Հարոլդ Փինթերի դրամատուրգիան

Geography

Աշխատությունը նվիրված է կիրճային պայմաններում ձևավորվող մակաբացման ապարների բազմաստիճան լցակույտերի լարվածային վիճակի ուսումնասիրությանը՝ ծավալային ֆիզիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են լցակույտերի ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային և մեխանիկական բնութագրերը, ինչպես նաև տարբեր պայմաններում ապարային զանգվածներում առաջացող լարումների բաշխման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է լցակույտերի երկրաչափական չափերի, աստիճանների կառուցվածքի, տեղանքի ռելիեֆի և ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը դրանց կայունության և լարվածային վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծավալային ֆիզիկական մոդելների միջոցով իրական պայմանների վերարտադրմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատել լցակույտերում տեղի ունեցող մեխանիկական գործընթացները և բացահայտել առավել վտանգավոր հատվածները։ Քննարկվում են լարվածությունների և դեֆորմացիաների առաջացման ու տարածման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բազմաստիճան կառուցվածքի ազդեցությունը ապարային զանգվածի ընդհանուր կայունության վրա։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ լեռնահանքային աշխատանքների կազմակերպման, մակաբացման ապարների անվտանգ տեղադրման, լցակույտերի նախագծման և դրանց կայունության գնահատման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է լեռնային գործի, երկրաբանության, երկրատեխնիկայի և հարակից մասնագիտությունների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Agriculture

Գյուղատնտեսական կոոպերացիա աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի տեսական հիմքերին, կազմակերպչական ձևերին և զարգացման գործնական խնդիրներին՝ ընդգծելով կոոպերատիվ շարժման դերը ագրարային տնտեսության արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հեղինակ Գևորգյան Ս.-ն գրքում ներկայացնում է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի էությունը որպես տնտեսվարողների կամավոր միավորում, որի նպատակն է համատեղ արտադրության, վերամշակման, մատակարարման և իրացման միջոցով բարձրացնել եկամտաբերությունը և նվազեցնել արտադրական ծախսերը։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են կոոպերատիվների հիմնական տեսակները՝ արտադրական, սպառողական, մատակարարման և վերամշակման կոոպերատիվներ, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման և կառավարման սկզբունքները։ Հեղինակը առանձնացնում է կոոպերատիվների արդյունավետ գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանները՝ անդամների ակտիվ մասնակցություն, ժողովրդավարական կառավարում, ֆինանսական թափանցիկություն և տնտեսական շահերի հավասարակշռություն։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսական կոոպերացիայի տնտեսական նշանակությանը՝ որպես փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների մրցունակության բարձրացման գործիք։ Վերլուծվում է նաև կոոպերատիվների դերը գյուղատնտեսական շուկաների կայունացման, արտադրանքի իրացման բարելավման և ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև միջազգային փորձին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր երկրներում կոոպերատիվները նպաստել գյուղատնտեսության զարգացմանը և գյուղական բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավմանը։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև կոոպերատիվների ձևավորման իրավական, տնտեսական և սոցիալական հիմնախնդիրները։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսության, տնտեսագիտության, ագրոբիզնեսի և պետական կառավարման ոլորտների ուսանողների, մասնագետների և քաղաքականություն մշակողների համար։

English

Ձեռնարկը գրված է բուհական ոչ լեզվական մասնագիտությունների համար անգլերեն լեզվի ծրագրին համապատասխան :

Technology

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հրաբխային ապարների կիրառմամբ բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության հումքաէներգախնայողական տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տեղական բնական հումքի՝ հատկապես հրաբխային ծագման ապարների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ շինարարական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիական և էներգետիկ ցուցանիշները բարելավելու նպատակով։ Հայաստանի երկրաբանական առանձնահատկությունները պայմանավորում են հրաբխային ապարների լայն տարածվածությունը, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են դիտարկվել որպես բետոնի արտադրության համար հասանելի տեղական հանքային հումքի կարևոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության հիմնական խնդիրներից է այդ ապարների ֆիզիկամեխանիկական և տեխնոլոգիական հատկությունների գնահատումը և դրանց համապատասխանությունը բետոնի ու երկաթբետոնի արտադրության պահանջներին։ Հրաբխային ապարների օգտագործման արդյունավետությունը կարող է պայմանավորված լինել դրանց ամրությամբ, խտությամբ, ծակոտկենությամբ, ջրակլանմամբ, հանքաբանական կազմով և ջերմային մշակման նկատմամբ վարքով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է նաև բետոնի բաղադրության օպտիմալացումը՝ տեղական հումքի կիրառման դեպքում անհրաժեշտ ամրության, երկարակեցության և շահագործական հատկությունների ապահովմամբ։ Հումքաէներգախնայողական մոտեցումը ենթադրում է ոչ միայն տեղական և մատչելի նյութերի օգտագործում, այլև արտադրական գործընթացներում էներգիայի սպառման նվազեցում։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել հումքի նախապատրաստման, մանրացման, ջերմային մշակման, կապակցանյութերի օգտագործման և բետոնի կարծրացման ռեժիմների օպտիմալացման հնարավորությունները։ Հատկապես կարևոր է էներգատար տեխնոլոգիական փուլերի նվազեցումը կամ դրանց արդյունավետության բարձրացումը, քանի որ շինարարական նյութերի արտադրության ինքնարժեքի և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության զգալի մասը կապված է էներգիայի սպառման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել Հայաստանի տարբեր հրաբխային ապարների համեմատական ուսումնասիրություն՝ դրանցից ստացվող հանքային բաղադրիչների և լցանյութերի հատկությունները որոշելու համար։ Դրանց կիրառումը բետոնի կազմում հնարավորություն է տալիս միաժամանակ լուծել տեղական հումքի օգտագործման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր է նաև պատրաստված բետոնի և երկաթբետոնի հիմնական հատկությունների գնահատումը՝ սեղմման ամրությունը, խտությունը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային վարքը և երկարաժամկետ շահագործման կայունությունը։ Նման ցուցանիշների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս պարզել, թե մշակված տեխնոլոգիան ինչ ոլորտներում կարող է առավել արդյունավետ կիրառվել՝ բնակելի, արդյունաբերական, ճանապարհաշինական կամ այլ շինարարական կառույցների համար։ Հայաստանի պայմաններում տեղական հրաբխային ապարների կիրառումը կարող է ունենալ նաև տնտեսական նշանակություն, քանի որ տեղական հումքի օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող նյութերի նկատմամբ կախվածությունը, կրճատել հումքի տեղափոխման հեռավորությունները և նպաստել շինարարական նյութերի արտադրության տեղայնացմանը։ Միաժամանակ հումքի տեղական աղբյուրների օգտագործումը կարող է նպաստել արտադրական գործընթացների ավելի ռացիոնալ կազմակերպմանը և նյութական ռեսուրսների խնայողությանը։ Աշխատանքի բնապահպանական նշանակությունը ևս էական է․ էներգիայի սպառման նվազեցումը և տեղական հանքային հումքի նպատակային օգտագործումը կարող են նվազեցնել արտադրության ընդհանուր ռեսուրսատարությունը և դրա հետ կապված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել Հայաստանի հրաբխային ապարների հիման վրա բետոնի և երկաթբետոնի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման, նոր բաղադրությունների մշակման և արտադրության էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է շինարարական նյութագիտության, բետոնի տեխնոլոգիայի, տեղական հանքային հումքի ուսումնասիրության և էներգախնայող արտադրության խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել Հայաստանի բնական ռեսուրսներին համապատասխան, տեխնիկապես արդյունավետ և տնտեսապես ու էներգետիկ առումով առավել խնայողական տեխնոլոգիական լուծում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ռոտավիրուսային վարակի կլինիկական ընթացքի, լաբորատոր ցուցանիշների և օրգանիզմի իմունային պատասխանի առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ցիտոկինային համակարգի ժամանակային փոփոխություններին։ Հետազոտության կենտրոնում հիվանդության տարբեր փուլերում դիտվող կլինիկական դրսևորումների և իմունաբանական ցուցանիշների փոխկապակցվածությունն է, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վարակային գործընթացի զարգացման և օրգանիզմի պաշտպանական արձագանքի մասին։ Քննվում են հիվանդության ընթացքը բնութագրող ընդհանուր կլինիկական և լաբորատոր տվյալները, դրանց փոփոխությունների օրինաչափությունները և հնարավոր կապը վարակի ծանրության ու տևողության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ցիտոկիններին՝ որպես իմունային բջիջների միջև հաղորդակցությունն ապահովող և բորբոքային ու հակաբորբոքային պատասխանների կարգավորմանը մասնակցող կենսաբանական միջնորդների։ Ուսումնասիրվում է դրանց մակարդակների դինամիկան հիվանդության տարբեր ժամանակահատվածներում՝ նպատակ ունենալով գնահատել բնածին և ձեռքբերովի իմունային արձագանքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բորբոքային գործընթացի ուժգնության և կլինիկական պատկերի միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե որոշ իմունաբանական ցուցանիշներ որքանով կարող են արտացոլել հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Լաբորատոր և իմունաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու օրգանիզմի համակարգային պատասխանը և տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունների հաջորդականությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել հիվանդների տարբեր խմբերի ցուցանիշները՝ տարիքային, կլինիկական կամ հիվանդության ընթացքին վերաբերող առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Ցիտոկինային պատասխանի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև վիրուսային վարակի իմունաբանական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար, քանի որ չափազանց արտահայտված կամ անհավասարակշռված բորբոքային արձագանքը կարող է կապված լինել կլինիկական ընթացքի տարբերությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է վարակաբանության, կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման և իմունաբանության մոտեցումները՝ ռոտավիրուսային վարակի ընթացքում օրգանիզմում տեղի ունեցող կլինիկական ու իմունաբանական փոփոխությունները միասնական համակարգում գնահատելու նպատակով։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրող, բանաստեղծ և թարգմանիչ Խաչիկ Դաշտենցի գրական ժառանգության, ստեղծագործական աշխարհայացքի և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հեղինակի ստեղծագործական ուղու հիմնական փուլերը, նրա գրական մտածողության ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, ինչպես նաև ազգային ինքնության, հայրենիքի, պատմական հիշողության և մարդկային ճակատագրերի արտացոլումը գեղարվեստական երկերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայության պատմական փորձառության, հայրենի բնաշխարհի, ժողովրդական ավանդույթների և ազգային-ազատագրական պայքարի թեմաների գեղարվեստական մարմնավորմանը։ Ուսումնասիրվում են գրողի արձակի և պոեզիայի գաղափարական ու գեղագիտական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, պատմողական եղանակները, լեզվաոճական միջոցները և ժողովրդական բանահյուսության հետ ունեցած կապերը։ Անդրադարձ է կատարվում հատկապես «Ռանչպարների կանչը» ստեղծագործության պատմական ու գեղարվեստական նշանակությանը, ազգային հիշողության պահպանման և ժողովրդական հերոսների կերպավորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են Դաշտենցի թարգմանական գործունեությունը, նրա ներդրումը հայ գրական լեզվի հարստացման գործում և ստեղծագործությունների տեղը XX դարի հայ գրականության զարգացման համատեքստում։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության գրականագիտական մոտեցումները, պատմական իրականության և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նրա երկերի մշակութային ու դաստիարակչական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, բանասերների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։