Միքայել Նալբանդյան։ 1829-1954։ Ակնարկ կյանքի ու գործունեության մասին և համառոտ բիբլիոգրաֆիա

Литература

Հրատարակությունը պատկանում է 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր գրականության այն շերտին, որն արտացոլում է Զմյուռնիայի հայ համայնքի մշակութային և ընթերցողական միջավայրը։ Այդ ժամանակաշրջանում հայերեն գրքերը կարևոր դեր ունեին գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածման, ընթերցանության մշակույթի զարգացման և տարբեր գրական ավանդույթների հասանելիության գործում։ Փոքրածավալ հրատարակությունը կարող է ներկայացնել սեղմ պատմողական երկ, դրամատիկական նյութ կամ այլ գրական ձև, սակայն առանց լրացուցիչ բովանդակային տվյալների ժանրային ավելի հստակ բնորոշում տալը հիմնավորված չէ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության, Զմյուռնիայի հայ տպագրական ու մշակութային կյանքի և հայերեն գեղարվեստական գրականության տարածման ուսումնասիրության համար։

Литература

Օտար լեզուներով նոր գրքերի այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է վերջին տարիներին հրատարակված և միջազգային ընթերցողների շրջանում լայն տարածում գտած ստեղծագործություններ, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժանրեր՝ ֆանտաստիկա, ժամանակակից ռոմանտիկա, դետեկտիվ, հոգեբանական թրիլլեր և դիստոպիա, նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել համաշխարհային գրական շուկայի արդի միտումներին և բեսթսելլեր դարձած հեղինակներին։ Ցանկում կարելի է հանդիպել, օրինակ, The Atlas Six ստեղծագործությանը, որը դարձել է «dark academia» ենթաժանրի հայտնի ներկայացուցիչ՝ կենտրոնանալով գաղտնի ակադեմիայի և կախարդական գիտելիքի պայքարի վրա, ինչպես նաև Happy Place վեպին, որը ներկայացնում է ժամանակակից հարաբերությունների բարդությունները և երկրորդ հնարավորությունների թեմաները։ Ֆանտաստիկ ժանրում առանձնանում է նաև The Serpent and the Wings of Night ստեղծագործությունը, որտեղ համադրվում են վամպիրական աշխարհը, մահացու մրցույթները և անձնական վերափոխման պատմությունը։ Դետեկտիվ և թրիլլեր ժանրում մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել The Housemaid գիրքը՝ լարված սյուժեով և անսպասելի շրջադարձերով, որոնք պահում են ընթերցողի ուշադրությունը մինչև վերջ։ Պատանիների և երիտասարդների շրջանում մեծ ճանաչում ունի նաև Once Upon a Broken Heart վեպը, որը ստեղծում է կախարդական աշխարհ՝ լի հեքիաթային, բայց նաև մութ ու վտանգավոր տարրերով։ Այս ցանկը ընդհանուր պատկերացում է տալիս ժամանակակից օտարալեզու գրականության բազմազանության մասին՝ ընդգծելով նոր հեղինակների և բեսթսելլերների ազդեցությունը ընթերցանության ներկայիս միտումների վրա և օգնելով ընթերցողին կողմնորոշվել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան նոր գրքերի ընտրության հարցում։

География

Աշխատությունը նվիրված է ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը հեռահար մեթոդների կիրառմամբ՝ Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի առանց լայնածավալ հորատման կամ անմիջական դաշտային ուսումնասիրությունների ամբողջությամբ սահմանափակվելու բացահայտել ստորերկրյա ջրերի տարածման օրինաչափությունները, դրանց ձևավորման և կուտակման համար նպաստավոր երկրաբանական ու երկրաձևաբանական պայմանները և ջրային ռեսուրսների հնարավոր հեռանկարային տեղամասերը։ Հրաբխային շրջաններում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման գործընթացները սերտորեն կապված են ապարների ճեղքավորվածության, ծակոտկենության, լավային հոսքերի կառուցվածքի, տեկտոնական խզվածքների և մակերևութային ջրերի ներթափանցման պայմանների հետ։ Հրաբխային ապարների տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ ջրաթափանցության և ջրատարության էապես տարբեր հատկություններ, իսկ լավային ծածկույթների ներսում ձևավորված ճեղքերը և խոռոչները կարող են հանդես գալ որպես ջրի կուտակման ու տեղաշարժի ուղիներ։ Այդ պատճառով նման տարածքների հիդրոերկրաբանական գնահատումը պահանջում է երկրաբանական, երկրաձևաբանական, հիդրոլոգիական և հեռահար զոնդավորման տվյալների համադրում։ Հետազոտության մեջ հեռահար մեթոդները կարող են ներառել արբանյակային պատկերների և օդատիեզերական տվյալների վերլուծություն, տեղանքի սպեկտրալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն, երկրաձևաբանական քարտեզագրում և տարբեր տեղեկատվական շերտերի համադրում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ապարների և հողերի տարբեր տեսակներ, հայտնաբերել մակերևութային կառուցվածքների առանձնահատկությունները, գծային խախտումները, խզվածքային գոտիները, ջրահավաք ավազանները և այն տեղամասերը, որտեղ բնական պայմանները կարող են նպաստել ստորերկրյա ջրերի կուտակմանը։ Հեռահար մեթոդների առավելություններից է մեծ տարածքների համեմատաբար արագ և միասնական ուսումնասիրության հնարավորությունը։ Սա հատկապես կարևոր է լեռնային և դժվարամատչելի շրջանների համար, որտեղ ավանդական դաշտային հետազոտությունները կարող են պահանջել մեծ ժամանակ և նյութական ռեսուրսներ։ Աշխատության շրջանակում Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հրաբխային ռելիեֆի և ջրաերկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածությունը։ Հայաստանի տարածքում լայնորեն տարածված հրաբխային ապարները կարևոր դեր ունեն բազմաթիվ ջրատար համակարգերի ձևավորման մեջ, իսկ լեռնային ռելիեֆը, ձնհալը և տեղումները լրացուցիչ պայմաններ են ստեղծում ջրի ներթափանցման և ստորերկրյա հոսքի ձևավորման համար։ Սիրիայի հրաբխային շրջանների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս կատարել համեմատական ուսումնասիրություն և բացահայտել այն ընդհանուր օրինաչափությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տարբեր կլիմայական պայմաններում գտնվող հրաբխային տարածքներին։ Համեմատական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նույն երկրաբանական տիպի ապարները տարբեր կլիմայական և ջրաբանական միջավայրերում կարող են ձևավորել տարբեր բնույթի ստորերկրյա ջրային համակարգեր։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև երկրաբանական և հեռահար տվյալների համատեղ վերլուծությունը։ Միայն արբանյակային պատկերների հիման վրա ստորերկրյա ջրերի անմիջական հայտնաբերումը սովորաբար հնարավոր չէ, սակայն մակերևութային երկրաբանական, երկրաձևաբանական և հիդրոլոգիական ցուցանիշների միջոցով կարելի է գնահատել ջրատար համակարգերի ձևավորման հավանականությունը։ Այդ պատճառով հեռահար մեթոդները կարող են ծառայել որպես նախնական հետախուզման և հեռանկարային տեղամասերի ընտրության գործիք, որը հետագայում լրացվում է հիդրոերկրաբանական, երկրաֆիզիկական և հորատման տվյալներով։ Աշխատության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գծային կառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Խզվածքները, ճեղքերը և տեկտոնական խախտումները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ստորերկրյա ջրերի շարժման վրա՝ ստեղծելով ջրի ներթափանցման կամ արտահոսքի առավել նպաստավոր ուղիներ։ Դրանց տարածական վերլուծությունը հեռահար տվյալների միջոցով կարող է օգնել առանձնացնել ջրային ռեսուրսների որոնման առավել հեռանկարային գոտիները։ Հնարավոր է նաև օգտագործել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի գործիքներ՝ տարբեր տվյալների շերտերը համադրելու և տարածքային մոդելներ կազմելու նպատակով։ Այդպիսի համակարգերը կարող են միավորել երկրաբանական քարտեզները, ռելիեֆի թվային մոդելները, ջրահավաք ցանցը, խզվածքները, հողածածկը, բուսականության տվյալները և այլ ցուցանիշներ՝ հնարավորություն տալով գնահատել ստորերկրյա ջրերի ձևավորման համար առավել բարենպաստ տարածքները։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է ջրային ռեսուրսների որոնման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հետ։ Հեռահար մեթոդների կիրառումը կարող է նվազեցնել նախնական հետախուզական աշխատանքների ծախսերը, արագացնել հեռանկարային տեղամասերի ընտրությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխման վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում։ Սա հատկապես կարևոր է այն տարածաշրջաններում, որտեղ ջրի պահանջարկը բարձր է, իսկ մակերևութային ջրային ռեսուրսները սահմանափակ են կամ անհավասարաչափ են բաշխված։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, երկրաբաններին, ջրային ռեսուրսների մասնագետներին, հեռահար զոնդավորման և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, բնապահպաններին և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանությունը, հրաբխային երկրաբանությունը և ժամանակակից հեռահար հետազոտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների տարածական օրինաչափությունները, գնահատել դրանց ձևավորման համար նպաստավոր բնական պայմանները և մշակել ջրային ռեսուրսների որոնման ու գնահատման ավելի արդյունավետ գիտական մոտեցումներ։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների օգտագործման հնարավորությունների, արդյունավետության և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ էկոլոգիական ու տնտեսական տեսանկյուններից։ Գրքում վերլուծվում են վերականգնվող էներգետիկայի հիմնական ուղղությունները, դրանց ներդրման նախադրյալները, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը և երկրի էներգետիկ անվտանգության ապահովման գործում ունեցած նշանակությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է արևային, քամու, հիդրոէներգետիկ և այլընտրանքային էներգիայի այլ տեսակների կիրառման ներուժը, գնահատում է դրանց տնտեսական արդյունավետությունը, ներդրումային հնարավորությունները և զարգացման խոչընդոտները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև էներգետիկ քաղաքականության, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման և կայուն զարգացման հիմնախնդիրները՝ առաջարկելով մոտեցումներ այլընտրանքային էներգիայի ոլորտի զարգացման համար։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բնապահպանների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի էներգետիկ զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնահարցերով։

Финансы

Տնտեսագիտական, ֆինանսական և ձեռնարկատիրական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի պայմաններում։ Քննության են առնվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսատնտեսական ճգնաժամերի առաջացման պատճառներին, դրանց ազդեցությանը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, արտադրության ծավալների, իրացման շուկաների և ներդրումային հնարավորությունների վրա։ Վերլուծվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման սահմանափակումները, վարկային ռեսուրսների հասանելիության խնդիրները, իրացվելիության ռիսկերը և գործառնական ծախսերի կառավարման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ճգնաժամային պայմաններում ձեռնարկությունների գործունեության շարունակականության ապահովման, ֆինանսական պլանավորման, ռիսկերի կառավարման, արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման և շուկայական փոփոխություններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ցուցանիշները, պետական աջակցության ծրագրերը, հարկային քաղաքականության ազդեցությունը և միջազգային հակաճգնաժամային փորձի կիրառելիությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման, գործունեության բազմազանեցման, կառավարման համակարգերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման նշանակությանը։ Կարևորվում են պետության, ֆինանսական կազմակերպությունների և մասնավոր հատվածի համագործակցության հնարավորությունները՝ ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնման և տնտեսական դիմակայունության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ձեռնարկատիրության տնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման, հակաճգնաժամային կառավարման, պետական տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է ուսուցչի մասնագիտական գործունեության կատարելագործման ժամանակակից տեխնոլոգիաների, մեթոդների և կազմակերպական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է ուսուցչի մասնագիտական զարգացման գործընթացը, ներկայացնում կրթական միջավայրի փոփոխվող պահանջները և դրանց համապատասխան մանկավարժական գործունեության արդիականացման ուղիները։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից ուսուցման տեխնոլոգիաները, տեղեկատվական և հաղորդակցական միջոցների կիրառումը, նորարարական մեթոդների ներդրման հնարավորությունները, ինչպես նաև ուսուցչի ստեղծագործական և հետազոտական կարողությունների զարգացման հիմնահարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնակրթության, մասնագիտական վերապատրաստման, մանկավարժական վարպետության բարձրացման և կրթական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման մեխանիզմներին։ Ներկայացվում են տեսական դրույթներ, գործնական առաջարկություններ և մեթոդական լուծումներ, որոնք նպաստում են ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների կատարելագործմանը, սովորողների կրթական արդյունքների բարելավմանը և ժամանակակից դպրոցի պահանջներին համապատասխան ուսուցման կազմակերպմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ուսուցիչներին, կրթության կազմակերպիչներին, մանկավարժ-հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին, մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողներին և կրթական նորարարություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։