Ալեքսանդր Շիրվանզադե-Վերջին շատրվանը

History

Աշխատությունը նվիրված է Մկրտիչ Խրիմյանի հասարակական և քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա դերակատարությունը XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի սկզբի հայ ազգային-հասարակական կյանքի կարևորագույն գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում լուսաբանվում է նրա գործունեությունը հոգևոր, կրթական, հասարակական և ազգային-քաղաքական ոլորտներում, ինչպես նաև նրա գաղափարական հայացքների ձևավորումն ու զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, կրթության և մշակույթի զարգացման, հասարակական համախմբման և հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ նրա նախաձեռնություններին։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև նրա հարաբերությունները ժամանակի հասարակական և քաղաքական գործիչների հետ, ազգային հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումները և այն քաղաքական ու պատմական պայմանները, որոնցում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արևմտահայության խնդիրներին, Օսմանյան կայսրության պայմաններում հայ բնակչության սոցիալական ու քաղաքական դրությանը և այդ խնդիրների վերաբերյալ նրա արտահայտած տեսակետներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է նա իր հասարակական գործունեությունը կապել ազգային շահերի պաշտպանության, կրթական առաջընթացի և հասարակական կյանքի բարեփոխման գաղափարների հետ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է նրա գործունեությունը ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում դիտարկելու տեսանկյունից՝ բացահայտելով նրա ազդեցությունը հայ ազգային-ազատագրական մտքի և հասարակական գիտակցության զարգացման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հասարակական-քաղաքական մտքի, եկեղեցու պատմության, ազգային շարժումների և հայագիտության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ հասարակական կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Պարկինսոնի հիվանդության մոդելի պայմաններում ողնուղեղի և սև նյութի նեյրոններում ընթացող սինապտիկ գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ձվարանների հեռացման հետևանքով առաջացած հորմոնալ փոփոխությունների և սինեստրոլով պաշտպանիչ ազդեցության համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել էստրոգենային համակարգի փոփոխությունների, դոֆամիներգիկ նեյրոնների գործունեության և կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր հատվածներում սինապտիկ փոխանցման առանձնահատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են Պարկինսոնի հիվանդության ախտաբանական մեխանիզմները, մասնավորապես՝ սև նյութի դոֆամին արտադրող նեյրոնների վնասումը, շարժողական կարգավորման խանգարումները և սինապտիկ հաղորդակցության փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ձվարանների հեռացման պայմաններում հորմոնային ֆոնի փոփոխությանը և դրա հնարավոր ազդեցությանը նյարդային հյուսվածքի ֆունկցիոնալ վիճակի, սինապտիկ ակտիվության և նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների վրա։ Սինեստրոլի կիրառումը դիտարկվում է որպես հնարավոր հորմոնալ պրոտեկցիայի միջոց՝ գնահատելու դրա ազդեցությունը նեյրոնների և սինապտիկ համակարգերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների վրա։ Աշխատանքում համեմատական մոտեցմամբ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր փորձարարական խմբերի նեյրոֆիզիոլոգիական ցուցանիշները՝ հնարավորություն տալով գնահատելու հիվանդության մոդելի, հորմոնային դեֆիցիտի և դեղաբանական միջամտության առանձին ու համակցված ազդեցությունները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել սեռական հորմոնների և նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների փոխհարաբերության ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև բացահայտել նյարդային համակարգի պաշտպանական մեխանիզմների ուսումնասիրման նոր ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է նեյրոֆիզիոլոգիայի, նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների փորձարարական մոդելավորման և հորմոնային կարգավորման հետ կապված նյարդաբանական գործընթացների տեսանկյունից։

Other Subjects

Պտուղների և խաղողի պահպանումը գիրքը նվիրված է պտուղների, ягодների և խաղողի պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին և մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով երկարաձգել նրանց պահպանողականությունը և պահպանել սննդային արժեքը։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է պահպանումն ապահովող ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը արտադրական և տնային պայմաններում։ Գիրքն ընդգրկում է սառեցման, ջերմային մշակման, չորացման, թթվային, և կոնսերվացման տեխնոլոգիաները՝ ներկայացնելով գործընթացների չափանիշները, պահպանակի նյութերի ընտրությունը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելումը։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական ցուցումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով կոնկրետ առաջարկություններ և հաշվարկների օրինակներ, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ կազմակերպել պտուղների և խաղողի պահպանման գործընթացը։ Գիրքը օգտակար է ինչպես գյուղատնտեսական մասնագետների, տեխնոլոգների և արտադրողների, այնպես էլ ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հումքի մշակման, պահպանումի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ֆոտոմիջուկային ռեակցիաների փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ օգտագործելով Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի գծային էլեկտրոնային արագացուցիչի 40 ՄէՎ էներգիայի էլեկտրոնային փունջը։ Հեղինակը վերլուծում է բարձր էներգիայի էլեկտրոնների կողմից առաջացվող bremsstrahlung ճառագայթման միջոցով միջուկներում ընթացող ֆոտոմիջուկային փոխազդեցությունների մեխանիզմները և դրանց կինեմատիկական առանձնահատկությունները։ Գրքում ներկայացվում են փորձարարական պայմանները, դետեկտորային համակարգերի կառուցվածքը, չափումների մեթոդաբանությունը և ստացված սպեկտրների վերլուծության մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր թիրախային նյութերում ռեակցիաների ելքերի ուսումնասիրությանը, միջուկային մակարդակներում էներգիայի բաշխմանը և ռեզոնանսային վիճակների հնարավոր դրսևորումներին։ Հեղինակը քննարկում է նաև տեսական մոդելների և փորձարարական տվյալների համեմատությունը՝ գնահատելով միջուկային փոխազդեցությունների նկարագրման ճշգրտությունը բարձր էներգետիկ տիրույթում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է միջուկային ֆիզիկայի փորձարարական հետազոտությունների և արագացուցիչային տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ՝ նպաստելով ֆոտոմիջուկային պրոցեսների ավելի խոր ըմբռնմանը։

Chemistry

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Ն-հեպտան-ԱՕՏ (նատրիումի դիօկտիլ սուլֆոսուկցինատ) բևեռային ֆազով շրջված միցելային համակարգերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ նպատակ ունենալով հասկանալ դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունությունը և ինտերֆեյսային վարքը։ Նյութում ներկայացվում են միցելների ձևավորման պայմանները, մակերեսային լարվածության, հիդրոֆոբիկ և հիդրոֆիլիկ տարրերի հարաբերակցության ազդեցությունը, ինչպես նաև բևեռային միջավայրում միցելների ստաբիլության և բաշխման հետ կապված երևույթները։ Աշխատությունում օգտագործվում են տարբեր ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ լազերային դիֆրակցիա, տիտրացիա, էլեկտրոլիտների ազդեցության վերլուծություն և մակերեսային լարվածության չափումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել միցելային համակարգի կառուցվածքային ու ռեակցիոն հատկությունները։ Վերլուծվում են նաև կիրառական հնարավորությունները՝ մասնավորապես կոսմետիկ, ֆարմացիական և արդյունաբերական լուծույթներում, որտեղ միցելային համակարգերը կարող են ծառայել որպես արդյունավետ կատալիզատորներ, տեղափոխողներ կամ մոլեկուլային կրիչներ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնական աղետներից առաջացող տնտեսական կորուստների ապահովագրական պաշտպանության համակարգի ձևավորման տեսական, կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնական վտանգների հետևանքով բնակչության, կազմակերպությունների, գույքի և տնտեսական գործունեության համար առաջացող ֆինանսական ռիսկերի կառավարման հնարավորություններն են՝ ապահովագրական մեխանիզմների կիրառման միջոցով։ Բնական աղետների ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես ռիսկերի ֆինանսական կառավարման գործիք, որը հնարավորություն է տալիս հնարավոր վնասների տնտեսական հետևանքները բաշխել ապահովագրական համակարգի մասնակիցների միջև և նվազեցնել առանձին տնային տնտեսությունների, տնտեսավարող սուբյեկտների ու հանրային ֆինանսների վրա առաջացող ֆինանսական ծանրաբեռնվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աղետային ռիսկերի նույնականացման և գնահատման սկզբունքները, ապահովագրական ծածկույթի ձևավորման առանձնահատկությունները, ապահովագրողների ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրները և մեծածավալ վնասների պայմաններում վերաապահովագրության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հանգամանքին, որ բնական աղետների դեպքում վնասները հաճախ միաժամանակ ընդգրկում են մեծ թվով ապահովագրված օբյեկտներ, ինչն առանձնահատուկ պահանջներ է առաջադրում ապահովագրական ռիսկերի գնահատման և ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ։ Կարևորվում է նաև պետության և մասնավոր ապահովագրական կազմակերպությունների հնարավոր դերերի ու փոխգործակցության ուսումնասիրությունը՝ հատկապես այնպիսի ռիսկերի դեպքում, որոնց ամբողջական ֆինանսական պատասխանատվությունը միայն մեկ հատվածի միջոցով կազմակերպելը կարող է դժվար լինել։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել ապահովագրական մշակույթի, բնակչության իրազեկվածության, ապահովագրական ծառայությունների հասանելիության և համապատասխան շուկայի զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձին ուղղություն կարող է լինել պարտադիր և կամավոր ապահովագրական մեխանիզմների հնարավորությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև միջազգային փորձի այն սկզբունքների վերլուծությունը, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և բնական ռիսկերի պայմաններում։ Կարևոր նշանակություն ունի ապահովագրական համակարգի կապը աղետների ռիսկի նվազեցման ընդհանուր քաղաքականության հետ, քանի որ ֆինանսական պաշտպանությունը առավել արդյունավետ է, երբ այն զուգակցվում է կանխարգելման, ռիսկերի գնահատման և դիմակայունության բարձրացման միջոցառումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ապահովագրության տնտեսագիտության, ռիսկերի կառավարման, հանրային ֆինանսների և աղետների տնտեսական հետևանքների գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել բնական աղետներից ֆինանսական պաշտպանության կայուն և արդյունավետ համակարգի ձևավորման հիմնական ուղղությունները Հայաստանում։