ՀՀ մանկավարժական բուհում «Սահմանադրական իրավունք» առարկայի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման հիմնախնդիրը

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ալիցիկլիկ և հետերոցիկլիկ կետոնների հիման վրա նոր կոնդենսացված պիրիդինային միացությունների սինթեզին և դրանց կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է պիրիդինային օղակ պարունակող բազմացիկլ հետերոցիկլիկ համակարգերի ստացման արդյունավետ ուղիների մշակման, ելանյութերի կառուցվածքի և առաջացող վերջնական միացությունների հատկությունների միջև կապերի բացահայտման վրա։ Քննության են առնվում տարբեր կառուցվածք ունեցող ալիցիկլիկ և հետերոցիկլիկ կետոնների մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխարկումները, ռեակցիաների պայմանների ընտրությունը, միջանկյալ նյութերի առաջացման առանձնահատկությունները և նպատակային միացությունների ստացման օրինաչափությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սինթեզված նյութերի կառուցվածքի հաստատմանը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտության մեթոդների կիրառմամբ, որոնք հնարավորություն են տալիս բնութագրել ստացված միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և մաքրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածք–կենսաբանական ակտիվություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե մոլեկուլի առանձին կառուցվածքային փոփոխությունները ինչպես են անդրադառնում դրա կենսաբանական հատկությունների վրա։ Դիտարկվում են տարբեր տեղակալիչների, հետերոցիկլիկ հատվածների և կոնդենսացված օղակային համակարգերի ազդեցությունները՝ կենսաբանական ակտիվության առավել հեռանկարային ուղղություններ ունեցող միացությունների հայտնաբերման նպատակով։ Կարևորվում է նաև սինթեզի պայմանների լավարկումը՝ նպատակային նյութերի ելքի, ընտրողականության և ստացման գործընթացի վերարտադրելիության բարձրացման տեսանկյունից։ Կենսաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքների համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել առավել ակտիվ ածանցյալները և գնահատել դրանց հետագա գիտական ուսումնասիրության նպատակահարմարությունը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են հետերոցիկլիկ քիմիայի զարգացման համար, քանի որ կոնդենսացված պիրիդինային համակարգերը լայնորեն ուսումնասիրվող կառուցվածքային դաս են և կարող են ծառայել նոր կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի որոնման հիմք։ Աշխատանքը համադրում է օրգանական սինթեզի, կառուցվածքային քիմիայի և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ նպաստելով նոր հետերոցիկլիկ միացությունների վերաբերյալ գիտական տվյալների ընդլայնմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ կառուցվածքային նոր ածանցյալների նպատակային սինթեզի, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և հեռանկարային կենսաբանական ակտիվություն ունեցող նյութերի հետագա հետազոտությունների համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի, հետերոցիկլիկ միացությունների քիմիայի, կենսաօրգանական քիմիայի և նոր կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, քիմիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Բյուզանդական կայսրության նկատմամբ Արևմտյան Եվրոպայի, հատկապես լատինական աշխարհի վերաբերմունքի և մշակութային ազդեցությունների վերաիմաստավորմանը՝ այն երևույթի համատեքստում, որը հաճախ բնութագրվում է որպես «renovatio»՝ Բյուզանդիայի «վերակենդանացման» կամ «վերաիմաստավորման» փորձ լատինական միջնադարյան մտքի շրջանակներում։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատմական, քաղաքական և գաղափարական գործընթացները, որոնց միջոցով Արևմտյան Եվրոպան փորձել է յուրացնել, վերակառուցել կամ խորհրդանշականորեն վերածնել բյուզանդական ժառանգությունը՝ հատկապես Խաչակրաց արշավանքների, Լատինական կայսրության ձևավորման և ուշ միջնադարյան ինտելեկտուալ շարժումների ընթացքում։ Գրքում դիտարկվում են նաև բյուզանդական պետականության, իրավական համակարգի և կրոնական ավանդույթի ընկալման փոփոխությունները լատինական աղբյուրներում՝ ընդգծելով մշակութային փոխազդեցության և մրցակցության երկակի բնույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղափարական կոնստրուկցիաներին, որոնց միջոցով Արևմուտքը ձևավորել է «Բյուզանդիայի կերպարը»՝ որպես և՛ օրինակելի կայսրություն, և՛ քաղաքական-կրոնական հակադրության դաշտ։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան եվրոպական մտքի, բյուզանդագիտության և մշակութային պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ բացահայտելով Արևելք–Արևմուտք հարաբերությունների բարդ ինտելեկտուալ դինամիկան։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է լիգանդների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցության կինետիկայի ստոխաստիկ նկարագրմանը՝ մոլեկուլային մակարդակում ընթացող կապման և անջատման գործընթացների հավանականային բնույթի հաշվառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում այն տեսական մոտեցումներն են, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել լիգանդային մոլեկուլների կապումը ԴՆԹ-ի համապատասխան տեղամասերի հետ՝ հաշվի առնելով համակարգում տեղի ունեցող պատահական տատանումները և առանձին մոլեկուլային իրադարձությունների փոփոխականությունը։ Ի տարբերություն միայն միջին մեծությունների վրա հիմնված դետերմինիստական նկարագրությունների՝ ստոխաստիկ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև կապման վիճակների հավանականային բաշխումները, ժամանակային տատանումները և տարբեր մոլեկուլային վիճակների միջև անցումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել ազատ և կապված լիգանդների վիճակները, կապման տեղամասերի հասանելիությունը, փոխազդեցությունների ընտրողականությունը և համակարգի հավասարակշռության ձևավորման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կապման և անջատման գործընթացների ժամանակային բնութագրերին, քանի որ դրանց հարաբերակցությունը պայմանավորում է ԴՆԹ-լիգանդ համալիրների կայունությունը և համակարգի դինամիկական վարքագիծը։ Կարևոր ուղղություն է հավանականային մաթեմատիկական մոդելների կիրառումը՝ մոլեկուլային փոխազդեցությունների վերաբերյալ փորձարարական տվյալների մեկնաբանման և տարբեր տեսական ենթադրությունների համեմատության համար։ Նման մոդելները կարող են հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու նաև այն իրավիճակները, երբ ԴՆԹ-ի վրա առկա են բազմաթիվ հնարավոր կապման տեղամասեր և առանձին լիգանդների փոխազդեցությունները փոխում են հարակից տեղամասերի հասանելիությունը կամ կապման հավանականությունը։ Ստոխաստիկ նկարագրությունը հատկապես նշանակալի է փոքր թվով մոլեկուլներ պարունակող համակարգերի համար, որտեղ պատահական տատանումների ազդեցությունը կարող է նկատելի լինել և չարտացոլվել միայն միջինացված ցուցանիշների միջոցով։ Տեսական արդյունքների համադրումը կենսաֆիզիկական տվյալների հետ կարող է նպաստել ԴՆԹ-ի հետ տարբեր մոլեկուլների փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, քիմիական կինետիկայի, հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ ԴՆԹ-լիգանդ փոխազդեցությունների դինամիկան հավանականային գործընթացների տեսանկյունից բնութագրելու նպատակով։

Лингвистика

Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ. Գործնական աշխատանքների ձեռնարկ հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար-ը գործնական ուղղվածությամբ ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հումանիտար ֆակուլտետների ուսանողների համար և նպատակ ունի զարգացնել հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները, խոսքի մշակույթը և գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության ճշտությունն ու արդյունավետությունը, աշխատությունում ընդգրկված են լեզվական նորմերի՝ ուղղագրության, կետադրության, բառապաշարի և քերականության կիրառման վարժություններ, ինչպես նաև խոսքի կառուցման, ոճաբանական ճիշտ ընտրության և հաղորդակցական իրավիճակներին համապատասխան արտահայտվելու վերաբերյալ առաջադրանքներ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական, գիտական և հրապարակախոսական խոսքի առանձնահատկություններին, սխալների վերլուծությանը և դրանց ուղղման մեթոդներին, միաժամանակ ներկայացվում են լեզվի մշակույթի հիմնարար սկզբունքները՝ հստակություն, տրամաբանություն, ճշգրտություն և արտահայտչականություն, որոնք անհրաժեշտ են մասնագիտական և հասարակական հաղորդակցության մեջ, ձեռնարկը նպատակ ունի ոչ միայն ամրապնդել տեսական գիտելիքները, այլ նաև ձևավորել լեզվական ինքնավստահություն և գրագետ խոսքի մշակույթ ապագա մասնագետների մոտ։

Экономика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում 1990–2003 թվականներին տեղի ունեցած սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները՝ ընդգրկելով անցումը պլանային տնտեսությունից դեպի շուկայական հարաբերություններ։ Գրքում վերլուծվում են անկախության առաջին տարիների տնտեսական ճգնաժամը, արդյունաբերության անկումը, սեփականաշնորհման գործընթացները, ֆինանսական համակարգի ձևավորումը և նոր տնտեսական ինստիտուտների կայացումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և ծառայությունների ոլորտներում տեղի ունեցած կառուցվածքային փոփոխություններին, ինչպես նաև բնակչության սոցիալական վիճակի վրա այդ վերափոխումների ազդեցությանը։ Նյութում քննարկվում են պետական տնտեսական քաղաքականության ուղղությունները, մակրոտնտեսական կայունացման միջոցառումները և միջազգային կազմակերպությունների դերը բարեփոխումների գործընթացում։ Գիրքը համադրում է վիճակագրական տվյալները և վերլուծական մոտեցումները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի տնտեսական անցումային շրջանի բարդ և բազմաշերտ գործընթացների մասին։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է մրցակցության արդյունավետության և ձեռնարկությունների գնային ռազմավարությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը ժամանակակից շուկայական տնտեսության պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է մրցակցային միջավայրը ձևավորում գնային քաղաքականությունը և ինչպես են ձեռնարկությունները կիրառում տարբեր ռազմավարություններ՝ շահութաբերությունը պահպանելու և շուկայում դիրքերը ամրապնդելու նպատակով։ Հեղինակը անդրադառնում է գնագոյացման հիմնական մոտեցումներին՝ ծախսերի վրա հիմնված, պահանջարկի վրա հիմնված և մրցակցության վրա հիմնված մեթոդներ՝ բացատրելով դրանց կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցակցության արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, շուկայի կառուցվածքների առանձնահատկություններին և գնային պատերազմների ազդեցությանը ձեռնարկությունների վարքագծի վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև բրենդի արժեքի, սպառողական ընկալման և շուկայի հատվածավորման դերը գնային ռազմավարության ձևավորման գործընթացում։ Վերլուծվում է, թե ինչպես կարող է ճիշտ մշակված գնային քաղաքականությունը նպաստել մրցակցային առավելության ձեռքբերմանը և երկարաժամկետ կայուն զարգացմանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, ձեռնարկատերերի և կառավարման ոլորտի ուսանողների համար։