Հայերենի գործուն ածանցների արժույթը (կապակցելիությունը) ըստ ժամանակակից մամուլի

Political Science

Այս գիտական-քաղաքագիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական վարչաձևի ձևափոխման և զարգացման գործընթացների վերլուծությանը անցումային շրջանում՝ կենտրոնանալով պետական կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, իշխանությունների բաժանման սկզբունքի իրագործման և քաղաքական համակարգի կայունացման հիմնախնդիրների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ժողովրդավարական անցման առանձնահատկությունները, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությունը քաղաքական ինստիտուտների վրա, ինչպես նաև կուսակցական համակարգի, ընտրական գործընթացների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման դինամիկան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական իշխանության կենտրոնացման և ապակենտրոնացման միտումներին, պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին և քաղաքական մասնակցության ընդլայնման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը հիմնված է համեմատական քաղաքագիտության մոտեցումների վրա՝ դիտարկելով Հայաստանի փորձը այլ անցումային պետությունների համատեքստում։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների և քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է պոլիմերային նյութերի կենսաքայքայմանը մասնակցող միկրոօրգանիզմների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման, համակարգման, պահպանման և վերլուծության համար նախատեսված տեղեկատվական-վերլուծական համակարգի ստեղծման գիտական ու տեխնոլոգիական հիմքերին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների՝ բակտերիաների, սնկերի և այլ կենսաբանական գործոնների հատկությունները, որոնք բնական կամ վերահսկվող միջավայրերում կարող են մասնակցել որոշակի պոլիմերների կառուցվածքային փոփոխությանը և քայքայմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների տեսակային պատկանելության, կենսաբանական առանձնահատկությունների, ֆերմենտային ակտիվության, կենսաքայքայվող պոլիմերների տեսակների և գործընթացի վրա ազդող միջավայրային պայմանների վերաբերյալ տեղեկատվության դասակարգմանը։ Տեղեկատվական համակարգի կառուցման ընթացքում կարևոր խնդիր է տարբեր աղբյուրներից ստացվող կենսաբանական, քիմիական և տեխնոլոգիական տվյալների միասնական կառուցվածքի ձևավորումը, որը հնարավորություն կտա իրականացնել նպատակային որոնում, համեմատական վերլուծություն և տվյալների արդյունավետ մշակում։ Քննության են առնվում տվյալների բազայի կառուցվածքի, տեղեկատվական դաշտերի, դասակարգման չափանիշների և միկրոօրգանիզմների ու համապատասխան պոլիմերների միջև կապերի ներկայացման սկզբունքները։ Վերլուծական բաղադրիչը կարող է հնարավորություն տալ համեմատելու տարբեր կենսաքայքայող միկրոօրգանիզմների հատկությունները, առանձնացնելու որոշակի նյութերի նկատմամբ առավել ակտիվ խմբերը և բացահայտելու կենսաբանական ու միջավայրային գործոնների միջև օրինաչափություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պոլիմերային թափոնների բնապահպանական խնդիրը, քանի որ կենսաքայքայման գործընթացների վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվությունը կարող է նպաստել թափոնների կենսատեխնոլոգիական մշակման և շրջակա միջավայրում դրանց կուտակման նվազեցման վերաբերյալ հետագա հետազոտություններին։ Համակարգը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական գործիք մանրէաբանների, կենսատեխնոլոգների, նյութագետների և բնապահպանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար՝ հեշտացնելով գիտական տվյալների որոնումն ու համադրումը։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ միավորելով մանրէաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութագիտության, բնապահպանության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները և նպաստելով պոլիմերների կենսաքայքայման վերաբերյալ գիտելիքների համակարգված ներկայացման ու հետագա կիրառական հետազոտությունների զարգացմանը։

History

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական դիրքի և քաղաքական-մշակութային զարգացման վերլուծությանը Բյուզանդական կայսրության և Արևելքի քաղաքակրթական համակարգերի միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով Հայաստանի դերը որպես սահմանային և միջնորդական տարածք տարբեր քաղաքակրթությունների փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործոնները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի հարաբերությունները Բյուզանդիայի, Պարսկական աշխարհի և հետագայում իսլամական խալիֆայությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է երկիրը մշտապես գտնվել մեծ կայսրությունների ազդեցության խաչմերուկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային փոխանակումների գործընթացներին, եկեղեցական ինստիտուտների դերին, ինչպես նաև հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև վարչական համակարգերի, իրավական ավանդույթների և սոցիալական կառուցվածքների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորել են հայկական միջնադարյան հասարակության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը ոչ միայն ենթարկվել է արտաքին ազդեցությունների, այլ նաև ակտիվորեն մասնակցել է տարածաշրջանային քաղաքական և մշակութային գործընթացներին՝ հանդես գալով որպես կամուրջ Արևմուտքի և Արևելքի միջև։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային օրենսդրության խախտումների համար նախատեսված ֆինանսական պատասխանատվության իրավական հիմքերի, կիրառման մեխանիզմների և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հարկային իրավահարաբերությունների էությունը, հարկ վճարողների պարտականությունները, հարկային կարգապահության ապահովման նշանակությունը և օրենսդրական պահանջների չկատարման դեպքում առաջացող իրավական հետևանքները։ Աշխատությունում վերլուծվում են ֆինանսական պատասխանատվության տեսակները, դրանց կիրառման պայմանները, հարկային իրավախախտումների դասակարգումը, պատասխանատվության չափորոշիչները և հարկային մարմինների լիազորությունները վերահսկողական գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային խախտումների կանխարգելման, իրավական պաշտպանության միջոցների, պատասխանատվության արդարացի կիրառման սկզբունքների և հարկային համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև հարկային օրենսդրության զարգացման միտումները, միջազգային փորձի ազդեցությունը և ֆինանսական պատասխանատվության դերը պետական բյուջեի ձևավորման ու հարկային կարգապահության ամրապնդման գործում։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, հարկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման համակարգի աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև հարկային իրավունքի հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Informatics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կադրերի վերաբերյալ տեղեկատվական բազայի հիման վրա ռիսկային խմբերի տեղայնացման և կանխատեսման մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել տվյալների հավաքագրման, համակարգման և վերլուծության այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան կադրային տեղեկատվության հիման վրա բացահայտել որոշակի չափանիշների համապատասխանող խմբեր և կանխատեսել հնարավոր ռիսկային իրավիճակների առաջացումը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են կադրերի վերաբերյալ տվյալների բազաների կառուցվածքը, տվյալների պահպանման և մշակման սկզբունքները, տեղեկատվության դասակարգման մեթոդները և անհրաժեշտ ցուցանիշների առանձնացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ալգորիթմների և վերլուծական մեթոդների կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է տվյալների մեծ զանգվածից հայտնաբերել օրինաչափություններ, առանձնացնել նմանատիպ բնութագրերով խմբեր և գնահատել տարբեր գործոնների հնարավոր ազդեցությունը ռիսկի ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տվյալների բազայի նախագծում, տեղեկատվության նախնական մշակում, դասակարգման և կանխատեսման մոդելների մշակում, ինչպես նաև ստացված արդյունքների ճշգրտության և արդյունավետության գնահատում։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև համակարգի կիրառման տարբեր սցենարներ՝ կադրային ռեսուրսների կառավարման, աշխատակիցների շարժի, մասնագիտական համապատասխանության, աշխատանքային կայունության կամ կազմակերպության համար կարևոր այլ ցուցանիշների կանխատեսման նպատակով։ Մշակվող մեթոդների կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ կառավարման գործընթացներում ավելի արագ բացահայտել հնարավոր ռիսկերը, կատարել տվյալահեն վերլուծություն և աջակցել հիմնավորված կառավարչական որոշումների ընդունմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կազմակերպությունների կադրային կառավարման և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման համար՝ նպաստելով կադրային տվյալների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, ռիսկերի կանխատեսմանը և մարդկային ռեսուրսների կառավարման գործընթացների կատարելագործմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության ապահովման հիմնահարցերի համալիր ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության միջև հավասարակշռության ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ տնտեսական գործունեությունը՝ արդյունաբերությունը, հանքարդյունաբերությունը, էներգետիկան, գյուղատնտեսությունը, շինարարությունը, տրանսպորտը և այլ ոլորտներ, կարող է առաջացնել շրջակա միջավայրի վրա տարբեր բնույթի ազդեցություններ, ուստի տնտեսական աճը պետք է զուգակցվի բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էկոլոգիական ռիսկերի կանխարգելման միջոցառումներով։ ՀՀ-ում տնտեսական գործունեության հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ազդեցությունների կանխարգելումն ու նվազեցումը բնապահպանական վերահսկողության կարևոր խնդիրներից է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են էկոլոգիական անվտանգության տեսական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները, տնտեսական գործունեության և բնական միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բնապահպանական ռիսկերի գնահատման և կառավարման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային և հողային ռեսուրսների, մթնոլորտային օդի, ընդերքի, կենսաբազմազանության և բնական լանդշաֆտների պահպանության խնդիրներին, քանի որ դրանց վիճակը անմիջականորեն կապված է երկրի տնտեսական և սոցիալական զարգացման կայունության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործունեության շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման համակարգի ուսումնասիրությունը։ ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության գործընթացը նպատակ ունի կանխատեսել, կանխարգելել, նվազեցնել կամ բացառել նախատեսվող գործունեության հնարավոր վնասակար ազդեցությունները և նպաստել էկոլոգիական անվտանգության պահանջների հիման վրա կայուն զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բնապահպանական վերահսկողության արդյունավետությանը, թույլտվությունների և սահմանափակումների համակարգին, բնապահպանական մոնիթորինգին, տնտեսական գործունեության արդյունքում առաջացող թափոնների կառավարմանը և բնական ռեսուրսների օգտագործման նկատմամբ պետական վերահսկողությանը։ Կարևոր նշանակություն ունի այն հարցը, թե որքանով են գործող տնտեսական և վարչական մեխանիզմները խրախուսում ձեռնարկություններին նվազեցնել շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը և ներդնել ավելի մաքուր ու ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաներ։ Այս համատեքստում էական դեր կարող են ունենալ բնապահպանական վճարները, տնտեսական խթանները, բնապահպանական պատասխանատվության մեխանիզմները, կանաչ տեխնոլոգիաների ներդրումը և շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների կիրառումը։ ՀՀ շրջակա միջավայրի քաղաքականության շրջանակում առանձին ուղղություն է նաև կանաչ տնտեսության խթանումը և շրջակա միջավայրի պահպանության տնտեսական մեխանիզմների մշակումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է գնահատել նաև էկոլոգիական անվտանգության ապահովման ինստիտուցիոնալ և իրավական հիմքերը, պետական կառավարման մարմինների դերակատարությունը և տնտեսական գործունեություն իրականացնող սուբյեկտների բնապահպանական պարտավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական տեղեկատվության հասանելիությանը, հանրության մասնակցությանը և որոշումների կայացման թափանցիկությանը, քանի որ ժամանակակից բնապահպանական կառավարումը ենթադրում է ոչ միայն պետական վերահսկողություն, այլև հասարակության մասնակցություն։ Աշխատության կարևոր նպատակներից է բացահայտել ՀՀ-ում տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության հիմնական խոչընդոտները և մշակել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղություններ՝ հաշվի առնելով երկրի բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը, տնտեսական կառուցվածքի առանձնահատկությունները և կայուն զարգացման անհրաժեշտությունը։ Արդյունքները կարող են նպաստել բնապահպանական քաղաքականության կատարելագործմանը, տնտեսական գործունեության էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցմանը, բնական ռեսուրսների ավելի արդյունավետ կառավարմանը և բնապահպանական ու տնտեսական շահերի փոխհամաձայնեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բնապահպաններին, տնտեսագետներին, էկոլոգներին, պետական կառավարման մասնագետներին, իրավաբաններին, բնօգտագործման և շրջակա միջավայրի կառավարման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը տնտեսական զարգացումը դիտարկում է էկոլոգիական անվտանգության հետ միասնական համակարգում՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել այնպիսի կառավարման և տնտեսական մեխանիզմների անհրաժեշտությունը, որոնք հնարավորություն կտան համատեղել արտադրության և տնտեսական ակտիվության զարգացումը շրջակա միջավայրի պահպանության և ապագա սերունդների համար բնական ռեսուրսների պահպանման հետ։