More in Geography

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Разработка радиотелеметрической системы для приема и передачи разнообразных сигналов

    Աշխատությունը նվիրված է տարբեր բնույթի ազդանշանների ընդունման և փոխանցման համար նախատեսված ռադիոհեռաչափական համակարգի մշակմանը, դրա կառուցվածքային կազմակերպմանը և տեխնիկական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հեռաչափական համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, տեղեկատվության ստացման, մշակման, կոդավորման, մոդուլացման և կապի ուղիներով փոխանցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակի ազդանշանների՝ անալոգային և թվային տվյալների, չափման արդյունքների և այլ տեղեկատվության միասնական համակարգի միջոցով ընդունման ու փոխանցման հնարավորություններին։ Աշխատանքում քննարկվում են համակարգի հիմնական հանգույցների կառուցվածքն ու փոխազդեցությունը, ազդանշանների նախնական մշակման և վերականգնման գործընթացները, կապի հուսալիության ապահովումը, խանգարումների ազդեցության նվազեցումը և տվյալների փոխանցման ճշգրտության բարձրացումը։ Կարևորվում է ռադիոհեռաչափական համակարգի տեխնիկական պարամետրերի ընտրությունը՝ հաշվի առնելով աշխատանքի հեռավորությունը, փոխանցվող տեղեկատվության բնույթը, արագությունը և համակարգի շահագործման պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բազմաֆունկցիոնալ հեռաչափական համակարգերի նախագծման և կատարելագործման մեթոդների զարգացմանը, ինչպես նաև տարբեր տեխնիկական օբյեկտներից հեռակառավարվող եղանակով տվյալների ստացման ու փոխանցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Մշակված մոտեցումները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ արդյունաբերական ավտոմատացման, հեռակառավարման, տեխնիկական ախտորոշման, չափիչ համակարգերի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տվյալների հուսալի անլար փոխանցում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռադիոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի, ավտոմատացման և չափիչ տեխնիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-11
    Разработка радиотелеметрической системы для приема и передачи разнообразных сигналов
    Online

    Medicine

    Влияние гиперпролактинемии на репродуктивную функцию женского организма на фоне гипотиреоза

    Աշխատությունը նվիրված է պրոլակտինի մակարդակի բարձրացման և վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի նվազման համակցված պայմաններում կանանց վերարտադրողական համակարգում առաջացող ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է էնդոկրին համակարգի տարբեր օղակների փոխազդեցության և հորմոնային հավասարակշռության խանգարումների ազդեցության վրա՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը դաշտանային ցիկլի, ձվազատման, ձվարանների գործունեության և վերարտադրողական կարողության տեսանկյունից։ Քննության են առնվում պրոլակտինի ֆիզիոլոգիական դերը և դրա ավելցուկային մակարդակի պայմաններում հիպոթալամուս–հիպոֆիզ–ձվարանային համակարգում հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում վահանաձև գեղձի հորմոնների և պրոլակտինի փոխկապակցվածությանը, քանի որ վահանաձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումները կարող են ուղեկցվել այլ հորմոնային ցուցանիշների փոփոխություններով և անդրադառնալ վերարտադրողական համակարգի բնականոն գործունեության վրա։ Ուսումնասիրվում են համապատասխան հորմոնային ցուցանիշների հարաբերակցությունները, կլինիկական դրսևորումների առանձնահատկությունները և վերարտադրողական ֆունկցիայի խանգարումների հետ դրանց հնարավոր կապերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր խմբերի կլինիկական և լաբորատոր տվյալները՝ հորմոնային փոփոխությունների բնույթը և դրանց արտահայտվածությունը գնահատելու նպատակով։ Կարևորվում է դաշտանային ցիկլի խանգարումների, ձվազատման փոփոխությունների և հղիանալու կարողության վրա ազդող էնդոկրին գործոնների համալիր գնահատումը՝ հաշվի առնելով, որ վերարտադրողական համակարգը սերտորեն կապված է օրգանիզմի ընդհանուր հորմոնային կարգավորման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիպոֆիզի, վահանաձև գեղձի և ձվարանների միջև ֆունկցիոնալ կապերին, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել համակցված էնդոկրին փոփոխությունների զարգացման մեխանիզմների մասին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է կանանց վերարտադրողական առողջության վրա միաժամանակ գործող հորմոնային գործոնների փոխազդեցության պարզաբանմամբ և կլինիկական ու լաբորատոր ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմամբ։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է նպաստել նման հորմոնային խանգարումների պայմաններում վերարտադրողական համակարգի վիճակի գնահատման գիտական մոտեցումների կատարելագործմանը և տարբեր էնդոկրին գործոնների նշանակության առավել ճշգրիտ ընկալմանը։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև միջառարկայական տեսանկյունից, քանի որ միավորում է էնդոկրինոլոգիայի, գինեկոլոգիայի և վերարտադրողական բժշկության խնդիրները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգների, գինեկոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-15
    Влияние гиперпролактинемии на репродуктивную функцию женского организма на фоне гипотиреоза
    Online

    Chemistry

    Органический основной краситель риванол как аналитический реагент для экстракционно-абсорбциометрического определения микроколичеств платины, палладия золота

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է օրգանական հիմնական ներկանյութ ռիվանոլի կիրառմանը որպես անալիտիկ ռեագենտ՝ պլատինի, պալադիումի և ոսկու միկրաքանակների էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ որոշման գործընթացում՝ ընդգծելով նրա կոմպլեքսագոյացնող և սպեկտրոֆոտոմետրիկ հատկությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով ռիվանոլը կարող է փոխազդել նշված ազնիվ մետաղների իոնների հետ՝ առաջացնելով կայուն գունավոր կոմպլեքսներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ իրականացնել դրանց քանակական վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էքստրակցիոն համակարգերի ընտրությանը, օրգանական լուծիչների դերին և pH-ի ազդեցությանը կոմպլեքսների ձևավորման և կայունության վրա։ Ներկայացվում է նաև աբսորբցիոմետրիկ չափումների կիրառությունը, որը թույլ է տալիս որոշել մետաղների կոնցենտրացիան՝ հիմնվելով լույսի կլանման ինտենսիվության վրա որոշակի ալիքի երկարություններում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է մեթոդի զգայունությունը, ընտրողականությունը և կիրառելիությունը բարդ մատրիցներով նմուշներում, ներառյալ հանքային և տեխնոլոգիական լուծույթները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է անալիտիկ քիմիայի ոլորտում՝ առաջարկելով արդյունավետ և համեմատաբար մատչելի մեթոդ ազնիվ մետաղների հետքերի որոշման համար՝ համատեղելով օրգանական ռեագենտների կոմպլեքսագոյացնող հատկությունները և սպեկտրոֆոտոմետրիկ վերլուծության հնարավորությունները։

    Updated: 2026-09-20
    Органический основной краситель риванол как аналитический реагент для экстракционно-абсорбциометрического определения микроколичеств платины, палладия золота
    Online

    Law

    Առանձին դաժանությամբ կատարված սպանությունների քրեաիրավական բնութագիրը և որակման հիմնախնդիրները

    Աշխատանքը նվիրված է առանձին դաժանությամբ կատարված սպանությունների քրեաիրավական բնութագրին և դրանց իրավական որակման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կյանքի դեմ ուղղված այն հանցավոր արարքներն են, որոնց կատարման եղանակը, հանգամանքները կամ տուժողին պատճառված ֆիզիկական և հոգեբանական տառապանքի բնույթը վկայում են առանձնահատուկ դաժանության մասին։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել այդ արարքների քրեաիրավական էությունը, սահմանել դրանց բնորոշ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները և տարբերակել դրանք սպանության այլ դրսևորումներից։ Աշխատանքում քննարկվում են հանցագործության օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը և սուբյեկտիվ կողմը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով մեղավորության ձևին, հանցավոր մտադրությանը և այն հանգամանքներին, որոնք կարող են վկայել տուժողին հատուկ տառապանք պատճառելու գիտակցված ցանկության կամ այդպիսի հետևանքի գիտակցված թույլտվության մասին։ Առանձնահատուկ դաժանության գնահատումը բարդ է նրանով, որ այն միշտ չէ, որ կարող է որոշվել միայն հանցագործության արտաքին դրսևորումներով։ Անհրաժեշտ է համադրել արարքի կատարման եղանակը, տևողությունը, տուժողի վիճակը, հանցագործի վարքագիծը, դեպքին նախորդող և հաջորդող հանգամանքները, ինչպես նաև մեղավորի հոգեբանական վերաբերմունքը կատարվածի նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպիսի փաստական հանգամանքներ կարող են հիմք հանդիսանալ առանձնահատուկ դաժանության իրավական գնահատման համար և որոնք, ընդհակառակը, բավարար չեն այդ հատկանիշը հաստատելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև դատաբժշկական և այլ մասնագիտական ապացույցների նշանակությանը, քանի որ մարմնական վնասվածքների բնույթը, դրանց առաջացման հաջորդականությունը և տուժողի տառապանքի հնարավոր աստիճանը կարող են կարևոր դեր ունենալ իրավական գնահատման գործընթացում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ իրավական որակումը չի կարող հիմնվել բացառապես վնասվածքների քանակի կամ ծանրության վրա․ անհրաժեշտ է պարզել դրանց պատճառման հանգամանքները և մեղավորի հոգեբանական վերաբերմունքը։ Առանձին բաժին կարող է նվիրվել առանձնահատուկ դաժանությամբ կատարված սպանության և հարակից հանցակազմերի սահմանազատմանը։ Այդպիսի տարբերակումը կարևոր է, քանի որ արտաքինից նման դեպքերը կարող են ունենալ ընդհանուր հատկանիշներ, սակայն իրավական հետևանքները և հանցագործության որակումը կարող են տարբեր լինել՝ կախված հանցավոր մտադրությունից, կատարման եղանակից, տուժողների թվից և այլ հանգամանքներից։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իրավակիրառ պրակտիկայի վերլուծությունը, որի միջոցով բացահայտվում են այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են նախաքննության և դատական քննության ընթացքում։ Հատկապես կարևոր է ապացույցների ամբողջական գնահատումը, քանի որ առանձնահատուկ դաժանության հատկանիշի հաստատումը պահանջում է ոչ միայն առանձին փաստերի արձանագրում, այլև դրանց փոխկապակցված վերլուծություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև քրեական իրավունքի տեսության և դատական պրակտիկայի միջև առկա մոտեցումների տարբերությունները՝ առաջարկելով իրավական որակման առավել հստակ չափանիշներ։ Նման չափանիշների ձևավորումը կարևոր է իրավական որոշումների կանխատեսելիության, նույնատիպ գործերի նկատմամբ միասնական մոտեցման և անձի քրեական պատասխանատվության արդարացի սահմանման համար։ Հետազոտության արդյունքում կարող են ներկայացվել օրենսդրական և մեթոդական կատարելագործման առաջարկություններ, որոնք ուղղված կլինեն առանձնահատուկ դաժանության հասկացության առավել հստակ սահմանմանը, ապացուցման գործընթացի բարելավմանը և հարակից հանցակազմերից ճիշտ սահմանազատմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է քրեաիրավական տեսության, դատական պրակտիկայի և քրեական գործերի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առանձնահատուկ դաժանությամբ կատարված սպանությունների իրավական բնութագրի առանձնահատկությունները և մշակել դրանց ճիշտ ու հիմնավորված որակման մոտեցումներ։ Թեման ունի կարևոր գործնական նշանակություն, քանի որ նման գործերի ճիշտ իրավական գնահատումը անմիջականորեն կապված է կյանքի իրավունքի պաշտպանության, քրեական պատասխանատվության արդարացի կիրառման և դատական պրակտիկայի միասնականության ապահովման հետ։

    Updated: 2026-09-16
    Առանձին դաժանությամբ կատարված սպանությունների քրեաիրավական բնութագիրը և որակման հիմնախնդիրները
    Online

    Medicine

    Հեպատիտ և վիրուսային ինֆեկցիաների տարածվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում չարորակ ուռուցքներով հիվանդների մոտ և լյարդի ախտահարումը քիմիաթերապիայի ընթացքում

    Պարենտերալ վիրուսային հեպատիտները հատկապես В և с (HB և НС) դասվում են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կարևորագույն խնդիրների շարքին, որովհետև աշխարհի բնակչության 2 մլրդ-ի մոտ հայտնաբերվել են НВ վիրուսի շճաբանական դրոշմներ, ինչը հաստատում է ներկա և անցյալ ինֆեկցիայի առկայությունը: Նրանցից 350-400 մլն-ը համարվում են քրոնիկ վիրուսակիրներ / Изучение различных аспектов инфекций гепатита и с (НВ и НС) у больных с онкологической патологией представляет особую актуальность, так как при лечении основного заболевания возможна реактивация вирусов парентеральных гепатитов, требующая нежелательное изменение тактики лечения Հրատ.՝ ՀՀ ԱՆ ակադեմիկոս Ս. Ք. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ, Երևան, 2010, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/5751] [dspace.nla.am]

    Updated: 2026-09-15
    Հեպատիտ և վիրուսային ինֆեկցիաների տարածվածությունը Հայաստանի Հանրապետությունում չարորակ ուռուցքներով հիվանդների մոտ և լյարդի ախտահարումը քիմիաթերապիայի ընթացքում
    Online

    Pedagogy

    Հարություն Ալամդարյանը մանկավարժ

    Աշխատությունը նվիրված է Հարություն Ալամդարյանի մանկավարժական գործունեության, կրթական հայացքների և հայ կրթամշակութային կյանքում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում նրա պատկերացումներն են կրթության և դաստիարակության նպատակների, ուսուցչի առաքելության, սովորողների մտավոր ու բարոյական զարգացման, ինչպես նաև ազգային կրթության կազմակերպման վերաբերյալ։ Նրա մանկավարժական ժառանգությունը դիտարկվում է XIX դարի առաջին կեսի հայ հասարակական և մշակութային կյանքի համատեքստում, երբ կրթական հաստատությունների զարգացումը, աշխարհիկ գիտելիքների տարածումը և նոր ուսուցման սկզբունքների ձևավորումը կարևոր նշանակություն էին ձեռք բերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրա ուսուցչական և կրթական կազմակերպչական գործունեությանը, դասավանդման նկատմամբ ունեցած մոտեցումներին և կրթությունը հասարակության մտավոր առաջընթացի կարևոր միջոց դիտարկելու գաղափարին։ Քննվում է ուսուցման ու դաստիարակության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ կրթական գործընթացը կարող էր ընկալվել ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցում, այլև որպես սովորողի բարոյական, մշակութային և մտավոր ձևավորման ամբողջական համակարգ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ մայրենի լեզվի, գրականության, պատմության և ընդհանուր գիտելիքների նշանակությանը կրթության մեջ, ինչպես նաև սովորողների ինքնուրույն մտածողության և ճանաչողական հետաքրքրությունների զարգացման հարցերին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկավարժի և սովորողի փոխհարաբերության խնդիրը, ուսուցչի անձնական օրինակի նշանակությունը և կրթական միջավայրի ազդեցությունը երիտասարդ սերնդի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև նրա գործունեության կապերը ժամանակաշրջանի հայ կրթական կենտրոնների, մշակութային շարժումների և մտավորականության հետ՝ հնարավորություն տալով մանկավարժական հայացքները դիտարկել ավելի լայն պատմամշակութային գործընթացների շրջանակում։ Նրա գործունեության գնահատումը նպաստում է XIX դարի հայ մանկավարժական մտքի զարգացման հիմնական միտումների, ավանդական կրթության և նոր կրթական մոտեցումների փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության պատմության, հայ մշակույթի պատմության և կրթական մտքի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հարություն Ալամդարյանի ներդրումը հայ կրթության զարգացման, ուսուցչական գործունեության և մանկավարժական գաղափարների ձևավորման գործընթացում։

    Updated: 2026-09-22
    Հարություն Ալամդարյանը մանկավարժ