Թափառական հրեան, հատոր Բ

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ապրանքներ ներմուծող կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների, առկա խնդիրների և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է ներմուծման գործընթացների կազմակերպման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և արտաքին առևտրային գործունեության կատարելագործման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ներմուծող ընկերությունների գործունեության վրա ազդող տնտեսական, իրավական, կազմակերպչական և շուկայական գործոնները, ինչպես նաև մատակարարման շղթաների կառավարման, լոգիստիկ գործընթացների և ծախսերի օպտիմալացման խնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի ներմուծման ոլորտի առանձնահատկությունները, միջազգային առևտրային հարաբերությունների ազդեցությունը, մաքսային գործընթացները և մրցակցային միջավայրի պայմաններում կազմակերպությունների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված ներմուծող կազմակերպությունների կառավարման համակարգի բարելավմանը, ռիսկերի նվազեցմանը, մատակարարների հետ հարաբերությունների արդյունավետ կազմակերպմանը և շուկայական դիրքերի ամրապնդմանը։ Նյութը օգտակար է տնտեսագիտության, կառավարման և արտաքին տնտեսական գործունեության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով խորությամբ հասկանալ ներմուծման ոլորտի զարգացման խնդիրներն ու դրանց լուծման հնարավոր ուղիները Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի սոմատիկ դարձվածքների լեզվամշակութային և իմաստակառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք համադրելով հայերենի համապատասխան դարձվածքային միավորների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է մարդու մարմնի մասերի անվանումների հիման վրա կազմված դարձվածքների իմաստային կառուցվածքը, փոխաբերական կիրառությունները, լեզվական գործառույթները և մշակութային բովանդակությունը՝ բացահայտելով երկու լեզուներում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Քննարկվում են դարձվածքների ձևավորման սկզբունքները, դրանց իմաստային դասակարգումը, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունները, խորհրդանշական նշանակությունները և լեզվական աշխարհընկալման արտահայտման միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դարձվածաբանական միավորների թարգմանության, համարժեքության, միջմշակութային հաղորդակցության և լեզվամշակութային համեմատության խնդիրներին՝ ներկայացնելով դրանց կիրառական նշանակությունը լեզվի ուսուցման, թարգմանագիտության և լեզվաբանական հետազոտությունների համար։ Հետազոտությունը համադրում է տեսական և գործնական մոտեցումները՝ նպաստելով ռուսերենի և հայերենի դարձվածաբանական համակարգերի, ազգային մտածողության և մշակութային ինքնատիպության առավել խորքային ընկալմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, թարգմանիչների, ռուսաց լեզվի և հայոց լեզվի դասախոսների, ուսանողների, հետազոտողների և համեմատական լեզվաբանությամբ ու լեզվամշակութաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փողի առաջարկի ձևավորման, դրա ծավալների փոփոխության և դրամավարկային կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են փողի առաջարկի տնտեսական էությունը, դրամական զանգվածի կառուցվածքը, դրա վրա ազդող մակրոտնտեսական գործոնները և ֆինանսական համակարգի գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկի դերին դրամավարկային քաղաքականության իրականացման, փողի շրջանառության կարգավորման, գնաճի վերահսկման և ֆինանսական կայունության ապահովման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են դրամական ագրեգատների փոփոխությունները, բանկային համակարգի վարկավորման գործունեությունը, տոկոսադրույքների ազդեցությունը և դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքների կիրառման արդյունավետությունը։ Անդրադարձ է կատարվում փողի առաջարկի և տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության, սպառման ու գնային կայունության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններից բխող դրամավարկային կարգավորման հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունը կարևորում է փողի առաջարկի արդյունավետ կառավարման նշանակությունը մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանման, ֆինանսական շուկաների զարգացման և երկրի տնտեսական կայունության ամրապնդման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսաբանների, բանկային համակարգի մասնագետների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Biology

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի տարածքներում տարածված ժայռային մողեսների (սողունների) արյան մակաբույծների կազմի, կենսաբանական առանձնահատկությունների և տարածվածության վերլուծությանը՝ ընդգծելով մակաբուծային համակարգերի էկոլոգիական և էվոլյուցիոն նշանակությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է սողունների արյան մեջ հայտնաբերվող հեմոպարազիտների վրա, ներառյալ տարբեր նախակենդանիներ, որոնք փոխանցվում են հիմնականում արյունածծող միջատների միջոցով և կարող են ազդել կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակի, իմունային արձագանքի և վարքային առանձնահատկությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակաբույծների տեսակային կազմի որոշմանը, նրանց զարգացման փուլերին և հյուրընկալող օրգանիզմի հետ փոխազդեցության մեխանիզմներին՝ հաշվի առնելով բարձր լեռնային և կիսաանապատային էկոհամակարգերի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում է նաև տարածվածության էկոլոգիական պայմանների վերլուծությունը՝ ջերմաստիճան, խոնավություն, բնակության միջավայրի կառուցվածք և վեկտորների առկայություն, որոնք ազդում են մակաբույծների շրջանառության ինտենսիվության վրա։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև հերպետոֆաունայի առողջական վիճակի գնահատման կարևորությունը՝ որպես կենսամիջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռության ցուցիչ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժայռային մողեսների արյան մակաբույծների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տարածաշրջանի կենսաբազմազանության, էկոլոգիական մոնիթորինգի և մակաբուծաբանական գիտության զարգացման համար։

Informatics

Այս աշխատանքը վերաբերում է պատկերների պաշտպանության և վերականգնման համար նախատեսված ալգորիթմների ու ծրագրային համալիրի մշակմանը, որտեղ կիրառվում են ինքնաներդրման (self-embedding) մեթոդներ՝ թվային պատկերներում լրացուցիչ տեղեկատվություն տեղադրելու և այն հետագայում օգտագործելով պատկերների ամբողջականությունը ստուգելու կամ վնասված հատվածները վերականգնելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը ներառում է պատկերների մշակման ժամանակակից մոտեցումներ, մասնավորապես թվային ջրանշանավորման և ինֆորմացիայի թաքնման տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել տվյալների պաշտպանվածությունը՝ առանց տեսանելի որակի էական կորուստների։ Ալգորիթմների մշակման ընթացքում դիտարկվում են պատկերների սեղմման, աղմուկի դիմադրության, աղավաղումների հայտնաբերման և վերականգնման խնդիրները, ինչպես նաև համակարգի կայունությունը տարբեր հարձակման կամ վնասման սցենարներում։ Ծրագրային իրականացումը նպատակ ունի ապահովել ավտոմատացված պաշտպանություն, որտեղ պատկերում ներառված ինքնաներդրված տվյալները օգտագործվում են որպես հղում՝ բնօրինակ կառուցվածքը վերականգնելու կամ փոփոխությունները հայտնաբերելու համար։ Այսպիսի լուծումները լայն կիրառություն ունեն տեղեկատվական անվտանգության, թվային արխիվացման, բժշկական պատկերների մշակման և մուլտիմեդիա համակարգերի ոլորտներում, որտեղ տվյալների իսկության և ամբողջականության պահպանումը առաջնային պահանջ է։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Նիզամու «Խոսրով և Շիրին» պոեմի և հայ գրականության միջև առկա գրական, թեմատիկ, գաղափարական և մշակութային առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան պարսկական գրականության նշանավոր ստեղծագործության և հայկական գրական-մշակութային ավանդույթի փոխհարաբերություններն են՝ հաշվի առնելով հայ և իրանական ժողովուրդների դարավոր պատմական ու մշակութային շփումները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել սիրային պատմության, հերոսականության, բարոյական ընտրության, հավատարմության, անձնազոհության և մարդկային արժանապատվության թեմաների արտահայտությունները երկու գրական ավանդույթներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Խոսրովի և Շիրինի կերպարներին, նրանց բնավորությունների գեղարվեստական կառուցմանը, սիրո և պարտքի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև պատմական և առասպելական նյութի գրական վերամշակմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հայկական գրականության այն ստեղծագործությունների և ավանդությունների բացահայտումը, որոնց հետ պոեմը կարող է ունենալ թեմատիկ կամ սյուժետային ընդհանրություններ։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է դիտարկել սիրո, հերոսական վարքի, կնոջ կերպարի, թագավորական իշխանության և բարոյական արժեքների ներկայացման տարբերություններն ու ընդհանրությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն պատմական ու մշակութային միջավայրին, որի պայմաններում ձևավորվել են հայ և պարսկական գրականությունների փոխազդեցությունները։ Այդ համատեքստում կարևոր նշանակություն ունեն միջնադարյան Հայաստանի և Իրանի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային կապերը, ինչպես նաև գրական մոտիվների և բանավոր ավանդությունների տարածումն ու փոխակերպումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև Նիզամու ստեղծագործության հնարավոր ազդեցությունները հայ գրականության վրա, ինչպես նաև հակառակ ուղղությամբ՝ հայկական գրական և բանահյուսական նյութի հնարավոր արձագանքները պարսկական գրական միջավայրում։ Կարևոր է տարբերակել ուղղակի ազդեցությունը ընդհանրական մշակութային ու տիպաբանական նմանություններից, ինչը թույլ է տալիս խուսափել գրական զուգահեռների միակողմանի մեկնաբանությունից։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև պոեմի լեզվաոճական և գեղարվեստական համակարգը՝ պատկերավորման միջոցները, խորհրդանշական մոտիվները, երկխոսությունները, բնության նկարագրությունները և սիրո զգացմունքի գեղարվեստական արտահայտման ձևերը՝ դրանք համադրելով հայ գրականության համապատասխան օրինակների հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն երկու գրական ավանդույթների ընդհանրությունները, այլև դրանց ինքնատիպությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ընդհանուր մշակութային թեմաները տարբեր պատմական և գեղագիտական միջավայրերում ստացել տարբեր մեկնաբանություններ։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է հայ-իրանական գրական և մշակութային կապերի ուսումնասիրման, միջնադարյան գրականությունների փոխազդեցության բացահայտման և համեմատական գրականագիտության մեթոդների կիրառման հնարավորություններով։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, իրանագետներին, արևելագետներին, համեմատական գրականության մասնագետներին, ուսանողներին և հայ-պարսկական մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։