Հայաստանի Հանրապետության դատախազության սահմանադրաւրավական կարգավիճակի հիմնախնդիրները

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ստորերկրյա ջրերի ռեժիմի փոփոխությունների ազդեցության կանխատեսմանը գրունտների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա և այդ արդյունքների կիրառմանը շինարարության ոլորտում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հիդրոերկրաբանական և գեոտեխնիկական գործոնների փոխազդեցությունը՝ վերլուծելով, թե ինչպես են ստորերկրյա ջրերի մակարդակի և հոսքային ռեժիմի փոփոխությունները ազդում գրունտների մեխանիկական հատկությունների, կրողունակության, կայունության և դեֆորմացիոն վարքագծի վրա։ Քննարկվում են ինժեներական կանխատեսման մեթոդները, մաթեմատիկական մոդելավորման և հաշվարկային մոտեցումների կիրառումը, ինչպես նաև շինարարական նախագծերի պլանավորման ընթացքում գրունտների վիճակի գնահատման ժամանակակից սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմքերի և հիմքահատակերի հուսալիության ապահովմանը, նստվածքների, սողանքային երևույթների, ճաքերի և այլ դեֆորմացիոն ռիսկերի կանխարգելմանը՝ փոփոխվող հիդրոերկրաբանական պայմաններում։ Հետազոտությունը ներկայացնում է տեսական հիմնավորումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են շինարարական կառույցների անվտանգ նախագծմանը, շահագործման հուսալիության բարձրացմանը և երկրաբանական միջավայրի ազդեցության արդյունավետ հաշվառմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է շինարար ինժեներների, գեոտեխնիկների, ինժեներաերկրաբանների, նախագծողների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և շինարարության ոլորտում գրունտների վարքագծի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Педагогика

Գրքում ուսումնասիրվում են տեսողության խանգարում ունեցող երեխաների ֆիզիկական ճարպկության և շարժունակության զարգացման մեթոդները, ներկայացվում են դասընթացների կազմակերպման, վարժությունների ընտրության և անհատականացման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով երեխաների տարիքը, շարժունակության առանձնահատկությունները և տեսողության աստիճանը, վերլուծվում են ֆիզիկական դաստիարակության նշանակությունը ընդհանուր առողջության, սթրեսի նվազեցման և սոցիալական ինտեգրման համար, առաջարկվում են հատուկ մարզական խաղեր, կորպորատիվ և խմբային վարժություններ, քննարկվում են գնահատման մեթոդները՝ ճարպկության և ֆիզիկական պատրաստվածության հստակ ցուցանիշների հիման վրա, ուշադրություն է դարձվում անվտանգության, ուղեկցող տեխնոլոգիաների և ուսուցողական օգնության կիրառմանը, գիրքը համադրում է մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության և հատուկ մանկավարժության մոտեցումները՝ նպաստելով տեսողության խանգարում ունեցող երեխաների շարժունակության, ինքնուրույնության և ֆիզիկական պատրաստվածության արդյունավետ զարգացմանը։

Право

Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում (մեդիացիան) համարվում է վեճերի լուծման այլընտրանքային մեխանիզմ, որի նպատակն է կողմերին հնարավորություն տալ լուծելու իրենց քաղաքացիաիրավական վեճերը առանց լիարժեք դատական քննության՝ հաշտարարի (մեդիատորի) օգնությամբ։ ՀՀ իրավական համակարգում այս ինստիտուտը հատկապես զարգացել է վերջին դատավարական բարեփոխումների արդյունքում՝ որպես դատարանների ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնող և վեճերի ավելի արագ ու արդյունավետ կարգավորման միջոց։ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներով դատարանը կարող է ցանկացած փուլում կողմերին առաջարկել կամ նրանց համաձայնությամբ նշանակել հաշտարարություն, որի ընթացքում անկախ և արտոնագրված հաշտարարը նպաստում է կողմերի միջև փոխընդունելի լուծման ձեռքբերմանը՝ առանց պարտադրող որոշում կայացնելու։ Հաշտարարությունը կամավոր գործընթաց է, որտեղ պահպանվում են կողմերի հավասարությունը, գաղտնիությունը և ինքնուրույն որոշում կայացնելու իրավունքը, իսկ գործընթացի արդյունքում կնքված հաշտության համաձայնությունը կարող է ունենալ դատական ուժ, եթե այն հաստատվում է դատարանի կողմից։ Այս ինստիտուտի ներդրման հիմնական նպատակներն են վեճերի խաղաղ կարգավորումը, դատական ծախսերի և ժամանակի նվազեցումը, ինչպես նաև իրավական մշակույթի զարգացումը՝ խրախուսելով կողմերի համագործակցային վարքագիծը։ Հայաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ հաշտարարության զարգացումը կարևոր դեր է խաղում արդարադատության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, դատարանների ծանրաբեռնվածության նվազեցման և քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման գործում։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է լյարդային հյուսվածքից ֆլավին պարունակող ամինօքսիդազի մեկուսացմանը, մաքրմանը և դրա ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ստանալ ֆերմենտային պատրաստուկի հնարավորինս մաքուր նմուշ և բնութագրել դրա կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կենսաբանական նյութից ֆերմենտի անջատման և մաքրման հաջորդական փուլերը, սպիտակուցային ֆրակցիաների առանձնացումը, ֆերմենտային ակտիվության որոշումը և ստացված պատրաստուկի մաքրության գնահատումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆլավինային կոֆակտորի հետ ֆերմենտի կապին, դրա կատալիտիկ ակտիվությանը և այն պայմաններին, որոնք ազդում են ֆերմենտային ռեակցիայի ընթացքի վրա։ Ֆիզիկաքիմիական ուսումնասիրությունները կարող են ընդգրկել ֆերմենտի մոլեկուլային հատկությունների, կայունության, pH-ի և ջերմաստիճանի ազդեցության, սուբստրատների նկատմամբ ակտիվության ու այլ բնութագրերի հետազոտություն։ Նման աշխատանքները կարևոր են ֆերմենտների կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունների, օքսիդավերականգնման ռեակցիաներում ֆլավինային համակարգերի դերի և կենսաբանական հյուսվածքներում ընթացող ֆերմենտային գործընթացների ըմբռնման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիայի, ֆերմենտաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և կենսաֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու ուսանողներին՝ որպես ֆերմենտի մեկուսացման, մաքրման և լաբորատոր բնութագրման մեթոդաբանության օրինակ։

Финансы

Գիտական աշխատանքը նվիրված է մտավոր կապիտալի հաշվառման առանձնահատկությունների և դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը կազմակերպության ֆինանսատնտեսական գործունեության հիմնական ցուցանիշների վրա։ Ժամանակակից տնտեսության պայմաններում կազմակերպության արժեքն ու մրցունակությունը մեծապես պայմանավորված են ոչ միայն նյութական ակտիվներով, այլև գիտելիքով, մարդկային ներուժով, կազմակերպական փորձով, նորարարական կարողություններով, տեխնոլոգիաներով և գործարար կապերով։ Այս ոչ նյութական ռեսուրսների ամբողջությունը ձևավորում է մտավոր կապիտալը, որի արդյունավետ կառավարումն ու գնահատումը կարող են էական նշանակություն ունենալ կազմակերպության երկարաժամկետ զարգացման համար։ Աշխատանքի շրջանակում մտավոր կապիտալը կարող է դիտարկվել որպես փոխկապակցված բաղադրիչների համակարգ, որի հիմնական տարրերից են մարդկային, կառուցվածքային և հարաբերական կապիտալը։ Մարդկային կապիտալը ներառում է աշխատակիցների գիտելիքները, մասնագիտական հմտությունները, փորձը, ստեղծագործական կարողությունները և կազմակերպության զարգացմանը նպաստող անհատական ներուժը։ Կառուցվածքային կապիտալը կապված է կազմակերպության ներքին գործընթացների, տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների բազաների, կազմակերպական գիտելիքի, տեխնոլոգիաների և այլ համակարգերի հետ, որոնք պահպանվում են կազմակերպության ներսում։ Հարաբերական կապիտալը ներառում է հաճախորդների, մատակարարների, գործընկերների և այլ շահակիցների հետ ձևավորված հարաբերությունները, ապրանքանիշի հեղինակությունը և շուկայական կապերը։ Հետազոտության կարևոր խնդիրներից է մտավոր կապիտալի հաշվառման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Ավանդական հաշվապահական համակարգերը հաճախ սահմանափակ հնարավորություններ ունեն կազմակերպության կողմից ստեղծվող կամ օգտագործվող ոչ նյութական ռեսուրսների ամբողջական արտացոլման համար, քանի որ դրանց մի մասը դժվար է հստակ չափել և գնահատել դրամական արտահայտությամբ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մտավոր կապիտալի նույնականացման, գնահատման, չափման և կառավարչական հաշվետվություններում ներկայացման մեթոդները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մտավոր կապիտալի գնահատման տարբեր մոտեցումներ և ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս համադրել ոչ նյութական ռեսուրսների զարգացման մակարդակը կազմակերպության տնտեսական արդյունքների հետ։ Այդպիսի ցուցանիշները կարող են վերաբերել աշխատակիցների արտադրողականությանը, նորարարական ակտիվությանը, գիտելիքի ստեղծմանը, հաճախորդների պահպանմանը, ապրանքանիշի արժեքին և այլ գործոնների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մտավոր կապիտալի ազդեցությանը կազմակերպության ֆինանսատնտեսական ցուցանիշների վրա։ Արդյունավետ օգտագործվող գիտելիքը և մասնագիտական ներուժը կարող են նպաստել արտադրողականության, շահութաբերության, եկամուտների և մրցունակության բարձրացմանը, ծախսերի օպտիմալացմանը և նոր արտադրանքի կամ ծառայությունների ստեղծմանը։ Միաժամանակ մտավոր կապիտալի թերի կառավարումը կարող է հանգեցնել գիտելիքի կորստի, աշխատակիցների բարձր շրջանառության, նորարարական ներուժի նվազման և կազմակերպության շուկայական դիրքերի թուլացման։ Կարևոր է նաև մտավոր կապիտալի և կազմակերպության շուկայական արժեքի փոխհարաբերությունը։ Որոշ դեպքերում կազմակերպության շուկայական արժեքը կարող է էապես գերազանցել հաշվապահական հաշվեկշռում արտացոլված զուտ ակտիվների արժեքը, և այդ տարբերության մի մասը կարող է կապված լինել ոչ նյութական ռեսուրսների ու ապագա տնտեսական օգուտների ակնկալիքների հետ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել մտավոր կապիտալի հաշվառման և կառավարման կատարելագործման առաջարկությունների մշակմամբ։ Դրանք կարող են ներառել համապատասխան ցուցանիշների համակարգի ձևավորում, աշխատակիցների գիտելիքի և հմտությունների զարգացման գնահատում, կազմակերպական գիտելիքի պահպանման մեխանիզմների ստեղծում, նորարարությունների խթանում և կառավարչական որոշումների կայացման գործընթացում ոչ նյութական ակտիվների վերաբերյալ տեղեկատվության ավելի լայն օգտագործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը մտավոր կապիտալը դիտարկում է որպես կազմակերպության տնտեսական արդյունավետության և երկարաժամկետ մրցունակության կարևոր ռեսուրս։ Դրա հաշվառման և գնահատման մեխանիզմների կատարելագործումը կարող է հնարավորություն տալ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կազմակերպության իրական ներուժի մասին, բացահայտելու զարգացման չօգտագործված հնարավորությունները և ավելի հիմնավորված գնահատելու մտավոր ռեսուրսների ազդեցությունը ֆինանսական ու տնտեսական արդյունքների վրա։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։