Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի կողմից առևտրային բանկերի նկատմամբ իրականացվող վերահսկողության իրավական ձևերը

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է նոր էլեկտրակտիվ կոմպլեքսագոյացնող պոլիմերների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու էլեկտրաքիմիական հատկությունների հետազոտությանը։ Վերլուծվում են պոլիմերային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մետաղական իոնների հետ փոխազդեցության հնարավորությունները և էլեկտրաքիմիական ակտիվության ձևավորման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նոր պոլիմերային համակարգերի ստացման եղանակները, դրանց բաղադրության և կառուցվածքի ազդեցությունը գործառութային հատկությունների վրա, ինչպես նաև կոմպլեքսագոյացման գործընթացների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են այդ նյութերի կիրառման հնարավորությունները էլեկտրաքիմիական սարքերում, սենսորային համակարգերում, կատալիզում, էներգետիկ տեխնոլոգիաներում և նյութագիտության այլ ուղղություններում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆունկցիոնալ պոլիմերների մշակման, ժամանակակից նյութերի ստեղծման և էլեկտրակտիվ համակարգերի զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով քիմիկոսների, նյութագետների, էլեկտրաքիմիկոսների և տեխնոլոգիական ոլորտի հետազոտողների համար։

Economics

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ միջազգային վարկային միջոցների ներգրավման, օգտագործման և արդյունավետության հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային վարկերի նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման, ենթակառուցվածքների բարելավման և տնտեսության առանձին ոլորտների զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային միջոցների նպատակային օգտագործմանը, դրանց բաշխման արդյունավետությանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում արտաքին ֆինանսավորումը կարող է նպաստել երկարաժամկետ տնտեսական աճին։ ՀՀ փորձի հիման վրա ուսումնասիրվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկերի կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ֆինանսական, արժութային և պարտքային ռիսկերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վարկային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տնտեսական արդյունքները, սպասարկման ծախսերը, վերադարձելիությունը և պետական ֆինանսների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ վարկային միջոցների ոչ արդյունավետ կամ ոչ լիարժեք օգտագործման, ծրագրերի ձգձգման, կառավարման թերությունների և վերահսկողության անբավարարության հետևանքով։ Պատմականորեն ՀՀ միջազգային վարկային ծրագրերը ներառել են գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, ճանապարհաշինության և տրանսպորտի, առողջապահության, կրթության և աղքատության կրճատման ուղղություններ, ինչը ցույց է տալիս արտաքին վարկավորման բազմոլորտային նշանակությունը։

Journalism

Նյութը ներկայացնում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան տեղափոխված ավելի քան 100,000 էթնիկ հայերի առջև ծառացած հումանիտար և սոցիալ-տնտեսական խնդիրները։ Հոդվածի կենտրոնում Հայաստանի կողմից տեղահանված բնակչության ընդունման, գրանցման, ժամանակավոր կացության, սննդի, հագուստի, ֆինանսական աջակցության և երկարաժամկետ բնակության կազմակերպման դժվարություններն են։ Հեղինակը անդրադառնում է այն իրավիճակին, երբ համեմատաբար փոքր համայնքներն ու տեղական կառույցները ստիպված էին կարճ ժամանակահատվածում սպասարկել մեծ թվով նոր ժամանած մարդկանց։ Մասնավորապես ներկայացվում է Մասիսի օրինակը, որտեղ մոտ 10,000 տեղահանված անձանց գրանցման և նրանց կարիքների գնահատման գործընթացը մեծ ծանրաբեռնվածություն էր ստեղծել տեղական իշխանությունների համար։ Նյութում ներկայացվում է նաև Կարմիր խաչի և տեղական կամավորական նախաձեռնությունների մասնակցությունը՝ հագուստի, սննդի և այլ անհրաժեշտ պարագաների տրամադրման գործում։ Հոդվածի կարևոր թեմաներից է պետական աջակցության համակարգը։ Ներկայացված տվյալներով՝ Հայաստանի կառավարությունը նախատեսել էր տեղահանված յուրաքանչյուր անձի համար միանվագ ֆինանսական աջակցություն, այնուհետև՝ ամսական վճարներ, որոնք պետք է օգնեին հոգալ բնակարանի վարձի և սննդի ծախսերը։ Սակայն նյութը շեշտադրում է, որ այդ միջոցները չէին լուծում տեղահանված ընտանիքների երկարաժամկետ բնակության, աշխատանքի և սոցիալական ինտեգրման ամբողջ խնդիրը։ Հետազոտական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև նրանով, որ ցույց է տալիս փախստականների ինտեգրման բազմաշերտ բնույթը։ Հետագա ուսումնասիրությունները ևս արձանագրել են, որ Հայաստանի և միջազգային կազմակերպությունների կողմից առաջնային կարիքների ապահովումից հետո պահպանվել են կայուն աշխատանքի, մատչելի բնակարանի, կրթության և առողջապահության հասանելիության խնդիրները։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև տեղահանվածների հոգեբանական վիճակին։ Տարածաշրջանից հեռանալը շատերի համար նշանակել է ոչ միայն բնակավայրի կորուստ, այլև ընտանիքի անդամներից, հարազատների գերեզմաններից, սեփականությունից, սոցիալական միջավայրից և նախկին կյանքի պայմաններից բաժանում։ Այդ պատճառով օգնության անհրաժեշտությունը չի սահմանափակվում նյութական աջակցությամբ․ կարևոր են նաև հոգեբանական խորհրդատվությունը, երեխաների աջակցությունը և համայնքային կապերի վերականգնումը։ Աշխատությունը նաև պատկերում է պետական կառույցների, միջազգային կազմակերպությունների, բարեգործական միությունների, սփյուռքի և կամավորական խմբերի համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Նման իրավիճակում արդյունավետ արձագանքը պահանջում է ոչ միայն շտապ մարդասիրական օգնություն, այլև երկարաժամկետ քաղաքականություն՝ ուղղված բնակարանային ապահովմանը, զբաղվածությանը, կրթությանը, առողջապահությանը և հասարակական կյանքում լիարժեք ներգրավմանը։ Հետագա վերլուծություններում որպես կարևոր ուղղություններ առանձնացվել են միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպությունների հետ համագործակցության ընդլայնումը, աշխատանքի տեղավորման ծրագրերը, կամավորական նախաձեռնությունները և սփյուռքի ներուժի ավելի համակարգված օգտագործումը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու 2023 թվականի զանգվածային տեղահանության անմիջական հետևանքները Հայաստանի համար և այն կառավարչական, սոցիալական ու հումանիտար մարտահրավերները, որոնք առաջացան կարճ ժամանակում մեծ թվով մարդկանց ընդունելու անհրաժեշտությունից։ Այն կարող է հետաքրքրել Արցախի և տարածաշրջանային հակամարտությունների պատմությամբ, փախստականների իրավունքներով, մարդասիրական քաղաքականությամբ, Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական խնդիրներով և միջազգային հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։

History

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսական կայսրությունում հայ բնակչության տեղաբաշխմանը ըստ 1897 թվականի Համառուսաստանյան առաջին մարդահամարի տվյալների՝ ընդգծելով հայերի ժողովրդագրական պատկերը, տարածքային բաշխվածությունը և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները կայսրության շրջանակներում։ Դիտարկվում է, որ 19-րդ դարի վերջում հայերը բնակվում էին կայսրության տարբեր նահանգներում և քաղաքներում՝ առավել խիտ կենտրոնացում ունենալով Կովկասում, մասնավորապես Թիֆլիսի, Երևանի, Բաքվի նահանգներում և Կարսի մարզում, որտեղ պատմական, տնտեսական և վարչական պայմանները նպաստել էին հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Միաժամանակ նշվում է նաև հայերի ներկայությունը Ռուսաստանի ներքին շրջաններում և խոշոր քաղաքներում՝ Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլ կենտրոններում, որտեղ նրանք հիմնականում զբաղվում էին առևտրով, արհեստներով, արդյունաբերությամբ և մտավորական գործունեությամբ։ Աշխատանքում վերլուծվում են մարդահամարի տվյալների հիման վրա հայերի զբաղվածության կառուցվածքը, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության պահպանման գործոնները բազմազգ կայսրության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայերի տեղաբաշխումը սերտորեն կապված էր պատմական գաղթերի, տնտեսական հնարավորությունների և Ռուսական կայսրության վարչական քաղաքականության հետ, որոնք միասին ձևավորել էին տարածքային ցրված, բայց միևնույն ժամանակ որոշ շրջաններում բարձր կենտրոնացված հայկական համայնքային պատկեր։ Ընդգծվում է, որ 1897 թվականի մարդահամարի տվյալները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն ժողովրդագրական, այլ նաև սոցիալ-պատմական գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով հայերի ինտեգրացիայի և ինքնության պահպանման բարդ մեխանիզմները կայսրության բազմազգ կառուցվածքում։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի վերջի կարևոր քաղաքական շրջանին, երբ ձևավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի հայկական պետական կառավարման համակարգը և սկսվեց պետական ինստիտուտների կառուցման գործընթացը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է 1991 թ. քաղաքական իրադարձությունները՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հռչակման հետ, ինչպես նաև այն դժվարին պայմանները, որոնցում նորաստեղծ կառույցները փորձում էին կազմակերպել պետական կյանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի, շրջափակման և ներքին կառավարման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հետևյալ հիմնական ուղղությունները․ ԼՂՀ հռչակման քաղաքական և իրավական հիմքերը պետական կառավարման մարմինների ձևավորումը զինված հակամարտության ազդեցությունը պետական շինարարության վրա սոցիալ-տնտեսական պայմանները պատերազմի տարիներին արտաքին քաղաքական և մարդասիրական աջակցությունը Հեղինակը փորձ է անում ցույց տալ, թե ինչպես էր նորաստեղծ վարչակարգը համադրում ռազմական դիմադրությունը և պետական ինստիտուտների ստեղծումը՝ ձևավորելով կառավարման համակարգ դժվարագույն պայմաններում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ այն դիտարկում է պետականության ձևավորման գործընթացը ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև սոցիալական և կառավարչական տեսանկյունից։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ պրիզմատիկ և գլանաձև ձողերի պլաստիկ վիճակի տեսական ուսումնասիրությանը ոլորման և ծռման բեռնավորման պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում կառուցվածքային տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի փոփոխությունն է այն դեպքում, երբ նյութի մեխանիկական հատկությունները տարածականորեն միատեսակ չեն, իսկ արտաքին ազդեցությունների աճի հետևանքով առաձգական վարքից աստիճանաբար անցում է կատարվում պլաստիկ դեֆորմացման։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ձողերի երկրաչափական ձևի, լայնական հատվածի առանձնահատկությունների և նյութի անհամասեռության ազդեցությունները լարումների ու դեֆորմացիաների բաշխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել առաձգական և պլաստիկ տիրույթների սահմանների ձևավորմանը և դրանց փոփոխությանը բեռնավորման ինտենսիվության աճի ընթացքում։ Ոլորման խնդրում կարևոր է գնահատել լայնական հատվածում առաջացող շոշափող լարումների բաշխումը և պարզել, թե նյութի փոփոխական մեխանիկական հատկություններն ինչպես են անդրադառնում պլաստիկ գոտիների զարգացման վրա։ Ծռման դեպքում կարող են ուսումնասիրվել նորմալ լարումների բաշխման առանձնահատկությունները, չեզոք շերտի դիրքի փոփոխությունը և հատվածի տարբեր մասերում պլաստիկ դեֆորմացիաների առաջացման օրինաչափությունները։ Հետազոտության մաթեմատիկական հիմքը կարող է կազմվել պինդ մարմնի մեխանիկայի, պլաստիկության տեսության և համապատասխան եզրային խնդիրների մեթոդների համադրմամբ։ Կարևոր խնդիր է նյութի անհամասեռության բնութագրերի ներառումը հաշվարկային մոդելներում, քանի որ դրանց փոփոխությունը կարող է էապես ազդել ձողի կրողունակության և դեֆորմացման ընդհանուր պատկերի վրա։ Տեսական լուծումների հետ մեկտեղ կարող են դիտարկվել մոտավոր կամ թվային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու այն դեպքերը, երբ բարդ երկրաչափության կամ նյութական հատկությունների պատճառով ճշգրիտ անալիտիկ լուծում ստանալը դժվար է։ Ստացված օրինաչափությունները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տարբեր կառուցվածքային տարրերի մեխանիկական վարքի գնահատման և նյութերի անհամասեռության ազդեցության կանխատեսման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պլաստիկության տեսության, առաձգականության տեսության, նյութերի դիմադրության և կիրառական մեխանիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել անհամասեռ ձողային տարրերի ոլորման և ծռման պայմաններում դեֆորմացման գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրությունն ու մեխանիկական վերլուծությունը։