Մեծ Արարատի գագաթ բարձրանալու պատմությանը՝ ներկայացնելով տարբեր ժամանակաշրջաններում իրականացված վերելքների նախապատմությունը, ընթացքը և նշանակությունը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Արարատ լեռան՝ որպես բնական, աշխարհագրական և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող բարձունքի, հետազոտման և նվաճման պատմությունն է։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում լեռան աշխարհագրական առանձնահատկություններին, բարձրության, կլիմայական պայմանների, ռելիեֆի և սառցադաշտերի առանձնահատկություններին, որոնք էական ազդեցություն են ունեցել գագաթ բարձրանալու հնարավորությունների և բարդության վրա։ Ներկայացվում են վաղ շրջանի ճանապարհորդների, հետազոտողների և լեռնագնացների փորձերը, նրանց կազմակերպած արշավախմբերը, վերելքների երթուղիները և հանդիպած բնական ու տեխնիկական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնցում իրականացվել են առաջին հաջողված վերելքները, ինչպես նաև դրանց պատմական հավաստիության, ժամանակագրության և մասնակիցների վերաբերյալ տեղեկություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեռնագնացության տեխնիկայի և կազմակերպման զարգացմանը՝ սկսած վաղ շրջանի արշավախմբերից մինչև ավելի համակարգված և մասնագիտացված վերելքներ։ Ուսումնասիրվում են նաև Արարատի հետ կապված ճանապարհորդական գրառումները, գիտական դիտարկումները և քարտեզագրական աշխատանքները, որոնք նպաստել են լեռան վերաբերյալ աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնմանը։ Վերելքների պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես սպորտային կամ արկածային գործունեության պատմություն, այլև որպես գիտական հետազոտությունների, աշխարհագրական բացահայտումների և տարբեր ժողովուրդների ու ճանապարհորդների հետաքրքրությունների արտահայտություն։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև լեռան նկատմամբ մշակութային և խորհրդանշական վերաբերմունքը, նրա տեղը տարածաշրջանի պատմական հիշողության մեջ և Արարատի գագաթի նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել լեռնագնացության պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, ճանապարհորդությունների պատմությամբ, տարածաշրջանի բնական և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին, ինչպես նաև պատմաբաններին, աշխարհագետներին և լեռնագնացության ոլորտի մասնագետներին։

Biology

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի ֆլորայի և ֆաունայի հիմնական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով էնդեմիկ, հազվագյուտ և վտանգված տեսակների տարածվածությունը, էկոլոգիական դերակատարությունը և պահպանության կարիքները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է Հայաստանի տարբեր էկոհամակարգերին՝ լեռնային, անտառային, կիսաանապատային և ջրային միջավայրերին՝ բացատրելով դրանց կենսաբազմազանության կառուցվածքը և փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև բնության հատուկ պահպանվող տարածքների համակարգը՝ ազգային պարկեր, արգելոցներ և արգելավայրեր, դրանց ստեղծման նպատակները, կառավարման սկզբունքները և պահպանության իրավական հիմքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբազմազանության պահպանության ժամանակակից մոտեցումներին՝ ներառյալ էկոհամակարգային կառավարումը, էկոլոգիական մոնիթորինգը և կայուն զարգացման ռազմավարությունները։ Գիրքը նախատեսված է կենսաբանության, էկոլոգիայի, աշխարհագրության և բնապահպանության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կարևոր գիտական և ուսումնական աղբյուր Հայաստանի բնության ուսումնասիրության և պահպանության գործում։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտում էլեկտրահաղորդիչ ուղղանկյուն թիթեղների տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մեխանիկական տատանումների և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների համատեղ դիտարկումը, երբ հաղորդիչ մարմնի շարժումը մագնիսական դաշտում առաջացնում է էլեկտրական հոսանքներ, իսկ դրանց փոխազդեցությունը մագնիսական դաշտի հետ իր հերթին ազդում է թիթեղի մեխանիկական շարժման վրա։ Այսպիսի փոխկապակցված համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն օրինաչափությունները, որոնցով արտաքին մագնիսական դաշտը կարող է փոխել կառուցվածքի տատանողական բնութագրերը, բնական հաճախականությունները, տատանումների ամպլիտուդը և դինամիկական կայունությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ուղղանկյուն թիթեղի երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերին, էլեկտրահաղորդականությանը, մագնիսական դաշտի ուժգնությանը և համակարգի սահմանային պայմաններին։ Համապատասխան մաթեմատիկական մոդելի միջոցով հնարավոր է նկարագրել թիթեղի դեֆորմացիաները և դրանց առաջացման ընթացքում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական ազդեցությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մագնիսական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությունը տարբեր տատանման ռեժիմների և թիթեղի բնութագրերի վրա։ Նման խնդիրների լուծումը կարող է իրականացվել դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային կամ անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել այն տեխնիկական համակարգերի համար, որոնցում համատեղվում են առաձգական կառուցվածքները և էլեկտրամագնիսական դաշտերը։ Ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ էլեկտրամեխանիկական սարքերի, մագնիսական դաշտում աշխատող հաղորդիչ տարրերի, չափիչ համակարգերի և տարբեր ինժեներական կառուցվածքների նախագծման ու դինամիկական վարքի գնահատման համար։ Այսպիսով, աշխատանքը միավորում է պինդ մարմնի մեխանիկայի և էլեկտրամագնիսականության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ հաղորդիչ թիթեղների տատանողական վարքը և դրա մաթեմատիկական նկարագրության հնարավորությունները։

Other Subjects

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի գիտական և մշակութային հաստատությունների (ԳԿՀ) կողմից 1985 թվականին իրականացված աշխատանքների վերլուծական համադրությունը՝ ընդգծելով տվյալ ժամանակաշրջանի գիտահետազոտական և մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Այն ներառում է տարբեր ոլորտներում կատարված աշխատանքների համակարգված դիտարկում, դրանց արդյունքների գնահատում և զարգացման միտումների բացահայտում՝ հաշվի առնելով խորհրդային գիտական համակարգի կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքների մեթոդաբանական հիմքերին, հետազոտական մոտեցումների կատարելագործմանը և գիտական գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատությունը նաև պարունակում է մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտական աշխատանքների պլանավորման, հաշվառման և տեղեկատվական ապահովման համակարգերի բարելավմանը։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատու-վերլուծական աղբյուր՝ գիտական կառավարման և մեթոդաբանության ուսումնասիրության համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է միաձույլ բետոնե և երկաթբետոնե կառուցվածքների իրականացման տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը՝ նոր տիպի կաղապարամածային համակարգի մշակման միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունն է միաձույլ շինարարության գործընթացում կիրառվող կաղապարամածների կառուցվածքային և տեխնոլոգիական լուծումների հետազոտությունը, դրանց արդյունավետության գնահատումը և նոր համակարգի կիրառմամբ շինարարական աշխատանքների կազմակերպման բարելավումը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կաղապարամածային համակարգերի նկատմամբ ներկայացվող հիմնական պահանջները, դրանց ամրությունը, կայունությունը, հավաքման և ապամոնտաժման հարմարավետությունը, բազմակի օգտագործման հնարավորությունը և աշխատանքի անվտանգության ապահովումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, բետոնացման գործընթացի կազմակերպմանը, բետոնային խառնուրդի ճնշումների ազդեցությանը և ձևավորվող կառուցվածքների երկրաչափական ճշգրտության ապահովմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև նոր կաղապարամածային լուծման ազդեցության գնահատումը շինարարության տևողության, աշխատատարության, նյութերի ծախսի և ընդհանուր տնտեսական արդյունավետության վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել համակարգի փորձարարական կամ հաշվարկային բնութագրերը, դրա համեմատությունը ավանդական կաղապարամածային լուծումների հետ և տարբեր շինարարական պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Նոր տեխնոլոգիական մոտեցումների ներդրումը կարող է նպաստել միաձույլ շինարարության գործընթացների արագացմանը, աշխատանքի որակի բարձրացմանը, ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը և շինարարական աշխատանքների կազմակերպման կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, ճարտարապետներին, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների նախագծողներին, շինարարական կազմակերպությունների մասնագետներին, տեխնոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։