More in Psychology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Psychology

    Մեջքի քրոնիկ ցավային համախտանիշի հոգեբանական դետերմինացիան

    Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է մեջքի քրոնիկ ցավային համախտանիշի հոգեբանական դետերմինացիան՝ ընդգծելով, թե ինչպես հոգեբանական գործոնները կարող են ձևավորել, ուժեղացնել կամ պահպանել ցավի քրոնիկ ընթացքը՝ անկախ կամ զուգահեռ օրգանական պատճառներից։ Նյութում քննարկվում են ցավի ընկալման կոգնիտիվ-էմոցիոնալ մեխանիզմները, սթրեսի, անհանգստության, դեպրեսիայի և հոգեսոցիալական լարվածության ազդեցությունը ցավի ինտենսիվության և տևողության վրա, ինչպես նաև անձի վարքային արձագանքները՝ ցավից խուսափում, շարժողական սահմանափակում և ֆիզիկական ակտիվության նվազում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև բիոպսիխոսոցիալական մոդելը, որը ցավը դիտարկում է որպես կենսաբանական, հոգեբանական և սոցիալական գործոնների փոխազդեցության արդյունք՝ շեշտելով դրանց համադրական ազդեցությունը հիվանդի կյանքի որակի վրա։ Քննարկվում են նաև հոգեթերապևտիկ և վերականգնողական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ցավի ընկալման նվազեցմանը և ֆունկցիոնալ վերականգնմանը։

    Updated: 2026-09-23
    Մեջքի քրոնիկ ցավային համախտանիշի հոգեբանական դետերմինացիան
    Online

    Economics

    Վարկային ռիսկի գնահատումը և կառավարումը ՀՀ բանկերում

    Այս գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում վարկային ռիսկի գնահատման և կառավարման հիմնարար մոտեցումները՝ ընդգծելով ժամանակակից ֆինանսական միջավայրում բանկերի առջև կանգնած հիմնական մարտահրավերները։ Այն մանրամասնորեն անդրադառնում է վարկային պորտֆելի ձևավորման սկզբունքներին, հաճախորդների վարկունակության գնահատման մեթոդներին, ռիսկերի դասակարգման և վերահսկման գործիքներին, ինչպես նաև միջազգային բանկային պրակտիկայում կիրառվող լավագույն փորձին՝ համեմատական վերլուծության տեսանկյունից։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բանկային օրենսդրական դաշտին, Կենտրոնական բանկի կարգավորումներին և դրանց ազդեցությանը վարկային քաղաքականության վրա։ Ներկայացված են նաև ռիսկերի նվազեցման ռազմավարություններ, ապահովագրական և երաշխիքային մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև վարկային կորուստների կանխատեսման մոդելները։ Գիրքը օգտակար է թե՛ ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, թե՛ ուսանողների համար, քանի որ համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կիրառությունները՝ օգնելով ավելի խորքային հասկանալ բանկային ռիսկերի կառավարման համակարգը Հայաստանում։

    Updated: 2026-09-22
    Վարկային ռիսկի գնահատումը և կառավարումը ՀՀ բանկերում
    Online

    Law

    Ամուսինների գույքային իրավահարաբերություններն ըստ Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսդրության

    Աշխատությունը նվիրված է ամուսինների միջև ձևավորվող գույքային հարաբերությունների իրավական բնույթի, կարգավորման սկզբունքների և ընտանեկան օրենսդրությամբ նախատեսված մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքի իրավական կարգավիճակը, ամուսինների ընդհանուր և անձնական սեփականության տարբերակումը, գույքի տիրապետման, օգտագործման ու տնօրինման հետ կապված իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերություններից ծագող վեճերի կարգավորման խնդիրներն են։ Քննվում է ամուսինների գույքային հարաբերությունների օրինական կարգավորման համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով այն չափանիշներին, որոնց հիման վրա որոշվում է կոնկրետ գույքի պատկանելությունը և ամուսիններից յուրաքանչյուրի իրավական դիրքը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում համատեղ սեփականության իրավական բնույթին, դրա ձևավորման հիմքերին և ամուսինների իրավահավասարության սկզբունքի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են նաև մինչև ամուսնությունը պատկանող, ինչպես նաև ամուսնության ընթացքում որոշակի իրավական հիմքերով ամուսիններից մեկին անցած գույքի առանձնացման հարցերը։ Կարևոր ուղղություն է ամուսնական պայմանագրի ուսումնասիրությունը՝ որպես գույքային հարաբերությունների պայմանագրային կարգավորման միջոց, որի միջոցով ամուսինները կարող են օրենքով թույլատրելի շրջանակներում սահմանել իրենց գույքային իրավունքների և պարտականությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընդհանուր գույքի բաժանման, ամուսինների բաժինների որոշման, պարտավորությունների և երրորդ անձանց գույքային շահերի պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցերին։ Գույքային վեճերը դիտարկվում են ոչ միայն ընտանեկան, այլև քաղաքացիական իրավունքի նորմերի փոխկապակցված կիրառության տեսանկյունից, քանի որ սեփականության և պարտավորությունների վերաբերյալ մի շարք հարաբերություններ կարգավորվում են իրավունքի տարբեր ինստիտուտների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև իրավական կարգավորման հստակության, ամուսինների շահերի հավասարակշռման և ընտանիքի անդամների օրինական գույքային շահերի պաշտպանության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ընտանեկան և քաղաքացիական իրավունքի մոտեցումները՝ ներկայացնելով ամուսինների գույքային հարաբերությունների իրավական կառուցվածքը, դրանց կարգավորման հիմնական սկզբունքները և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնահարցերը։

    Updated: 2026-09-22
    Ամուսինների գույքային իրավահարաբերություններն ըստ Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսդրության
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1978, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1978, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
    Online

    Law

    Կազմակերպված հանցավորության քրեաիրավական բնութագիրը և դրա դեմ պայքարի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կազմակերպված հանցավորության քրեաիրավական բնութագրի, դրա դրսևորման առանձնահատկությունների և արդյունավետ հակազդման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են կազմակերպված հանցավորության հասկացությունը, իրավական բնորոշման չափանիշները, ձևավորման պատճառներն ու պայմանները, հանցավոր խմբերի գործունեության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը։ Քննարկվում են քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթները, իրավակիրառական պրակտիկան, հանցագործությունների կանխարգելման և բացահայտման մեխանիզմները, իրավապահ մարմինների համագործակցության արդյունավետության բարձրացման ուղիները և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպված հանցավորության դեմ պետական քաղաքականության կատարելագործմանը, իրավական կարգավորման զարգացմանը և քրեական արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և քրեական իրավունքի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-14
    Կազմակերպված հանցավորության քրեաիրավական բնութագիրը և դրա դեմ պայքարի հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Technology

    Разработка состава технологии получения облицовочных стеклокристаллических материалов на основе горных пород

    Աշխատությունը նվիրված է լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի բաղադրության և ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բնական հանքային հումքի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ ստանալով բարձր շահագործական ցուցանիշներով, ամուր, կայուն և արտաքին տեսքով կիրառելի երեսպատման նյութեր։ Ապակեկրիստալային նյութերը համատեղում են ապակու և բյուրեղային նյութերի մի շարք հատկություններ․ դրանք ստացվում են սկզբնական ապակենման զանգվածի վերահսկվող ջերմային մշակման միջոցով, որի արդյունքում ձևավորվում է որոշակի կառուցվածքով բյուրեղային փուլերի համակարգ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է լեռնային ապարների քիմիական և հանքաբանական կազմի ուսումնասիրությունը։ Բնական ապարները կարող են պարունակել տարբեր հարաբերակցությամբ սիլիցիումի, ալյումինի, կալցիումի, մագնեզիումի, երկաթի և այլ տարրերի միացություններ, որոնք ազդում են ապակեկրիստալային նյութի ձևավորման գործընթացի և վերջնական հատկությունների վրա։ Հումքի բաղադրության վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե ինչպիսի լրացուցիչ բաղադրիչներ և ինչ հարաբերակցություններով կարող են անհրաժեշտ լինել ցանկալի կառուցվածք և հատկություններ ապահովելու համար։ Բաղադրության մշակման ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հիմնական օքսիդների հարաբերակցությունը, քանի որ դրանից կախված են հալման ջերմաստիճանը, ապակենման զանգվածի ձևավորման պայմանները, բյուրեղացման գործընթացը և ստացված նյութի մեխանիկական ու ջերմային հատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ընտրվել լեռնային ապարների տարբեր տեսակներ և ուսումնասիրվել դրանց օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ստանալ նոր նյութեր, այլև արդյունավետորեն օգտագործել տեղական բնական հումքը և որոշ դեպքերում արդյունաբերական թափոնները՝ նվազեցնելով արտադրական ծախսերը և հումքային ռեսուրսների նկատմամբ պահանջարկը։ Տեխնոլոգիական մասում ուսումնասիրվում են նյութի ստացման հիմնական փուլերը՝ հումքի նախապատրաստում, մանրացում և խառնում, հալում, ձևավորում, ջերմային մշակում և վերահսկվող բյուրեղացում։ Յուրաքանչյուր փուլ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Հատկապես կարևոր է ջերմային մշակման ռեժիմի ճիշտ ընտրությունը, քանի որ ջերմաստիճանի և պահման ժամանակի փոփոխությունը կարող է փոխել ձևավորվող բյուրեղային փուլերի քանակը, չափերը և տարածական բաշխումը։ Ապակեկրիստալացման գործընթացի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նպատակային ձևավորել նյութի միկրոկառուցվածքը և դրանով կարգավորել դրա մեխանիկական ամրությունը, կարծրությունը, մաշակայունությունը և այլ ցուցանիշներ։ Երեսպատման նյութերի համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեն նաև ջրի կլանումը, խտությունը, ցրտադիմացկունությունը, ջերմային կայունությունը և քիմիական ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրությունը։ Շինարարական կիրառության դեպքում նյութը պետք է պահպանվի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին միջավայրի տարբեր պայմաններում։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են իրականացվել փորձարկումներ, որոնց միջոցով գնահատվում են նյութերի ամրությունը, ջերմային ընդարձակումը, մակերևույթի դիմադրողականությունը, խոնավության նկատմամբ կայունությունը և այլ շահագործական հատկություններ։ Առանձին կարևոր ուղղություն է նյութի արտաքին տեսքի և մակերևութային հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Երեսպատման ապակեկրիստալային նյութը պետք է ոչ միայն բավարարի տեխնիկական պահանջներին, այլև ունենա անհրաժեշտ գույն, փայլ, մակերևույթի միատարրություն և դեկորատիվ հատկություններ։ Բնական ապարների և դրանցում պարունակվող հանքային բաղադրիչների օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ ստանալ տարբեր երանգներով և կառուցվածքային առանձնահատկություններով նյութեր՝ ընդլայնելով դրանց ճարտարապետական և դիզայներական կիրառության շրջանակը։ Աշխատության կարևոր գիտական խնդիրներից է բաղադրություն–տեխնոլոգիա–կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը։ Նյութի վերջնական բնութագրերը պայմանավորված են ոչ միայն օգտագործված հումքի տեսակով, այլև դրա քիմիական հարաբերակցությամբ, հալման պայմաններով և հետագա ջերմային մշակման ռեժիմով։ Այդ կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընտրել օպտիմալ բաղադրություն և տեխնոլոգիական պայմաններ՝ ցանկալի հատկություններով արտադրանք ստանալու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ունենալ նաև տնտեսական և բնապահպանական նշանակություն։ Տեղական լեռնային ապարների օգտագործումը կարող է նվազեցնել որոշ ներմուծվող հումքերի անհրաժեշտությունը, իսկ հանքարդյունաբերության կամ այլ արտադրությունների որոշ թափոնների ներգրավումը կարող է նպաստել դրանց օգտակար վերամշակմանը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել հումքի մշակման, հալման և ջերմային մշակման էներգետիկ ծախսերը՝ տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետությունը որոշելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, ապակու և կերամիկայի տեխնոլոգիայի ու հանքային հումքի վերամշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել լեռնային ապարների հիման վրա երեսպատման ապակեկրիստալային նյութերի օպտիմալ բաղադրություն և ստացման տեխնոլոգիա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ապակու և կերամիկայի մասնագետներին, հանքային հումքի վերամշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-08-26
    Разработка состава технологии получения облицовочных стеклокристаллических материалов на основе горных пород