Կեսգիշերային զրույց

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) գործունեության վերլուծությանը 1979 թվականին՝ ընդգծելով դրանց գիտական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունները խորհրդային գիտական համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ԳԿՀ-երը դիտարկվում են որպես գիտական արտադրության հիմնական օղակներ, որոնք ապահովում էին թե՛ հիմնարար, թե՛ կիրառական հետազոտությունների իրականացումը՝ համապատասխան պետական պլանավորման պահանջներին։ Աշխատությունը վերլուծում է տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող գիտական ուղղությունները՝ տեխնիկական գիտություններ, ֆիզիկա, քիմիա, երկրաբանություն, կենսաբանություն և հումանիտար ոլորտներ, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության մակարդակը և արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ թեմատիկ պլանավորումը, հաշվետվողականության համակարգը, փորձարարական աշխատանքների ընթացակարգերը և արդյունքների վավերացման ձևերը։ Միաժամանակ ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ ընդգծելով պլանավորման ճշգրտությունը, փորձարարական տվյալների մշակման միասնական մոտեցումները և միջհաստատային համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է գիտության և արտադրության կապին, որը խորհրդային մոդելում դիտարկվում էր որպես գիտական արդյունքների ներդրման հիմնական ուղի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1979 թվականի Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգը բնութագրվում էր բարձր կազմակերպվածությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ենթակա էր կենտրոնացված պլանավորման սահմանափակումներին՝ ինչը ազդեց գիտական նորարարությունների զարգացման արագության վրա։

География

Աշխատությունը նվիրված է հանքային դաշտերի երկրաբանական և երկրաֆիզիկական բնութագրերի համալիր վերլուծությանը՝ պղինձ-պորֆիրային հանքակուտակների հայտնաբերման, հեռանկարայնության գնահատման և պաշարների հնարավոր կանխատեսման նպատակով՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքի օրինակով։ Հետազոտության հիմքում այն մոտեցումն է, որ նման հանքայնացման ձևավորման և տարածական տեղաբաշխման օրինաչափությունների բացահայտումը պահանջում է երկրաբանական կառուցվածքի, ապարների կազմի, տեկտոնական խախտումների, մագմատիկ գործունեության և երկրաֆիզիկական դաշտերի տվյալների համատեղ ուսումնասիրություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պղինձ-պորֆիրային հանքավայրերին բնորոշ հանքայնացման գոտիները, հանքաբեր ապարների տարածական դիրքը, մետասոմատիկ փոփոխությունները, հանքայնացման հետ կապված կառուցվածքային տարրերը և հանքային դաշտերի ձևավորման երկրաբանական պայմանները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի երկրաֆիզիկական մեթոդների կիրառումը, քանի որ էլեկտրական, մագնիսական, գրավիտացիոն և այլ դաշտերի առանձնահատկությունները կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել երկրակեղևի խորքային կառուցվածքի, ապարների ֆիզիկական հատկությունների և հնարավոր հանքայնացման գոտիների վերաբերյալ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր երկրաբանական և երկրաֆիզիկական տվյալների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել հանքայնացման համար առավել բարենպաստ տարածքները և նվազեցնել հետախուզական աշխատանքների անորոշությունը։ ՀՀ տարածքի օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի մետաղածին գոտիներին և պղինձ-պորֆիրային հանքայնացման հետ կապված հայտնի հանքային դաշտերի երկրաբանական առանձնահատկություններին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հանքայնացման տարածական կապին հրաբխամագմատիկ համալիրների, խզվածքային համակարգերի և ներժայթքային մարմինների հետ, քանի որ այդ գործոնները կարևոր դեր են կատարում հանքաբեր լուծույթների շարժման և հանքանյութերի կուտակման գործընթացներում։ Աշխատանքում կարող են օգտագործվել երկրաբանական քարտեզագրում, երկրաֆիզիկական չափումներ, հորատանցքային տվյալներ, երկրաքիմիական տեղեկատվություն և վիճակագրական կամ մոդելավորման մեթոդներ՝ տարբեր ցուցանիշների միջև փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Նման համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել արդեն հայտնի հանքավայրերը, այլև գնահատել նոր հանքակուտակների հայտնաբերման հավանականությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է օգտակար հանածոների երկրաբանական հետախուզության արդյունավետության բարձրացման հետ․ երկրաբանական և երկրաֆիզիկական անոմալիաների ճիշտ մեկնաբանումը կարող է նպաստել հեռանկարային տեղամասերի առաջնահերթ ընտրությանը, հետախուզական հորատման ծավալների օպտիմալացմանը և հանքային ռեսուրսների գնահատման ավելի հիմնավորված մոտեցումների կիրառմանը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր լինել նաև Հայաստանի մետաղական հանքային ռեսուրսների ուսումնասիրման և երկարաժամկետ ռազմավարական գնահատման տեսանկյունից։ Միաժամանակ պղինձ-պորֆիրային հանքակուտակների ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող մետաղական հումքի պաշարների բացահայտման և գնահատման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը միավորում է երկրաբանության, երկրաֆիզիկայի, երկրաքիմիայի և հանքային հումքի որոնման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել պղինձ-պորֆիրային հանքայնացման բնորոշ ցուցանիշները, գնահատել հանքային դաշտերի հեռանկարայնությունը և մշակել ՀՀ տարածքում նոր հանքակուտակների որոնման ու գնահատման առավել հիմնավորված մոտեցումներ։

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական ցանկ, որը նախատեսված է ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների, ուսանողների, դասախոսների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրադարանավարների և մշակութային հաստատությունների մասնագետների համար։ Ցանկում համակարգված ձևով ընդգրկվում են մշակույթի և արվեստի տարբեր ուղղություններին վերաբերող գրական աղբյուրներ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին արագ կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների և մասնագիտական տեղեկատվության շրջանակում։ Ներկայացված նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, գրականությանը, մշակութաբանությանը, արվեստի պատմությանը, ազգային մշակութային ժառանգությանը և ժամանակակից մշակութային գործընթացներին վերաբերող աշխատություններ։ Մատենագիտական ցանկի հիմնական արժեքը տեղեկատվության ընտրության և համակարգման մեջ է, քանի որ այն մեկ ամբողջության մեջ է ներկայացնում տարբեր բնույթի ու թեմատիկ ուղղվածության հրատարակություններ՝ նպաստելով անհրաժեշտ գրականության որոնման, ընտրության և հետագա ուսումնասիրման գործընթացին։ Այն կարող է ծառայել որպես մասնագիտական կողմնորոշման և հետազոտական աշխատանքի օժանդակ աղբյուր՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հետևել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության տարածմանը և ձևավորվող գիտական ու մշակութային մտքին։ Նման մատենագիտական աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման տեսանկյունից, քանի որ համակարգված գրականության ցանկը հեշտացնում է համապատասխան աղբյուրների հայտնաբերումը և ապահովում մշակութային ու արվեստագիտական թեմաներով ինքնուրույն ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ տեղեկատվական հիմք։

Сельское хозяйство

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է տեղեկատվական ցանկ՝ նվիրված գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրականությանը, ուսումնական ձեռնարկներին և մասնագիտական հրապարակումներին, նպատակ ունենալով ընթերցողին և ոլորտի մասնագետին ապահովել արագ կողմնորոշման հնարավորություն։ Գրքում ընդգրկված են հրատարակություններ բուսաբուծության, անասնաբուծության, հողագիտության, ագրոքիմիայի, գյուղատնտեսական մեքենայացման, ագրառազմավարության և տնտեսագիտության թեմաներով։ Յուրաքանչյուր նյութին կից ներկայացված են համառոտ մատենագիտական տվյալներ՝ հեղինակի, հրատարակման տարվա, հրատարակչության և հիմնական թեմաների նշումով, ինչը հնարավորություն է տալիս արդյունավետ ընտրություն կատարել հետագա ուսումնասիրման կամ կիրառման համար։ Աշխատությունը կարևոր է գիտաշխատողների, ուսանողների, գրադարանավարների և գյուղատնտեսության ոլորտում աշխատող մասնագետների համար՝ նպաստելով նոր գիտելիքների տարածմանը, գյուղատնտեսական արտադրության արդիականացմանն ու ոլորտի զարգացմանը։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածաշնչում գործածվող հատկանունների՝ անձնանունների, տեղանունների և այլ հատուկ անունների լեզվական, իմաստային, ծագումնաբանական և գործառական առանձնահատկությունների հետազոտությանը։ Աշխատության մեջ Աստվածաշնչի անվանական համակարգը դիտարկվում է որպես հարուստ և բազմաշերտ լեզվական ու մշակութային երևույթ, որն արտացոլում է հին ժողովուրդների պատմությունը, աշխարհագրությունը, կրոնական պատկերացումները և հասարակական հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձնանունների և տեղանունների կառուցվածքին, դրանց ստուգաբանությանը, անվանակազմական բաղադրիչներին և սկզբնական իմաստներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել բնագրային և թարգմանական տարբերակները՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են եբրայերեն, արամեերեն, հունարեն և այլ լեզվական միջավայրերում ձևավորված անունները փոխանցվել հայերենին։ Հատուկ կարևորություն է տրվում հայերեն Աստվածաշնչի անվանացանկին, դրա ձևավորման պատմությանը և հայերեն թարգմանական ավանդույթի առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև անունների տարբերակները, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, թարգմանության կամ տառադարձության ընթացքում առաջացած տարբերությունները և դրանց պատճառները։ Աստվածաշնչյան հատկանունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես պատմամշակութային տեղեկատվության կրողներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ դարաշրջանի աշխարհընկալումը, կրոնական գաղափարները, աշխարհագրական պատկերացումները և մշակութային կապերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև անվանագիտության տեսական խնդիրների համար, քանի որ աստվածաշնչյան նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հատուկ անունների առաջացումը, զարգացումը, փոխառությունը, թարգմանությունը և լեզուների միջև փոխանցումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Աստվածաշնչի լեզվի և հայերեն թարգմանական ավանդույթի ուսումնասիրության, աստվածաշնչյան բառարանների և անվանացանկերի կազմման, ինչպես նաև հայերենում օտարածին հատուկ անունների պատմական ձևերի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենագետներին, աստվածաշնչագետներին, անվանագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, թարգմանիչներին և հայագիտությամբ ու հին լեզուների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է պահանջվող ֆունկցիոնալ հատկություններով ասբեստազերծ արգելակային շփական ներդիրների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից տրանսպորտային և մեքենաշինական համակարգերում շփական նյութերի նկատմամբ ներկայացվող տեխնիկական, շահագործական և անվտանգության պահանջները։ Հետազոտության հիմնական նպատակը այնպիսի կոմպոզիտային նյութի և դրա արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացի ձևավորումն է, որը կարող է ապահովել անհրաժեշտ շփման գործակից, մաշակայունություն, մեխանիկական ամրություն, ջերմակայունություն և կայուն աշխատանք տարբեր ծանրաբեռնվածությունների ու ջերմաստիճանների պայմաններում՝ առանց ասբեստի կիրառման։ Ասբեստի բացառումը շփական նյութերի բաղադրությունից պայմանավորում է այլընտրանքային ամրացնող, լցանյութային և ֆունկցիոնալ բաղադրիչների ընտրության կարևորությունը, քանի որ յուրաքանչյուր բաղադրիչ կարող է էապես ազդել վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի և շահագործական վարքագծի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կոմպոզիցիայի բաղադրությունը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը, մասնիկների բնութագրերը, խառնման և ձևավորման եղանակները, ինչպես նաև սեղմման, ջերմային մշակման և այլ տեխնոլոգիական փուլերի ազդեցությունը ներդիրների հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շփման և մաշման գործընթացներին, քանի որ արգելակային ներդիրի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն բարձր շփման գործակցով, այլև դրա կայունությամբ աշխատանքի ընթացքում, հակադիր մակերևույթի նկատմամբ ազդեցությամբ, ջերմաստիճանի փոփոխություններին դիմադրությամբ և մաշման արագությամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր բաղադրություններով փորձնական նմուշների ստացում, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և տրիբոլոգիական հատկությունների համեմատական գնահատում և առավել արդյունավետ բաղադրության ու տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրություն։ Մշակվող տեխնոլոգիայի կարևոր խնդիրներից է նաև արտադրանքի հատկությունների վերարտադրելիության և արտադրական գործընթացի կայունության ապահովումը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ավտոմոբիլային և այլ մեխանիկական արգելակային համակարգերի համար նախատեսված շփական նյութերի արտադրության մեջ՝ նպաստելով ասբեստի փոխարինմանը, նյութերի շահագործական բնութագրերի բարելավմանը և ավելի անվտանգ ու արդյունավետ կոմպոզիտային լուծումների ստեղծմանը։