Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Հետազոտության ու մշակումների գործընթացների և համակարգային ռիսկի փոխազդեցության հիմնախնդիրները (Թեհրանի ֆոնդային բորսայի օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է հետազոտությունների և մշակումների գործընթացների ու ֆինանսական շուկայի համակարգային ռիսկի փոխազդեցության տնտեսական և ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Թեհրանի ֆոնդային բորսայի օրինակով։ Քննարկվում են գիտահետազոտական և փորձարարական-կոնստրուկտորական գործունեության նշանակությունը ձեռնարկությունների նորարարական զարգացման, արտադրողականության բարձրացման, մրցունակության ամրապնդման և երկարաժամկետ ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետազոտությունների և մշակումների ուղղությամբ իրականացվող ներդրումներին, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և արժեթղթերի շուկայում ընկերությունների ֆինանսական ցուցանիշների հետ հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են համակարգային ռիսկի ձևավորման գործոնները, ֆինանսական շուկայի ընդհանուր տատանումները, մակրոտնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը և առանձին ընկերությունների գործունեության նկատմամբ դրանց նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նորարարական ներդրումների, կապիտալի կառուցվածքի, ընկերությունների շուկայական արժեքի և ներդրումային ռիսկերի միջև գոյություն ունեցող հնարավոր կապերին։ Կարևորվում են հետազոտությունների ու մշակումների ծախսերի ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական արդյունքների վրա, ներդրողների սպասումների ձևավորումը և շուկայական անորոշության պայմաններում ռազմավարական որոշումների ընդունումը։ Դիտարկվում են ֆոնդային բորսայում ցուցակված ընկերությունների ֆինանսական տվյալների վերլուծության, վիճակագրական և տնտեսաչափական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ ուսումնասիրվող փոփոխականների փոխազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Աշխատությունը կարող է նպաստել նորարարական գործունեության ֆինանսավորման, ռիսկերի կառավարման և ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ներդրումային կառավարման մասնագետների, նորարարությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14
Literature
Պառավի կերպարը հայկական հրաշապատում հեքիաթներում
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայկական հրաշապատում հեքիաթներում պառավի կերպարի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա ձևավորման առանձնահատկությունները, գեղարվեստական գործառույթները, խորհրդանշական իմաստները և կապը հայկական ժողովրդական աշխարհընկալման հետ։ Հետազոտության կենտրոնում տարեց կնոջ կերպարն է, որը հեքիաթային պատումներում կարող է հանդես գալ տարբեր և երբեմն հակադիր դերերով՝ որպես իմաստուն խորհրդատու, գաղտնի գիտելիքի կրող, փորձության կազմակերպիչ, օգնական, կախարդական ուժերի միջնորդ կամ, ընդհակառակը, բացասական հատկանիշներով օժտված կերպար։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ պառավի կերպարը հայկական բանահյուսության մեջ չի սահմանափակվում միայն տարիքային կամ սոցիալական բնութագրով, այլ հաճախ ձեռք է բերում խորքային խորհրդանշական նշանակություն։ Նրա տարիքը կարող է կապվել կենսափորձի, իմաստության և անցյալի հիշողության հետ, իսկ հեքիաթային աշխարհում նրա ունեցած հատուկ գիտելիքը նրան առանձնացնում է մյուս կերպարներից։ Պառավը երբեմն հայտնվում է հերոսի ճանապարհին՝ փոխանցելով կարևոր տեղեկություն, խորհուրդ կամ առարկա, որը հետագայում վճռորոշ նշանակություն է ունենում սյուժեի զարգացման համար։ Մյուս դեպքերում նա դառնում է հերոսի փորձության կամ ընտրության կարևոր մասնակից՝ ստիպելով նրան դրսևորել խելամտություն, բարություն, համբերություն կամ քաջություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև պառավի կերպարի երկակի բնույթին։ Մի կողմից նա կարող է մարմնավորել մայրական հոգատարությունը, կենսափորձը, ժողովրդական իմաստությունը և բարեգործությունը, իսկ մյուս կողմից՝ հանդես գալ որպես վտանգավոր, խորամանկ կամ կախարդական ուժ ունեցող հակառակորդ։ Այս երկակիությունը հեքիաթային կերպարին հաղորդում է բազմաշերտություն և թույլ է տալիս ուսումնասիրել բարու ու չարի, իմաստության ու խորամանկության, մարդկայինի ու գերբնականի սահմանագծերը։ Քննության են առնվում նաև կերպարի արտաքին նկարագրությունը, խոսքը, վարքագիծը, գործողությունները և մյուս հերոսների հետ փոխհարաբերությունները։
Updated: 2026-09-15
Law
Конституционное регулирование прав собственности и экономической деятельности։ Опыт Армении и ряда зарубежных стран
Գրքում ուսումնասիրվում է սեփականության իրավունքների և տնտեսական գործունեության սահմանադրաիրավական կարգավորման փորձը Հայաստանի Հանրապետությունում և մի շարք արտասահմանյան երկրներում, վերլուծվում են սեփականության պաշտպանության, հողային, կորպորատիվ և այլ տնտեսական իրավունքների իրավական հիմքերը, ներկայացվում են սահմանադրական կանոնակարգման տարբեր մոտեցումներ՝ մասնավորապես պետական վերահսկողության, ազատ շուկայական հարաբերությունների և տնտեսական գործունեության կարգավորման ոլորտներում, համեմատաբար դիտարկվում են տեղական և միջազգային փորձերը՝ առանձնացնելով հաջողված մեթոդները և խնդիրները, քննարկվում են տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունը իրավական անվտանգության, ներդրումների խթանման և մասնավոր նախաձեռնությունների զարգացման վրա, առաջարկվում են մոտեցումներ հայկական օրենսդրության կատարելագործման համար՝ հիմնված համաշխարհային լավագույն փորձի վրա, աշխատանքը միավորում է տեսական իրավագիտության վերլուծությունը, իրավական նորմերի համակարգային ուսումնասիրությունը և պրակտիկ կիրառելիության գնահատումը՝ ծառայելով որպես ուղեցույց իրավաբանների, տնտեսագետների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-21
Economics
Բանկային մրցակցության գնահատումը տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներով (ՀՀ օրինակով)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում մրցակցության մակարդակի գնահատմանը՝ տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների և քանակական վերլուծության գործիքների կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են բանկային մրցակցության տնտեսական բովանդակությունը, դրա ձևավորման հիմնական գործոնները և ազդեցությունը ֆինանսական ծառայությունների շուկայի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առևտրային բանկերի շուկայական դիրքերի, կենտրոնացվածության աստիճանի, ակտիվների, վարկային և ավանդային գործառնությունների, տոկոսադրույքների ու ֆինանսական այլ ցուցանիշների համեմատական գնահատմանը։ Վերլուծվում են մրցակցային միջավայրի չափման համար կիրառվող վիճակագրական, տնտեսաչափական և մաթեմատիկական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել բանկային շուկայի կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու առանձին մասնակիցների ազդեցությունը շուկայի վրա։ Քննարկվում են մրցակցության ինտենսիվության, շուկայական կենտրոնացվածության, բանկերի արդյունավետության և ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանկերի վարքագծի, գնային և ոչ գնային մրցակցության, ծառայությունների բազմազանության, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման և հաճախորդների ներգրավման ռազմավարությունների նշանակությանը։ Տնտեսամաթեմատիկական մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս քանակապես գնահատել մրցակցային գործընթացները, համեմատել տարբեր ժամանակահատվածների ցուցանիշները և բացահայտել բանկային շուկայի զարգացման միտումները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել բանկային մրցակցության խթանման, ֆինանսական շուկայի արդյունավետության բարձրացման, կարգավորման մեխանիզմների կատարելագործման և բանկային ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսաչափական հետազոտություններով զբաղվողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-01
Mathematics
Гладкость решений двумерных почти гипоэллиптических уравнений в полосе
Աշխատությունը նվիրված է երկչափ գրեթե հիպոէլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների հարթության (սահունության) հատկությունների ուսումնասիրությանը շերտային տիրույթում։ Գրքում վերլուծվում են նման տիպի օպերատորների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց թույլ ոչ էլիպտիկ բնույթը և այն պայմանները, որոնց դեպքում լուծումները ձեռք են բերում բարձր կարգի սահունություն։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կոորդինատային փոփոխությունների, էներգետիկ գնահատականների և օպերատորային մեթոդների կիրառումը՝ նպատակ ունենալով պարզել լուծումների կանոնավորության աստիճանը սահմանային պայմանների ազդեցության ներքո։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շերտային տիրույթներում առաջացող սահմանային երևույթներին, սինգուլյարությունների հնարավորությանը և դրանց վերացման պայմաններին։ Քննարկվում են նաև հիպոէլիպտիկության թույլ տարբերակները, կոմուտատորային մեթոդները և ֆունկցիոնալ անալիզի գործիքները, որոնք կիրառվում են կանոնավորության արդյունքներ ստանալու համար։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, մասնավորապես դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆունկցիոնալ անալիզի ոլորտի հետազոտողների համար։
Updated: 2026-08-27
Political Science
Հայաստանի Հանրապետության հարաբերությունները Վրաստանի հետ 1998-2008 թթ.
Աշխատությունը նվիրված է 1998–2008 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության և Վրաստանի միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, հասարակական և մշակութային հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում երկու հարևան պետությունների հարաբերությունների զարգացման դինամիկան է, դրանց փոխադարձ շահերը, համագործակցության հնարավորությունները և այն խնդիրները, որոնք տարբեր փուլերում ազդեցություն են ունեցել երկկողմ կապերի վրա։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի և Վրաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տարածաշրջանային և միջազգային դերակատարների ազդեցությունը, ինչպես նաև երկու երկրների անվտանգության և տնտեսական շահերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ Հայաստանի համար Վրաստանը կարևոր նշանակություն ունի որպես արտաքին աշխարհի հետ ցամաքային հաղորդակցության հիմնական ուղղություններից մեկը, իսկ Վրաստանի համար Հայաստանը կարևոր հարևան և տարածաշրջանային գործընկեր է։ Աշխատությունում վերլուծվում են քաղաքական երկխոսության զարգացման փուլերը, բարձրաստիճան պաշտոնական այցերը, միջպետական համաձայնագրերը և համագործակցության տարբեր ոլորտների կարգավորմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ առևտրատնտեսական կապերը, տրանսպորտային հաղորդակցությունը, էներգետիկ և տարանցիկ ծրագրերը, ինչպես նաև տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Հետազոտության մեջ էական նշանակություն ունի նաև հայ համայնքի դրությունը Վրաստանում, դրա հասարակական և մշակութային դերը և համայնքային խնդիրների ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների օրակարգի վրա։ Ուսումնասիրվում են կրթական, գիտական և մշակութային կապերը, ժողովուրդների միջև շփումները և պատմամշակութային ընդհանրությունների հիման վրա համագործակցության հնարավորությունները։ Միաժամանակ աշխատանքը բացահայտում է հարաբերությունների այն զգայուն կողմերը, որոնք պայմանավորված էին երկու երկրների տարբեր արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններով և տարածաշրջանային հակամարտությունների նկատմամբ ունեցած մոտեցումներով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 2003 թվականի Վրաստանի «Վարդերի հեղափոխությունից» հետո երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը հայ-վրացական հարաբերությունների վրա։ Քննության են առնվում նաև Վրաստանից ռուսական ռազմաբազաների դուրսբերման գործընթացը, Վրաստանի՝ եվրոպական և եվրատլանտյան կառույցներին ինտեգրվելու ձգտումները, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը Հայաստանի անվտանգության և արտաքին քաղաքական հաշվարկների վրա։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակի ավարտին՝ 2008 թվականին, առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում ռուս-վրացական պատերազմը, որը նոր իրավիճակ ստեղծեց ամբողջ Հարավային Կովկասում և անմիջական ազդեցություն ունեցավ Հայաստանի ու Վրաստանի հաղորդակցությունների, տնտեսական կապերի և անվտանգության միջավայրի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին երկու պետությունները փորձում պահպանել բարիդրացիական հարաբերությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով իրենց տարբեր ռազմավարական կողմնորոշումները և տարածաշրջանային շահերը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։ Հետազոտության հեղինակը Ռոման Գագիկի Կարապետյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2012 թվականին՝ որպես քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն։
Updated: 2026-09-16