Կառավարման հոգեբանության մի քանի հարցեր

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բուսաբուծական արտադրանքի իրացման գործընթացում առաջացող տնտեսական, կազմակերպական և շուկայական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Տավուշի մարզի առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսական արտադրողի և վերջնական սպառողի միջև ձևավորվող արժեշղթան է՝ արտադրանքի հավաքումից, տեսակավորումից և պահպանությունից մինչև տեղափոխում, վերամշակում և վաճառք։ Քննվում են այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել արտադրողների շուկա մուտք գործելու հնարավորությունները՝ իրացման կայուն ուղիների բացակայությունը, պահանջարկի և գների վերաբերյալ տեղեկատվության անբավարարությունը, արտադրության փոքր ծավալները, պահեստավորման և սառնարանային տնտեսությունների հասանելիությունը, տրանսպորտային ծախսերը և արտադրանքի սեզոնայնությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բուսաբուծական մթերքների առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց մի մասը սահմանափակ պահպանման ժամկետ ունի, և իրացման գործընթացի ոչ արդյունավետ կազմակերպումը կարող է հանգեցնել տնտեսական կորուստների։ Ուսումնասիրվում է միջնորդների դերը շուկայում, արտադրողի վաճառքի գնի և վերջնական սպառողական գնի ձևավորման ընդհանուր մեխանիզմները, ինչպես նաև արտադրողների բանակցային դիրքի ամրապնդման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գյուղացիական տնտեսությունների և այլ արտադրողների համագործակցության զարգացումը։ Արտադրանքի համատեղ հավաքումը, տեսակավորումը, փաթեթավորումը, պահպանումը և շուկա հանելը կարող են դիտարկվել որպես փոքր արտադրողների շուկայական հնարավորությունների ընդլայնման կազմակերպական միջոցներ։ Կարևորվում են նաև վերամշակող կազմակերպությունների, առևտրային ցանցերի և գյուղատնտեսական արտադրողների միջև երկարաժամկետ պայմանագրային հարաբերությունները, որոնք կարող են նպաստել իրացման գործընթացի կանխատեսելիության բարձրացմանը։ Տավուշի մարզի օրինակով ուշադրություն է դարձվում տարածքային պայմաններին, բնակավայրերի տեղաբաշխմանը, ճանապարհային և լոգիստիկ ենթակառուցվածքներին, տեղական արտադրության կառուցվածքին և շուկաների հասանելիությանը։ Քննվում են նաև արտադրանքի որակի, ստանդարտացման, փաթեթավորման, մակնշման և սպառողական պահանջներին համապատասխանեցման հարցերը՝ որպես մրցունակության կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձին նշանակություն է տրվում շուկայական տեղեկատվության և թվային գործիքների կիրառմանը, որոնց միջոցով արտադրողները կարող են ավելի արագ տեղեկություններ ստանալ պահանջարկի, վաճառքի հնարավորությունների և գնային պայմանների վերաբերյալ։ Իրացման խնդիրների լուծման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են նաև տեղական վերամշակման զարգացման, արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման, արդյունավետ լոգիստիկ համակարգերի ձևավորման և արտադրող–վերամշակող–վաճառող կապերի ամրապնդման համատեքստում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և տարածաշրջանային զարգացման ուսումնասիրության համար՝ բուսաբուծական արտադրանքի իրացումը ներկայացնելով որպես ամբողջական տնտեսական գործընթաց, որի արդյունավետ կազմակերպումը կարող է նպաստել արտադրողների եկամուտների կայունությանը, արտադրական ներուժի առավել լիարժեք օգտագործմանը և գյուղական տնտեսության զարգացմանը։

Philosophy

ԱՄԵՆ աշխատությունը ներկայացվում է որպես բազմաշերտ բովանդակություն ունեցող գրական ստեղծագործություն, որտեղ հեղինակը՝ Տիգրան Գորշ (Տիգրան Գրիգորյան), փորձում է համադրել փիլիսոփայական, հոգեբանական և հասարակական դիտարկումները՝ ստեղծելով ընդհանուր պատկեր մարդու ներաշխարհի, կյանքի ընկալման և իրականության բազմազան դրսևորումների վերաբերյալ։ Գիրքը կառուցված է ազատ և խորհրդանշական մտածողության հիմքի վրա, որտեղ «ԱՄԵՆ» հասկացությունը կիրառվում է որպես համընդհանուր գաղափար, որը կարող է ընդգրկել կյանքի ամբողջականությունը՝ սկսած ամենօրյա պարզ իրավիճակներից մինչև խորքային գոյաբանական հարցադրումներ։ Հեղինակը անդրադառնում է մարդու ներքին հակասություններին, արժեքային համակարգերի ձևավորմանը, ժամանակակից հասարակության արագ փոփոխվող բնույթին և այդ փոփոխությունների ազդեցությանը անհատի ինքնության վրա։ Աշխատության մեջ նկատելի է նաև մտորումային և վերլուծական մոտեցում, որտեղ գաղափարները հաճախ ներկայացվում են ոչ թե խիստ գիտական կառուցվածքով, այլ ազատ շարադրանքով, խորհրդանշական պատկերներով և ընդհանրացնող եզրահանգումներով, ինչը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս սեփական մեկնաբանությամբ ընկալել բովանդակությունը։ Գիրքը կարելի է դիտարկել որպես ինտելեկտուալ և փիլիսոփայական ուղղվածություն ունեցող ստեղծագործություն, որը խրախուսում է ինքնաճանաչումը, քննադատական մտածողությունը և կյանքի երևույթների բազմակողմանի ընկալումը։ Այն հատկապես հետաքրքիր կարող է լինել այն ընթերցողների համար, ովքեր գնահատում են խորքային մտորումներ, խորհրդանշական լեզու և ոչ ավանդական կառուցվածքով գրականություն։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ինստիտուցիոնալ ներդրումների խթանման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ դիտարկվում են այն ֆինանսական, իրավական և կառավարման գործոնները, որոնք ազդում են ներդրումային միջավայրի կայունության և գրավչության վրա։ Նյութում վերլուծվում է ինստիտուցիոնալ ներդրողների՝ կենսաթոշակային ֆոնդերի, ապահովագրական ընկերությունների և ներդրումային հիմնադրամների դերակատարումը ֆինանսական շուկաների զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կարգավորող դաշտի արդյունավետությանը, կորպորատիվ կառավարման որակին, ֆինանսական գործիքների բազմազանությանը և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին, որոնք միասին ձևավորում են ներդրումային որոշումների ընդունման միջավայրը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կապիտալի շուկաների խորացման, երկարաժամկետ խնայողությունների խթանման և ներդրումային վստահության բարձրացման անհրաժեշտությունը՝ որպես տնտեսական աճի կարևոր նախապայմաններ։ Միաժամանակ քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիությունը և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսական համակարգի արդյունավետության և մրցունակության բարձրացմանը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողուհիների պրոֆեսիոնալ-կիրառական ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկայի մշակմանը և գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոցներ և կազմակերպման եղանակներ, որոնք կնպաստեն ապագա մանկավարժների ֆիզիկական կարողությունների, աշխատունակության, շարժողական հմտությունների և մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների զարգացմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ մանկավարժական մասնագիտությունը պահանջում է ոչ միայն տեսական և մեթոդական գիտելիքներ, այլև համապատասխան ֆիզիկական պատրաստվածություն, շարժողական ակտիվություն, դիմացկունություն և աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը հարմարվելու ունակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ուժի, արագության, ճկունության, դիմացկունության, արագաուժային և կոորդինացիոն ունակությունների զարգացման մեթոդները՝ հաշվի առնելով ուսանողուհիների տարիքային, ֆիզիկական և մասնագիտական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոֆեսիոնալ-կիրառական ուղղվածությանը, որի նպատակն է ֆիզիկական վարժությունները կապել ապագա մասնագիտական գործունեության իրական պահանջների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է ներառել կեցվածքի ճիշտ ձևավորման, շարժումների արդյունավետության, երկարատև աշխատանքի ընթացքում ֆիզիկական աշխատունակության պահպանման, հոգնածության հաղթահարման և ընդհանուր առողջարարական պատրաստության խնդիրներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ուսանողների ֆիզիկական պատրաստվածության ելակետային ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները նպատակային մարզման արդյունքում և տարբեր վարժությունների ու մարզման ծրագրերի արդյունավետությունը։ Մեթոդիկայի մշակման ժամանակ կարևոր է վարժությունների ճիշտ ընտրությունը, դրանց ինտենսիվության և ծավալի աստիճանական փոփոխությունը, ծանրաբեռնվածության անհատականացումը և վերականգնման ժամանակի հաշվառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական մոտեցում, որի միջոցով համեմատվում են ավանդական ֆիզիկական դաստիարակության և հատուկ մշակված պրոֆեսիոնալ-կիրառական ծրագրերի արդյունքները։ Այդպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող մեթոդիկայի ազդեցությունը շարժողական ունակությունների զարգացման, ֆիզիկական աշխատունակության և մասնագիտական պատրաստության մակարդակի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ուսանողների մոտ ֆիզիկական կուլտուրայի և ինքնուրույն մարզվելու նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ապագա մանկավարժը հետագայում կարող է իր վերաբերմունքով և գիտելիքներով ազդեցություն ունենալ նաև սովորողների առողջ ապրելակերպի ու ֆիզիկական ակտիվության ձևավորման վրա։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող մեթոդիկան կարող է կիրառվել մանկավարժական բուհերի ֆիզիկական դաստիարակության դասընթացներում և ուսանողների մասնագիտական պատրաստության ծրագրերում։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության դասախոսների, մարզիչների, մանկավարժների, բարձրագույն կրթության մասնագետների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է ֆիզիկական դաստիարակության և մասնագիտական պատրաստության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ապագա մանկավարժների համար ֆիզիկական պատրաստության այնպիսի համակարգ, որը կնպաստի նրանց առողջության, աշխատունակության, շարժողական կարողությունների և մասնագիտական գործունեությանը պատրաստվածության բարձրացմանը։

Literature

Միքայել Նալբանդյան-ի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ գրականության և ազգային մտքի կարևորագույն շերտերից մեկը, որտեղ հեղինակը համադրում է հայրենասիրական, ազատագրական և լուսավորական գաղափարները՝ արտահայտված բարձրարժեք պոեզիայի միջոցով։ Այս ստեղծագործությունները ձևավորվել են մի ժամանակաշրջանում, երբ հայ հասարակությունը գտնվում էր ազգային ինքնագիտակցության և քաղաքական զարթոնքի փուլում, և Նալբանդյանի պոեզիան դարձել է այդ շարժման գաղափարական արտահայտություններից մեկը։ Նրա բանաստեղծություններում ընդգծված են ազատության, մարդկային արժանապատվության, հայրենիքի նկատմամբ սիրո և սոցիալական արդարության թեմաները, որոնք հաճախ հնչում են հուզական ու պայքարող տոնով։ Լեզուն համեմատաբար պարզ է, բայց գաղափարապես խորքային, և այն ուղղված է ոչ միայն գեղարվեստական ազդեցության, այլ նաև հասարակական գիտակցության արթնացմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև այն պատճառով, որ այն ցույց է տալիս Նալբանդյանի՝ որպես մտածողի և հեղափոխական գաղափարների կրողի ամբողջական կերպարը, որտեղ գրականությունն ու հասարակական դիրքորոշումը միաձուլված են մեկ ամբողջության մեջ։

Agriculture

Գիտական աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսության ոլորտում գործող տնտեսավարող սուբյեկտների վարչակառավարչական անձնակազմի աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման կազմակերպատնտեսական, կառավարչական և սոցիալ-հոգեբանական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խորասան Ռազավի նահանգի գյուղատնտեսական Ջիհադ կազմակերպության գործունեության օրինակով։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում գյուղատնտեսական կազմակերպությունների կառավարման համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, վարչակառավարչական անձնակազմի գործառույթները, աշխատանքային պարտականությունների բաշխման սկզբունքները և կառավարչական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական ու մեթոդաբանական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային ռեսուրսների կառավարման կատարելագործմանը, աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը, աշխատանքային արտադրողականության բարձրացմանը և կազմակերպության ռազմավարական նպատակների իրականացման գործընթացում կառավարչական անձնակազմի դերակատարությանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսության ոլորտի կառավարման առանձնահատկությունները՝ պայմանավորված արտադրության սեզոնայնությամբ, բնական և կլիմայական գործոնների ազդեցությամբ, նյութատեխնիկական ռեսուրսների սահմանափակությամբ, գյուղատնտեսական արտադրության ռիսկայնությամբ և կազմակերպական գործընթացների բազմազանությամբ։ Քննարկվում են կառավարչական աշխատանքի արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, մասնավորապես՝ կազմակերպական կառուցվածքը, ղեկավարության ոճը, աշխատակիցների մոտիվացիան, մասնագիտական պատրաստվածությունը, աշխատանքի գնահատման համակարգը, տեղեկատվական ապահովվածությունը և որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում վարչակառավարչական անձնակազմի աշխատանքի կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումներին, կառավարման գործառույթների համակարգմանը, ստորաբաժանումների միջև համագործակցության ամրապնդմանը և կազմակերպության ներսում հաղորդակցական գործընթացների կատարելագործմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառավարչական անձնակազմի աշխատանքի արդյունքների գնահատման չափանիշների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով աշխատանքի որակը, ժամանակային և նյութական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, առաջադրված խնդիրների կատարման աստիճանը և կազմակերպության ընդհանուր գործունեության արդյունքները։ Դիտարկվում են աշխատակիցների խրախուսման և մոտիվացիայի մեխանիզմները, նյութական և ոչ նյութական խթանների կիրառման հնարավորությունները, մասնագիտական վերապատրաստման ծրագրերի նշանակությունը և աշխատանքային միջավայրի բարելավման ազդեցությունը կառավարչական արդյունավետության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Իրանի գյուղատնտեսական կառավարման համակարգի ինստիտուցիոնալ առանձնահատկություններին, տարածաշրջանային կառույցների գործունեության կազմակերպմանը և Խորասան Ռազավի նահանգի սոցիալ-տնտեսական ու գյուղատնտեսական պայմանների ազդեցությանը վարչակառավարչական գործընթացների վրա։ Քննության են առնվում կառավարման ապակենտրոնացման, պատասխանատվության հստակ բաշխման, վարչական ընթացակարգերի պարզեցման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման և կառավարչական որոշումների գիտական հիմնավորման հնարավորությունները։ Կարևորվում են կազմակերպական մշակույթի ձևավորումը, աշխատակիցների մասնակցությունը կառավարչական որոշումների մշակմանը, ղեկավարների մասնագիտական և առաջնորդական հմտությունների զարգացումը, ինչպես նաև մարդկային ներուժի արդյունավետ օգտագործման պայմանների ապահովումը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում դիտարկվում են գյուղատնտեսական կազմակերպությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման ռազմավարական ուղղությունները, կազմակերպական բարեփոխումների իրականացման հնարավորությունները և վարչակառավարչական անձնակազմի աշխատանքի կատարելագործմանն ուղղված գործնական առաջարկությունների մշակման հիմնախնդիրները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել գյուղատնտեսության ոլորտում մարդկային ռեսուրսների կառավարման, կազմակերպական զարգացման և վարչական գործունեության արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանության կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ագրարային ոլորտի կազմակերպությունների ղեկավարների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ուսանողների, ինչպես նաև գյուղատնտեսական կազմակերպությունների կառավարման և աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։