Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Տնտեսական պատմություն
Տնտեսական պատմություն աշխատությունը տնտեսագիտության և պատմագիտության խաչմերուկում գտնվող ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մարդկության տնտեսական զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած վաղ հասարակություններից մինչև ժամանակակից արդյունաբերական և հետարդյունաբերական տնտեսություններ, այն վերլուծում է արտադրության ձևերի էվոլյուցիան, գյուղատնտեսական հեղափոխությունից մինչև արդյունաբերական հեղափոխություն և գլոբալ տնտեսական համակարգի ձևավորում, գիրքը անդրադառնում է նաև տարբեր երկրների տնտեսական մոդելներին, շուկաների զարգացման առանձնահատկություններին և պետության դերին տնտեսության կարգավորման մեջ, միաժամանակ ընդգծելով տեխնոլոգիական առաջընթացի, միջազգային առևտրի և ֆինանսական համակարգերի ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, պատմության և սոցիալական գիտությունների ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-19
Culture
Հերակլեսի ծնունդը
Հերակլես-ի ծնունդը հին հունական դիցաբանության մեջ ներկայացվում է որպես աստվածային և մարդկային աշխարհների բախման արդյունք, որտեղ գլխավոր դերակատարներն են Զևսը և մահկանացու կին Ալկմենեն։ Ըստ առասպելի՝ Զևսը սիրահարվում է Ալկմենեին և նրա ամուսնու՝ Ամֆիտրիոնի կերպարանքով մոտենում նրան, ինչի հետևանքով ծնվում է Հերակլեսը՝ օժտված արտասովոր ուժով և ճակատագրական նշանակությամբ։ Սակայն Զևսի կինը՝ Հերան, նախանձից փորձում է խոչընդոտել երեխայի ծնունդը՝ երկարացնելով ծննդաբերության ցավերը, որպեսզի մեկ այլ երեխա՝ ավելի շուտ ծնված, ստանա իշխանության իրավունք։ Չնայած այդ խոչընդոտներին, Հերակլեսը վերջապես ծնվում է և ի սկզբանե դրսևորում է իր արտակարգ ուժը, ինչը վկայում է նրա ապագա հերոսական ճակատագրի մասին։ Նրա ծնունդը դառնում է խորհրդանիշ այն գաղափարի, որ մեծ ուժն ու հերոսական առաքելությունը հաճախ ուղեկցվում են դժվարություններով և աստվածների միջամտությամբ դեռևս կյանքի սկզբից։
Updated: 2026-10-23
Economics
Որակի կառավարման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները ՀՀ բարձրագույն մասնագիտական կրթության ոլորտում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն մասնագիտական կրթության ոլորտում որակի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում բարձրագույն կրթության որակի հասկացության, դրա գնահատման չափանիշների և կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների ուսումնասիրությունն է՝ հաշվի առնելով կրթական համակարգի զարգացման, աշխատաշուկայի պահանջների փոփոխության և մասնագիտական կրթության նկատմամբ հասարակության ու գործատուների աճող ակնկալիքների պայմանները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների կրթական գործընթացի կազմակերպման, կրթական ծրագրերի մշակման և կատարելագործման, դասավանդման մեթոդների, ուսանողների գնահատման, դասախոսական կազմի մասնագիտական զարգացման և կրթական արդյունքների գնահատման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին և արտաքին որակի ապահովման համակարգերին, դրանց արդյունավետությանը և բուհերի կառավարման ընդհանուր համակարգում դրանց դերին։ Կարևորվում է նաև կրթության որակի և աշխատաշուկայի պահանջների համապատասխանության հարցը, քանի որ ժամանակակից բարձրագույն կրթության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն ուսանողների կողմից տեսական գիտելիքների յուրացմամբ, այլև նրանց գործնական հմտությունների, քննադատական մտածողության, մասնագիտական և հաղորդակցական կարողությունների ձևավորմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կրթական ծրագրերի արդիականացման, գործատուների և մասնագիտական կառույցների հետ համագործակցության, ուսանողների կարծիքների և հետադարձ կապի կիրառման, ինչպես նաև շրջանավարտների զբաղվածության ցուցանիշների միջոցով կրթական արդյունքների գնահատման հնարավորություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դասախոսական ներուժի կառավարման խնդիրը, ներառյալ մասնագիտական վերապատրաստումը, գիտահետազոտական գործունեության խթանումը, դասավանդման նորարարական մեթոդների կիրառումը և դասախոսների աշխատանքի գնահատման համակարգերի կատարելագործումը։ Միաժամանակ կարող են ուսումնասիրվել նյութատեխնիկական բազայի, թվային կրթական միջավայրի, տեղեկատվական ռեսուրսների և ուսանողների կրթական ու սոցիալական աջակցության ազդեցությունը կրթության որակի վրա։ Աշխատությունը կարող է վերլուծել նաև բուհերի ինքնավարության և հաշվետվողականության հարաբերակցությունը, կառավարման թափանցիկությունը, որակի մշակույթի ձևավորումը և տարբեր շահակիցների՝ ուսանողների, դասախոսների, գործատուների և պետական կառավարման մարմինների ներգրավվածությունը որակի ապահովման գործընթացներում։ Հիմնախնդիրների լուծման համատեքստում կարող են առաջարկվել որակի գնահատման և մշտադիտարկման մեխանիզմների կատարելագործում, կրթական ծրագրերի պարբերական վերանայում, թվային գործիքների արդյունավետ օգտագործում, դասախոսների շարունակական մասնագիտական զարգացում, գործնական ուսուցման ընդլայնում և բուհերի ու աշխատաշուկայի կապերի ամրապնդում։ Կարևոր է նաև որակի կառավարման համակարգը դիտարկել ոչ միայն որպես վերահսկողական մեխանիզմ, այլ որպես շարունակական բարելավման գործընթաց, որի նպատակն է բարձրացնել կրթական արդյունքների արդյունավետությունը և ուսանողների մրցունակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուհերի ղեկավարների, կրթության կառավարման մասնագետների, դասախոսների, որակի ապահովման պատասխանատուների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և կրթության ոլորտի ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ բարձրագույն մասնագիտական կրթության ոլորտում որակի կառավարման առկա խնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և փոխկապակցվածության մասին՝ առաջարկելով համակարգային լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել կրթության արդյունավետության, մրցունակության, թափանցիկության և շարունակական բարելավման բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-20
History
Վկայություններ Արցախ-Ղարաբաղի մասին ըստ «Կայսերական հնագիտական հանձնաժողովի հաշվետվություն» («Отчетъ императорской археологической комиссии») տեղեկագրերի
Պատմագիտական և հնագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արցախի և Ղարաբաղի պատմամշակութային ժառանգության վերաբերյալ Ռուսաստանի կայսերական հնագիտական հանձնաժողովի պաշտոնական հաշվետվություններում պահպանված տեղեկությունների ուսումնասիրությանը և գիտական արժևորմանը։ Քննության են առնվում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին տարածաշրջանում իրականացված հնագիտական ուսումնասիրությունների, պեղումների և պատմական հուշարձանների հետազոտությունների մասին հրապարակված նյութերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնավայրերի, դամբարանների, բնակատեղիների, ճարտարապետական կառույցների և հայտնաբերված հնագիտական առարկաների վերաբերյալ սկզբնաղբյուրային վկայություններին։ Վերլուծվում են հաշվետվություններում ներկայացված պատմաաշխարհագրական տեղեկությունները, հնագիտական գտածոների նկարագրությունները, հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման առանձնահատկությունները և դրանց գիտական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև ռուսական հնագիտական դպրոցի ուսումնասիրության մեթոդները, պատմական աղբյուրների հավաստիության գնահատման խնդիրները և տարբեր ժամանակաշրջանների հետազոտական տվյալների համադրման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգելու Արցախի և Ղարաբաղի հնագիտական անցյալի վերաբերյալ պահպանված փաստագրական տեղեկությունները և բացահայտելու դրանց նշանակությունը տարածաշրջանի պատմության ու մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, հնագիտության, պատմագրության, աղբյուրագիտության և պատմամշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Economics
Տնտեսության հարկային կարգավորման արդյունավետության գնահատումը (ՀՀ օրինակով)
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական համակարգում հարկային քաղաքականության և կարգավորման արդյունավետության գնահատմանը՝ կենտրոնանալով հարկային ռեֆորմների, եկամուտների հավաքագրման, պետական բյուջեի կայունության և տնտեսական աճի միջև կապերի վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է հարկաբյուջետային քաղաքականության գործիքների՝ մաքսային, եկամտային և սոցիալական հարկերի ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա, ներառում է տնտեսության հատվածային ազդեցությունների գնահատում, հարկային շուկայական միջավայրի մոնիթորինգ և ներդրումային գործոնների վերլուծություն։ Ուսումնասիրության ընթացքում կիրառվում են վիճակագրական մոդելներ, համեմատական վերլուծություններ և միջազգային փորձի համադրություն՝ գնահատելու հարկային քաղաքականության օպտիմալությունը, ֆինանսական կառավարման արդյունավետությունը և տնտեսական գործունեության խթանման հնարավորությունները։ Աշխատանքը հանդիսանում է կարևոր գործիք տնտեսագետների և պետական կառավարման մարմինների համար՝ նպատակ ունենալով մշակել ռազմավարական քայլեր հարկային կարգավորման բարելավման, պետական եկամուտների բարձրացման և տնտեսության կայուն զարգացման ապահովման ուղղությամբ։
Updated: 2026-09-21
Agriculture
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Февраль, №2)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոնոմիային, հողագիտությանը, գյուղատնտեսական տեխնիկային, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը և գյուղատնտեսության այլ ուղղություններին վերաբերող նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի գիտական նվաճումները, տեխնոլոգիական նորարարությունները և արդի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր մասնագիտական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություններ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական փորձի կատարելագործմանը և ոլորտի զարգացմանն ուղղված ժամանակակից տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-08-21