More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Chemistry

    Անցումային մետաղների (Mo, W, Mn, Re) կարբիդների, բորիդների և բորի կարբիդի միկրոալիքային ճառագայթմամբ սինթեզը, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և կատալիտիկ հատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է անցումային մետաղների հիմքով դժվարահալ կարբիդային և բորիդային նյութերի, ինչպես նաև բորի կարբիդի ստացման գործընթացների ու դրանց կառուցվածքաֆունկցիոնալ հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ միկրոալիքային էներգիայի կիրառման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում նյութերի ձևավորման ընթացքում էլեկտրամագնիսական դաշտի և սկզբնական բաղադրիչների փոխազդեցության ընդհանուր օրինաչափություններն են, ինչպես նաև ստացված պինդ ֆազերի կառուցվածքի, բաղադրության և հատկությունների միջև կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի, վոլֆրամի, մանգանի և ռենիումի միացություններին, որոնք նյութագիտության տեսանկյունից հետաքրքրություն են ներկայացնում բարձր կարծրության, ջերմակայունության, մաշակայունության և որոշ դեպքերում կատալիտիկ ակտիվության շնորհիվ։ Քննվում է միկրոալիքային ազդեցության դերը նյութի ծավալային տաքացման, փուլային փոխակերպումների և վերջնական միկրոկառուցվածքի ձևավորման գործընթացներում՝ այն համեմատելով նյութերի ստացման ավանդական ջերմային մոտեցումների ընդհանուր առանձնահատկությունների հետ։ Կառուցվածքային հետազոտությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել առաջացած բյուրեղային ֆազերը, դրանց հարաբերակցությունը, կառուցվածքային կարգավորվածությունը և նյութի միկրոկառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են կարծրությունը, ամրությունը, մաշակայունությունը և այլ բնութագրեր, որոնք պայմանավորում են նման նյութերի հնարավոր կիրառությունները բարձր մեխանիկական ու ջերմային բեռնվածությունների պայմաններում։ Առանձին ուղղություն է կատալիտիկ հատկությունների գնահատումը, որի միջոցով ուսումնասիրվում է նյութերի մակերևութային կառուցվածքի, քիմիական կազմի և կատալիտիկ ակտիվության միջև փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության համար կարևոր է պարզել, թե սինթեզի ընթացքում ձևավորված ֆազային և միկրոկառուցվածքային տարբերություններն ինչպես են արտահայտվում վերջնական նյութի ֆունկցիոնալ բնութագրերում։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս նյութի ստացման եղանակը դիտարկել ոչ միայն որպես անհրաժեշտ միացությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես դրանց կառուցվածքն ու հատկությունները կառավարող գործոն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անօրգանական նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, միկրոալիքային մշակման և կատալիզի մոտեցումները՝ դժվարահալ միացությունների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները բացահայտելու և դրանց հնարավոր տեխնոլոգիական կիրառությունները գնահատելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-24
    Անցումային մետաղների (Mo, W, Mn, Re) կարբիդների, բորիդների և բորի կարբիդի միկրոալիքային ճառագայթմամբ սինթեզը, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և կատալիտիկ հատկությունները
    Online

    Medicine

    Пути снижения частоты рецидивирования сарком мягких тканей конечностей после органосохранных операций

    Սա գիտական աշխատություն է, որը նվիրված է վերջույթների փափուկ հյուսվածքների սարկոմաների օրգանապահպան վիրահատություններից հետո հիվանդության կրկնության հաճախականության նվազեցման արդյունավետ ուղիների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տեղային ռեցիդիվների առաջացմանը նպաստող կլինիկական, մորֆոլոգիական և վիրաբուժական գործոնները, ինչպես նաև դրանց կանխարգելման ժամանակակից մոտեցումները։ Ուսումնասիրվում են վիրահատական միջամտությունների տարբեր մեթոդները, ուռուցքի ամբողջական հեռացման սկզբունքները, հետվիրահատական ճառագայթային և դեղորայքային բուժման դերը, ինչպես նաև հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության ռազմավարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրգանապահպան բուժման արդյունավետության բարձրացմանը՝ պահպանելով վերջույթի ֆունկցիոնալ հնարավորությունները և միաժամանակ նվազեցնելով ուռուցքի տեղային կրկնության վտանգը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ուռուցքաբանության, վիրաբուժության և կլինիկական բժշկության ոլորտներում՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ բուժման արդյունքների բարելավման, հիվանդների կյանքի որակի պահպանման և երկարաժամկետ կանխատեսման բարելավման համար։

    Updated: 2026-09-14
    Пути снижения частоты рецидивирования сарком мягких тканей конечностей после органосохранных операций
    Online

    Linguistics

    Яфетический К̇ в армянском языке

    Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի հնչյունական և գրային համակարգում հատուկ նշանակություն ունեցող К̇ հնչույթի կամ նշանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով յաֆեթական լեզվաբանական տեսության և հայերենի պատմական զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը կապված է հայերենում տվյալ հնչյունի արտահայտության, հնարավոր ծագման, հնչյունական առանձնահատկությունների և այլ լեզվական միավորների հետ ունեցած հարաբերությունների բացահայտման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես է տվյալ հնչյունական երևույթը ներկայացվել տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպիսի գրային կամ տառային ձևերով է արտահայտվել և ինչ կապեր կարող են նկատվել հին ու նոր հայերենի հնչյունական համակարգերի միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմահամեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից հայերենի և այլ հնագույն լեզվական համակարգերի հնարավոր առնչություններին, ինչպես նաև հնչյունների համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը։ Յաֆեթական լեզվաբանական հայեցակարգի շրջանակում հայերենի նյութի քննությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի լեզվաբանական մոտեցումների մասին, երբ հայերենի ծագումն ու զարգացումը փորձ էր արվում բացատրել ավելի լայն կովկասյան և հնագույն լեզվական կապերի միջոցով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի պատմությամբ, հայագիտությամբ, հնչյունաբանությամբ, գրագիտության և գրային համակարգերի զարգացմամբ, ինչպես նաև պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին և ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր կարող է լինել հայերենի հնչյունական համակարգի պատմական փոփոխությունների, հին լեզվաբանական աղբյուրների մեկնաբանության և հայերենի վերաբերյալ տարբեր գիտական տեսությունների զարգացման ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-16
    Яфетический К̇ в армянском языке
    Online

    Culture

    Հակոբ Հակոբյան 1923-2013: Մատենագիտություն․ 1945-2024

    Սա մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է հայ գեղանկարչության ականավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական գործունեության, նրա մասին հրատարակված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, կատալոգների և այլ տպագիր նյութերի ամբողջական կամ հնարավորինս ընդգրկուն ցանկը՝ ընդգրկելով երկար ժամանակահատվածի աղբյուրներ։ Նյութում համակարգված կերպով հավաքագրված են արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործության վերաբերյալ տարբեր լեզուներով հրապարակումներ, ցուցահանդեսների կատալոգներ, քննադատական վերլուծություններ և գիտական ուսումնասիրություններ, որոնք արտացոլում են նրա տեղը հայկական և միջազգային կերպարվեստի զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործական ժառանգության ընկալման փոփոխություններին ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև արվեստաբանական գնահատականների բազմազանությանը տարբեր պատմական փուլերում։ Նման մատենագիտական հավաքածուն կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, մշակութաբանների և հետազոտողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ արվեստագետի ազդեցության, նրա ստեղծագործության ընկալման և գիտական ուսումնասիրության զարգացման մասին։

    Updated: 2026-08-30
    Հակոբ Հակոբյան 1923-2013: Մատենագիտություն․ 1945-2024
    Online

    Linguistics

    Հրանտ Մաթևոսյանի արձակի բառապաշարի շերտերը և դրանց ոճական արժեքը

    Այս թեման վերաբերում է Հրանտ Մաթևոսյանի արձակի լեզվական կառուցվածքի բազմաշերտությանը, որտեղ բառապաշարը չի սահմանափակվում միայն պատկերավորման միջոց լինելով, այլ դառնում է գաղափարական, հոգեբանական և ոճական ամբողջ համակարգի կրողը։ Նրա արձակում առանձնանում են մի քանի բառապաշարային շերտեր՝ առաջինը գյուղական-ժողովրդական խոսակցական շերտն է, որը ձևավորում է իրականության անմիջական, բնական և կենդանի զգացողություն՝ հաճախ օգտագործելով բարբառային երանգներ, առօրյա խոսքի կառուցվածքներ և պարզ, բայց ծանրաբեռնված իմաստային միավորներ։ Երկրորդը՝ գրական-ստանդարտ շերտն է, որը ապահովում է պատմողական հստակություն և կառուցվածքային կարգավորում, սակայն Մաթևոսյանի մոտ այն հաճախ խառնվում է խոսակցական տարրերի հետ՝ ստեղծելով յուրահատուկ հիբրիդային ոճ։ Երրորդը՝ փիլիսոփայական և ընդհանրական բառապաշարն է, որտեղ լեզուն բարձրանում է վերացական մակարդակ՝ արտահայտելով մարդու, ժամանակի, բնության և գոյության մասին ընդհանրական մտքեր, որոնք հաճախ ունեն հզոր էքզիստենցիալ երանգավորում։ Բացի այդ, նրա արձակում նկատելի է պատկերավոր-մետաֆորիկ շերտը, որտեղ բառերը ձեռք են բերում խորհրդանշական արժեք և ստեղծում բազմիմաստ պատկերներ՝ բնության, մարդու ներաշխարհի և սոցիալական հարաբերությունների միջև կապեր հաստատելով։ Այս շերտերի համադրությունը ստեղծում է առանձնահատուկ ոճական արժեք․ լեզուն դառնում է ոչ միայն հաղորդակցության միջոց, այլև մտածողության ձև, որտեղ յուրաքանչյուր բառ կրում է թե՛ հուզական, թե՛ իմաստաբանական ծանրաբեռնվածություն, իսկ ամբողջ տեքստը ձեռք է բերում խորքային փիլիսոփայական և գեղարվեստական հնչեղություն։

    Updated: 2026-09-15
    Հրանտ Մաթևոսյանի արձակի բառապաշարի շերտերը և դրանց ոճական արժեքը
    Online

    Mathematics

    Теоретическое исследование межзонного оптического поглощения в квантовых полупроводниковых структурах

    Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի և քվանտային օպտիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քվանտային կիսահաղորդչային կառուցվածքներում միջգոտիական օպտիկական կլանման տեսական ուսումնասիրությանը և դրա հիմնական ֆիզիկական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում կիսահաղորդիչների էներգետիկ գոտիական կառուցվածքը, էլեկտրոնների և խոռոչների քվանտային վիճակները, ինչպես նաև լույսի հետ դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափային քվանտացման ազդեցությանը էներգետիկ մակարդակների ձևավորման, օպտիկական անցումների հավանականության և կլանման սպեկտրների բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են քվանտային հորերի, լարերի և կետերի հնարավոր կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց երկրաչափական պարամետրերի և սահմանափակող պոտենցիալի ազդեցությունը միջգոտիական անցումների վրա։ Քննարկվում են էլեկտրոնային վիճակների խտության, անցումների ընտրության կանոնների, օպտիկական մատրիցային տարրերի և կլանման գործակցի միջև փոխկապակցվածությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել արդյունավետ զանգվածի մոտավորության, քվանտամեխանիկական մոդելավորման և թվային հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները՝ կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական հատկությունները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ջերմաստիճանի, արտաքին էլեկտրական ու մագնիսական դաշտերի և նյութի բաղադրության հնարավոր ազդեցություններին միջգոտիական օպտիկական կլանման սպեկտրների վրա։ Կարևորվում է տեսական արդյունքների համադրումը հայտնի փորձարարական օրինաչափությունների հետ և կիրառվող մոդելների սահմանափակումների գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել քվանտային կիսահաղորդչային համակարգերի օպտիկական հատկությունների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը և օպտոէլեկտրոնային սարքերի ֆիզիկական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, նանոֆիզիկայի, պինդ մարմնի օպտիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Теоретическое исследование межзонного оптического поглощения в квантовых полупроводниковых структурах