Արևմտահայ քաղաքական միտքը 1912-1923 թթ.

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Սիսիանի շրջանի բնական γ-տրիդիմիտի հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա հիման վրա վոլաստոնիտի ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բնական հանքային հումքի բաղադրության, կառուցվածքի, ջերմային վարքի և տարբեր պայմաններում ընթացող ֆազային փոխակերպումների հետազոտության վրա։ Քննության են առնվում ելանյութի հանքաբանական և քիմիական առանձնահատկությունները, հիմնական ու ուղեկցող բաղադրիչների հարաբերակցությունը և դրանց ազդեցությունը վերջնական սիլիկատային նյութի ձևավորման գործընթացի վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կալցիում և սիլիցիում պարունակող բաղադրիչների փոխազդեցության ֆիզիկաքիմիական օրինաչափություններին, համապատասխան միացությունների առաջացման պայմաններին և ջերմային մշակման ընթացքում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում է ջերմաստիճանի, մշակման տևողության, հումքային խառնուրդի բաղադրության, բաղադրիչների հարաբերակցության և մասնիկների չափերի ազդեցությունը նպատակային նյութի առաջացման աստիճանի ու հատկությունների վրա։ Ֆազային կազմի և կառուցվածքի գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել տեխնոլոգիական գործընթացի առավել արդյունավետ պայմանները և նվազեցնել անցանկալի ուղեկցող ֆազերի առաջացումը։ Կարևորվում են նաև ստացված նյութի ֆիզիկամեխանիկական և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, քանի որ դրանք պայմանավորում են դրա հետագա կիրառման հնարավորությունները արդյունաբերության տարբեր ոլորտներում։ Վոլաստոնիտը հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես բազմաֆունկցիոնալ հանքային նյութ, որը կարող է օգտագործվել կերամիկական արտադրանքների, շինանյութերի, հատուկ կոմպոզիցիոն նյութերի և մի շարք այլ տեխնոլոգիական արտադրատեսակների ստացման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում բնական տեղական հումքի կիրառումը դիտարկվում է նաև տնտեսական և տեխնոլոգիական արդյունավետության տեսանկյունից՝ գնահատելով դրա վերամշակման և արդյունաբերական օգտագործման հեռանկարները։ Փորձարարական տվյալների հիման վրա հնարավոր է ձևավորել հումքի նախապատրաստման, բաղադրիչների խառնման, ջերմային մշակման և վերջնական արտադրանքի ստացման հաջորդական տեխնոլոգիական սխեմա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղական հանքային պաշարների համալիր և նպատակային օգտագործումը, որը կարող է նպաստել նոր հումքային աղբյուրների ներգրավմանը և սիլիկատային արտադրությունների հումքային բազայի ընդլայնմանը։ Աշխատությունը համադրում է անօրգանական քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, հանքաբանության և նյութերի տեխնոլոգիայի մեթոդները՝ բնական հումքի հատկություններից մինչև վերջնական արտադրանքի ստացման տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սիլիկատների քիմիայի, հանքային հումքի վերամշակման, նյութագիտության, կերամիկական և շինանյութերի տեխնոլոգիայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, տեխնոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Մատենագիտական ցանկը նվիրված է մշակույթի և արվեստի բնագավառներում հրատարակված նոր գրականության հաշվառմանը, համակարգմանը և հանրությանը ներկայացմանը։ Հրատարակությունը նպատակ ունի ապահովելու մշակութային և գեղարվեստական կյանքի վերաբերյալ տեղեկատվության մատչելիությունը, աջակցելու գիտահետազոտական, կրթական և ստեղծագործական գործունեությանը, ինչպես նաև նպաստելու մասնագիտական գրականության տարածմանը։ Ցանկում ներկայացվում են մշակութաբանության, արվեստագիտության, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրքերի, հոդվածների, պարբերական հրապարակումների և այլ տպագիր նյութերի համակարգված ներկայացմանը՝ ըստ թեմատիկ ուղղությունների։ Կարևորվում են մատենագիտական նկարագրությունների ճշգրտությունը, նյութերի դասակարգման սկզբունքները և անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման հնարավորությունները։ Հրատարակությունն արտացոլում է համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը և հրատարակչական գործունեության առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, մատենագիտական աշխատանքների կազմակերպման և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտելիքների տարածման նշանակությանը։ Ցանկը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու աղբյուր հետազոտական աշխատանքների, մասնագիտական ուսումնասիրությունների և գրականության ընտրության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում հանցավոր վարքագծի հրահրման իրավական բնույթի, սահմանների և դրա հետ կապված պատասխանատվության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ անձի մոտ հանցավոր մտադրության ձևավորման կամ դրա իրականացման վրա ազդեցություն է գործում մեկ այլ անձ կամ իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչ, ինչի հետևանքով առաջանում է իրավաչափ գործողությունը անթույլատրելի հրահրումից տարբերակելու անհրաժեշտություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության փոխկապակցվածությանը, քանի որ նման դեպքերի իրավական գնահատումը կարող է նշանակություն ունենալ ոչ միայն արարքի որակման, այլև ապացույցների թույլատրելիության, արդար դատաքննության իրավունքի և իրավապահ գործունեության օրինականության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են հրահրող վարքագծի հիմնական իրավական հատկանիշները, անձի նախնական հանցավոր մտադրության առկայության կամ բացակայության նշանակությունը, նախաձեռնության աղբյուրը և պետական մարմինների միջամտության թույլատրելի սահմանները։ Կարևորվում է հանցագործության բացահայտման նպատակով իրականացվող օրինական վերահսկողական գործողությունների և այնպիսի միջամտության տարբերակումը, որի դեպքում իրավապահ մարմինների գործողություններն իրենք կարող են վճռորոշ ազդեցություն ունենալ հանցավոր վարքագծի առաջացման վրա։ Թեման դիտարկվում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության համատեքստում՝ հատկապես արդար դատաքննության, իրավական որոշակիության և պետական իշխանության կամայական միջամտությունից պաշտպանության սկզբունքների տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորված տեսական մոտեցումների և դատական պրակտիկայի համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու նման իրավիճակների գնահատման ընդհանուր և տարբերակիչ չափանիշները։ Առանձին նշանակություն ունի քրեական պատասխանատվության անհատականացման հարցը, քանի որ անհրաժեշտ է հստակ գնահատել յուրաքանչյուր մասնակցի վարքագիծը, մտադրությունը և փաստացի դերը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև իրավական կարգավորման հնարավոր բացերին և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող մեկնաբանման խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով հստակեցնել հանցավոր վարքագծի բացահայտման օրինական մեթոդների ու անթույլատրելի հրահրման սահմանները և նպաստել համապատասխան իրավական չափանիշների հետևողական կիրառմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է հողային միջավայրում ընթացող կենսաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և ֆերմենտային ակտիվության՝ որպես հողի մշակվածության, կենսաբանական վիճակի ու բերրիության գնահատման ցուցանիշի կիրառման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողում առկա ֆերմենտների գործունեությունն է, որոնք մասնակցում են օրգանական նյութերի քայքայմանը, հումուսի ձևավորման գործընթացներին և բույսերի սննդառության համար կարևոր տարրերի կենսաերկրաքիմիական շրջանառությանը։ Քննվում է տարբեր ֆերմենտային համակարգերի ակտիվության կապը հողի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունների հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել, թե գյուղատնտեսական օգտագործման և հողի մշակման տարբեր պայմաններն ինչպես են անդրադառնում հողային կենսաբանական գործընթացների ինտենսիվության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հողի օրգանական նյութի պարունակության, խոնավության, թթվայնության, սննդատարրերի առկայության և մանրէաբանական ակտիվության ու ֆերմենտների գործունեության փոխկապակցվածությանը։ Հողերի կուլտուրականացումը դիտարկվում է որպես երկարատև ագրոտեխնիկական ազդեցությունների արդյունքում հողի հատկությունների նպատակային փոփոխության գործընթաց, որի ընթացքում կարող են փոխվել ինչպես բերրիության ցուցանիշները, այնպես էլ կենսաբանական ակտիվության մակարդակը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր աստիճանի մշակվածություն ունեցող հողերի ֆերմենտային ցուցանիշները՝ պարզելու դրանց տեղեկատվական արժեքը հողի ընդհանուր վիճակի գնահատման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն գաղափարը, որ կենսաքիմիական ցուցանիշները կարող են լրացնել հողի գնահատման ավանդական ֆիզիկաքիմիական չափորոշիչները՝ ավելի ամբողջական պատկերացում տալով հողային համակարգում ընթացող կենդանի գործընթացների մասին։ Ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հողերի երկարատև գյուղատնտեսական օգտագործման հետևանքների, բերրիության փոփոխությունների և մշակման արդյունավետության գնահատման համար։ Միաժամանակ դիտարկվում է նման կենսաբանական ցուցանիշների կիրառելիությունը հողերի համեմատական բնութագրման և դրանց վիճակի մոնիթորինգի ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, հողի կենսաքիմիայի և հողային մանրէաբանության մոտեցումները՝ ֆերմենտային ակտիվությունը դիտարկելով որպես հողի մշակվածության ու կենսաբանական բերրիության գնահատման կարևոր ցուցանիշ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավման նոր գենետիկական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կաթնաթթվային բակտերիաների կարևոր դերը սննդային և կենսատեխնոլոգիական արտադրություններում, որտեղ դրանց աճի, թթվագոյացման, ֆերմենտացման, կայունության և այլ հատկությունները էական նշանակություն ունեն վերջնական արտադրանքի որակի ու արտադրական գործընթացների արդյունավետության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այդ միկրոօրգանիզմների ժառանգական և մոլեկուլային առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական արժեքավոր հատկանիշների ձևավորման գենետիկական հիմքերը և դրանց նպատակային փոփոխության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գենետիկական մեխանիզմներին, որոնք կարող են օգտագործվել օգտակար հատկությունների ուժեղացման, անցանկալի հատկանիշների սահմանափակման և արտադրական պայմաններին բակտերիաների հարմարվողականության բարձրացման համար։ Քննարկվում են մանրէների գենետիկական բազմազանության ուսումնասիրման, ընտրության և նպատակային բարելավման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարբեր տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է գենետիկական փոփոխությունների և բակտերիաների ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական հատկությունների միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել բարձր տեխնոլոգիական արժեք ունեցող շտամներ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև բարելավված շտամների հատկությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց աճի բնույթը, ֆերմենտացման արդյունավետությունը, միջավայրի նկատմամբ կայունությունը և տեխնոլոգիական գործընթացներում կանխատեսելի վարքագիծը։ Նոր գենետիկական մոտեցումների կիրառումը դիտարկվում է որպես ավանդական սելեկցիոն մեթոդները լրացնող հնարավորություն, որը կարող է արագացնել նպատակային հատկություններով միկրոօրգանիզմների ստացումը և ընդլայնել դրանց կիրառական ներուժը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կաթնաթթվային բակտերիաների հիմքով նոր կենսատեխնոլոգիական գործընթացների զարգացմանը, ֆերմենտացված սննդամթերքի արտադրության կատարելագործմանը և բարձր արդյունավետությամբ մանրէային մշակույթների ստեղծմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, գենետիկների, կենսատեխնոլոգների, սննդի տեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և կենսատեխնոլոգիական ու կենսաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Literature

Հրատարակությունը նվիրված է Դիլիջանում գործող քաղաքային գրադարանի գործունեության փորձի ուսումնասիրմանն ու ընդհանրացմանը՝ ներկայացնելով գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման հիմնական ուղղությունները, կիրառված մեթոդները և ընթերցողների սպասարկման առանձնահատկությունները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գրադարանի՝ որպես բնակչության կրթական, տեղեկատվական և մշակութային սպասարկման կենտրոնի գործունեության վրա։ Ներկայացվում են գրքային ֆոնդի ձևավորման, համալրման, պահպանման և օգտագործման սկզբունքները, ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրման եղանակները, ինչպես նաև գրականության արդյունավետ շրջանառության կազմակերպման փորձը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տարիքի և մասնագիտական խմբերի ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքին, նրանց հետաքրքրությունների բացահայտմանը և համապատասխան գրականության առաջարկման մեթոդներին։ Քննության են առնվում գրքի և ընթերցանության տարածման նպատակով կազմակերպվող միջոցառումները՝ թեմատիկ ցուցահանդեսները, գրական քննարկումները, հանդիպումները, ընթերցողական միջոցառումները և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի այլ ձևերը։ Կարևորվում է գրադարանավարի դերը ոչ միայն գրականության տրամադրման, այլև ընթերցողին անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնման, համապատասխան աղբյուրների ընտրության և ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքին, գրադարանային կատալոգների և քարտարանների կիրառմանը, մատենագիտական տեղեկությունների տրամադրմանը և ընթերցողների տեղեկատվական հարցումների սպասարկմանը։ Ներկայացված գործնական փորձը հնարավորություն է տալիս գնահատել աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վիճակագրական ցուցանիշների վերլուծության և գրադարանային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև գրադարանի կապերին կրթական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և տեղական հասարակության հետ՝ ընդգծելով համագործակցության նշանակությունը ընթերցանության խթանման և մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։ Քաղաքային գրադարանի աշխատանքային փորձի ընդհանրացումը կարող է ծառայել որպես մեթոդական օրինակ այլ գրադարանների համար՝ հնարավորություն տալով կիրառել արդյունավետ կազմակերպչական լուծումներ, զարգացնել ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերը և կատարելագործել մատուցվող ծառայությունները։ Միաժամանակ հրատարակությունը պատմական արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է որոշակի ժամանակաշրջանում Հայաստանի քաղաքային գրադարանների գործունեության պայմանները, մասնագիտական մոտեցումները, հասարակական գործառույթները և գրադարանային աշխատանքի առաջնահերթությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև տեղական մշակութային միջավայրում գրադարանի ունեցած նշանակության և բնակչության կրթական ու տեղեկատվական պահանջների բավարարման գործում նրա դերի մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության և մշակութային հաստատությունների գործունեության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, մեթոդիստների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։