Բանաստեղծություններ

Журналистика

Այս բառարանը նվիրված է «Մշակ» պարբերականի էջերում օգտագործված ծածկանունների հավաքագրմանը, նույնականացմանը և համակարգված ներկայացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ մամուլում հեղինակները տարբեր պատճառներով հաճախ իրենց անունները փոխարինում էին ծածկանուններով, սկզբնատառերով, կրճատումներով կամ այլ պայմանական նշումներով։ Այդպիսի ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ճշգրտել մամուլում հրապարակված նյութերի հեղինակային պատկանելությունը և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պարբերականի խմբագրական ու հեղինակային կազմի մասին։ Բառարանում նյութը ներկայացվում է տեղեկատու բնույթի սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ծածկանուն կապելով համապատասխան հեղինակի հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կամ հետազոտողը կարող է արագ պարզել, թե տվյալ պայմանական ստորագրության տակ ով է հանդես եկել։ Նման աշխատանքը պահանջում է մեծածավալ մամուլի նյութի ուսումնասիրություն, տարբեր հրապարակումների համադրում և հնարավոր նույնականացումների աղբյուրագիտական ստուգում, քանի որ նույն հեղինակը կարող էր տարբեր ժամանակներում հանդես գալ մեկից ավելի ծածկանուններով, իսկ նույնանման պայմանական նշումները երբեմն կարող էին պատկանել տարբեր անձանց։ Հատուկ արժեք ունի նաև «Մշակ»-ի՝ որպես հայ հասարակական, քաղաքական և մշակութային մտքի պատմության կարևոր պարբերականի ուսումնասիրության համատեքստը։ Ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ ուսումնասիրել թերթի հեղինակային շրջանակը, տարբեր թեմաների շուրջ հրապարակումների իրական հեղինակներին և տվյալ ժամանակաշրջանի մտավորականների ու լրագրողների գործունեությունը։ Բառարանը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, գրականագիտությամբ, հայագիտությամբ, լրագրության պատմությամբ և 19-րդ դարի ու 20-րդ դարի սկզբի հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական և աղբյուրագիտական աշխատանքների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ճիշտ վերագրել պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածները, գրական ստեղծագործությունները, հրապարակախոսական նյութերը կամ քննադատական գրությունները։ Հրատարակության տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է նաև գործնական գործիք գրադարանավարների, մատենագետների և մամուլի թվայնացված կամ տպագիր հավաքածուներով աշխատող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, բառարանը նպաստում է «Մշակ»-ի հրապարակումների հեղինակային կազմի բացահայտմանը և հայ պարբերական մամուլի ժառանգության առավել ճշգրիտ ուսումնասիրությանը՝ ծածկանունների և իրական հեղինակների միջև կապը համակարգված կերպով ներկայացնելու միջոցով։

География

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ավտոտրանսպորտային միջոցների արտանետումների ազդեցության գնահատմանը քաղաքային օդային միջավայրի որակի վրա՝ կենտրոնանալով աղտոտիչների ձևավորման աղբյուրների, տարածման մեխանիզմների և կուտակման առանձնահատկությունների վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիմնական աղտոտիչները՝ ազոտի օքսիդները, ածխածնի մոնօքսիդը, մանր մասնիկները և այլ վնասակար միացություններ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մթնոլորտային օդի որակի և քաղաքային էկոհամակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային հոսքերի ինտենսիվության, ճանապարհային ցանցի կառուցվածքի, եղանակային պայմանների և քաղաքաշինական առանձնահատկությունների դերին աղտոտման մակարդակի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև օդի որակի մոնիթորինգի մեթոդները, մոդելավորման մոտեցումները և արտանետումների նվազեցման հնարավոր ռազմավարությունները՝ ներառյալ հասարակական տրանսպորտի զարգացումը, կանաչ տրանսպորտային լուծումները և կարգավորող քաղաքականությունները։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1917 թվականի ապրիլի 6–12-ին տեղի ունեցած Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն (ՀՅԴ) կուսակցության շրջանային ժողովի գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա քաղաքական և կազմակերպական նշանակությունը ռուսական հեղափոխական իրադարձությունների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է ժողովի նախադրյալները՝ Ռուսական կայսրության փլուզում, ազգային-քաղաքական շարժումների ակտիվացում և հայկական քաղաքական ուժերի վերակազմակերպման անհրաժեշտություն։ Գրքում դիտարկվում են ժողովի օրակարգային հիմնական հարցերը՝ կուսակցական կառուցվածքի ամրապնդում, ազգային ինքնավարության գաղափարների ձևակերպում, զինված և քաղաքական պայքարի ռազմավարության հստակեցում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներկայացուցիչների ելույթներին, ընդունված որոշումներին և դրանց ազդեցությանը հետագա քաղաքական զարգացումների վրա՝ հատկապես Անդրկովկասում հայկական քաղաքական ուժերի դիրքավորման տեսանկյունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև Դաշնակցության ներքին կազմակերպական գործընթացները և կուսակցության դերը հայկական ազգային շարժման համակարգման գործում 1917 թվականի հեղափոխական իրավիճակում։ Աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների և հայ քաղաքական պատմության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Դաշնակցության գործունեության այդ շրջանի ավելի խոր ըմբռնմանը։

Сельское хозяйство

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Философия

Գիտական-փիլիսոփայական ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են գիտության ձևավորման, զարգացման և իմացության սահմանների հիմնարար հարցերը։ Գրքում քննարկվում է, թե ինչ է գիտական գիտելիքը, ինչպես է այն տարբերվում առօրյա իմացությունից և ինչ մեթոդներով է ապահովվում գիտական ճշմարտության ստուգելիությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է գիտական մեթոդի հիմնական բաղադրիչներին՝ դիտարկում, փորձ, հիպոթեզ, տեսություն և մոդելավորում՝ ցույց տալով դրանց փոխկապակցվածությունը գիտական հետազոտության գործընթացում։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ ունի նաև գիտության զարգացման պատմական ընթացքի վերլուծությունը՝ գիտական հեղափոխությունների, պարադիգմների փոփոխության և նոր գիտական ուղղությունների ձևավորման օրինակներով։ Քննարկվում են նաև գիտության և փիլիսոփայության հարաբերությունները, գիտելիքի օբյեկտիվության և սուբյեկտիվության խնդիրները, ինչպես նաև գիտության սոցիալական և մշակութային դերը։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել քննադատական մտածողություն և խորացնել գիտության էության ըմբռնումը՝ այն դիտարկելով որպես մարդու ճանաչողության ամենաբարդ և դինամիկ համակարգերից մեկը։

Педагогика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների ինքնագիտակցության զարգացման տարիքային դինամիկայի վերլուծությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ինքնության ձևավորման, սոցիալ-հոգեբանական գործոնների և դաստիարակչական միջավայրի ազդեցությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են երեխայի ինքնընկալման ձևավորման փուլերը, սոցիալական դերերի յուրացումը և ընտանիքի ու կրթական հաստատությունների ազդեցությունը անձի զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական զարգացման օրինաչափություններին, հաղորդակցական միջավայրի դերին և մանկավարժական պայմաններին, որոնք նպաստում են առողջ ինքնագիտակցության ձևավորմանը վաղ մանկական շրջանում։ Քննարկվում են նաև տարիքային առանձնահատկությունների, սոցիալականացման գործընթացների և կրթական մեթոդների փոխազդեցությունները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել երեխայի ներդաշնակ հոգեբանական զարգացում։ Աշխատությունը կարևորում է հոգեբանական և մանկավարժական մոտեցումների ինտեգրումը նախադպրոցական կրթության արդյունավետության բարձրացման գործում։