ՎԱՐԴԱՊԵՏԱՐԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱԶԱՏՈՒԹԵԱՆ - Ռաֆայել Պատկանյան

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվանի (Երևանի) գիմնազիայի պատմական զարգացման համակողմանի նկարագիրը՝ ընդգծելով ուսումնական հաստատության հիմնադրման, կազմակերպական կառուցվածքի և կրթական գործունեության հիմնական փուլերը։ Վերլուծվում են գիմնազիայի դերը տարածաշրջանի կրթական համակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև նրա ներդրումը հասարակական-մշակութային կյանքի և մտավորականության ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի բովանդակությանը, դասավանդման մեթոդներին, ուսուցիչների կազմին և աշակերտական համակազմի սոցիալական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է գիմնազիայի գործունեությունը տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական քաղաքականության համատեքստում՝ բացահայտելով դրա ազդեցությունը Երևանի կրթամշակութային միջավայրի վրա։ Աշխատությունը հանդիսանում է կարևոր պատմական աղբյուր՝ տարածաշրջանի կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական ժողովրդական փողային նվագարաններից մեկի՝ դուդուկի պատմության, կառուցվածքի, կատարողական առանձնահատկությունների և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ ներկայացվում են գործիքի ծագման և զարգացման փուլերը, պատրաստման ավանդական եղանակները, ձայնային յուրահատկությունները և նրա դերը հայկական ժողովրդական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև դուդուկի կատարողական արվեստին, վարպետների ավանդույթներին, երաժշտական ժառանգության փոխանցման ձևերին և այն նշանակությանը, որ այս նվագարանն ունի հայկական ինքնության ու մշակութային ինքնարտահայտման պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են դուդուկի ոչ միայն երաժշտական, այլև պատմամշակութային արժեքները՝ որպես ազգային ավանդույթների կրող և սերունդներին փոխանցվող արվեստի ձև։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, ազգագրագետների, մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, կատարողների և ուսանողների համար՝ որպես հայկական ժողովրդական երաժշտական ժառանգության վերաբերյալ մասնագիտական ուսումնասիրություն։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բարձր լեռնային գոտու պայմաններում ոսպի (Lens culinaris) համաշխարհային հավաքածուից ընտրված ցրտադիմացկուն սորտանմուշների էկոլոգատնտեսական արդյունավետության գնահատմանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տարբեր գենետիկական գծերի հարմարվողականության առանձնահատկությունները բարձրադիր կլիմայական պայմաններում, մասնավորապես՝ ցածր ջերմաստիճանների, կարճ վեգետացիոն շրջանի և սահմանափակ ջրային ռեսուրսների ազդեցության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բերքատվության ցուցանիշների, կենսաբանական կայունության և տնտեսական արդյունավետության համադրական գնահատմանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել հեռանկարային սորտերը բարձր լեռնային գյուղատնտեսության զարգացման համար։ Ներկայացվում են նաև ագրոէկոլոգիական գործոնների ազդեցությունը բույսերի աճի և զարգացման վրա, ինչպես նաև սելեկցիոն աշխատանքի կարևորությունը կայուն գյուղատնտեսական համակարգերի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ագրոէկոլոգիայի և բույսերի սելեկցիայի ոլորտում՝ նպաստելով բարձր լեռնային տարածաշրջաններում գյուղատնտեսության արդյունավետության բարձրացմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Համո Սահյանի պոեզիայում փոխաբերական մտածողության և պատկերավորման համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բանաստեղծի ստեղծագործական աշխարհը ձևավորող հիմնական գեղարվեստական միջոցները, հատկապես փոխաբերության դերը բնության, մարդու ներաշխարհի և հայրենիքի թեմաների արտահայտման մեջ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Սահյանի լեզվական ու պատկերային համակարգի առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է փոխաբերությունը ծառայում որպես իմաստաստեղծ հիմնական մեխանիզմ նրա պոեզիայում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապատկերային մտածողությանը, զգայական ընկալումների փոխակերպմանը խորհրդանշական պատկերների և բանաստեղծական իմաստների խորացմանը։ Վերլուծվում են նաև հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, պատկերավորման միջոցների բազմազանությունը և դրանց կապը ազգային մտածողության ու բանահյուսական ավանդույթների հետ։ Ներկայացվում է փոխաբերության կառուցվածքային և գործառական դերը՝ որպես պոետիկ համակարգի կենտրոնական տարր, որը ձևավորում է Սահյանի ստեղծագործության հուզական և իմաստային խորությունը։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, բանասերների, ուսանողների, դպրոցական և համալսարանական ծրագրերի մասնագետների, ինչպես նաև հայ պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։