Արդի հայ մանկական պոեզիայի առաջընթացի միտումները (1990-2010 թթ.)

History

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Օսմանյան կայսրության վերջին տարիներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ոչնչացման քաղաքականության հետագա ազդեցությունը Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման և զարգացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում պատմական հիշողության, ժխտողականության, պետական քաղաքականության և հասարակական ընկալումների փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես է Հայոց ցեղասպանության ժառանգությունը շարունակել ազդեցություն ունենալ ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հանրապետության ստեղծումից հետո ձևավորված պաշտոնական պատմական մոտեցումները, հայերի նկատմամբ բռնությունների մասին հիշողության սահմանափակման կամ վերահսկման մեխանիզմները և դրանց արտացոլումը կրթության, հասարակական դիսկուրսի, լրատվամիջոցների և քաղաքական խոսույթի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունների ձևավորմանը, դրանց շուրջ ընթացող գիտական և հասարակական բանավեճերին, ինչպես նաև այն հեղինակներին ու հասարակական խմբերին, որոնք փորձել են վերանայել գերիշխող պատմական պատումները։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է Թուրքիայում հայ համայնքի պատմական ճակատագրին, նրա ժողովրդագրական և հասարակական փոփոխություններին, մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին և ազգային ինքնության հարցերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիշողության քաղաքականությանը, քանի որ անցյալի մեկնաբանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական, այլև ժամանակակից քաղաքական և հասարակական հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործընթաց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր դիրքորոշումները ներգործել Թուրքիայի ներքին քաղաքականության, ժողովրդավարական գործընթացների, խոսքի ազատության և փոքրամասնությունների իրավունքների վերաբերյալ քննարկումների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հարցի միջազգային նշանակությունը՝ ներառյալ Թուրքիայի հարաբերությունները Հայաստանի, հայկական սփյուռքի և այն պետությունների հետ, որոնք պաշտոնապես ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ պատմական ժառանգության շուրջ բանավեճը շարունակում է կարևոր դեր ունենալ ինչպես հայ-թուրքական հարաբերություններում, այնպես էլ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և միջազգային հեղինակության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն պատմական իրադարձությունները դիտարկում է ոչ միայն որպես անցյալի փաստ, այլև որպես ժամանակակից Թուրքիայի հասարակական ինքնության, քաղաքական մշակույթի և միջազգային հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործոն։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության և թուրքագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ և դրա ժամանակակից հետևանքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Informatics

Այս աշխատությունը նվիրված է էլեկտրամագնիսական դաշտի խնդիրների ավտոմատացված լուծման մեթոդների զարգացմանը՝ ընդգծելով ժամանակակից հաշվարկային էլեկտրադինամիկայի և ինժեներական մոդելավորման առաջընթացը։ Գրքում ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի մաթեմատիկական նկարագրության հիմնական հավասարումները և դրանց թվային լուծման մոտեցումները, ներառյալ վերջավոր տարրերի, վերջավոր տարբերությունների և ինտեգրալ հավասարումների մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալգորիթմների ավտոմատացման խնդիրներին, հաշվարկների արագացման տեխնիկաներին և բարձր ճշգրտությամբ մոդելավորման ապահովման միջոցներին՝ հատկապես բարդ երկրաչափությամբ և բազմաշերտ միջավայրերով համակարգերում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ծրագրային համակարգերի կիրառումը ինժեներական խնդիրների լուծման մեջ, մոդելավորման սխալների նվազեցման ռազմավարությունները և հաշվարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Վերլուծվում են էլեկտրամագնիսական երևույթների կիրառությունները կապի համակարգերում, միկրոալիքային տեխնիկայում և բարձր հաճախականային սարքավորումներում՝ ցույց տալով մշակված մեթոդների գործնական նշանակությունը։ Գրքի նպատակն է ձևավորել միասնական մոտեցում ավտոմատացված մոդելավորման համար, որը թույլ կտա բարձրացնել հաշվարկների արդյունավետությունը և ճշգրտությունը ժամանակակից ինժեներական խնդիրներում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն կրթության ոլորտում մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բուհական համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում կրթական ծառայությունների շուկայի առանձնահատկություններն են, բուհերի մրցակցային դիրքի ձևավորումը, դիմորդների և ուսանողների պահանջմունքների ուսումնասիրությունը, կրթական ծրագրերի ներկայացումը և հաստատությունների հեղինակության ձևավորման մեխանիզմները։ Մարքեթինգային համալիրը դիտարկվում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ ներառելով կրթական ծառայության բովանդակությունը, գնային և ֆինանսական քաղաքականությունը, ծառայությունների հասանելիությունը, հաղորդակցությունը, առաջխաղացումը և շահակիցների հետ հարաբերությունների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կրթական ծառայության յուրահատկություններին, քանի որ դրա արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն ուսումնական ծրագրով, այլև դասավանդման որակով, մասնագիտական միջավայրով, ենթակառուցվածքներով, շրջանավարտների հնարավորություններով և հաստատության հեղինակությամբ։ Քննվում են կրթական շուկայի ուսումնասիրության, նպատակային լսարանների առանձնացման, դիմորդների վարքագծի և մասնագիտությունների ընտրության վրա ազդող գործոնների գնահատման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհերի հաղորդակցական քաղաքականությունը՝ տեղեկատվական արշավների, հանրային կապերի, թվային հարթակների, սոցիալական հաղորդակցության և հաստատության բրենդի ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների ներգրավման և պահպանման, շրջանավարտների հետ հարաբերությունների, գործատուների հետ համագործակցության և աշխատաշուկայի պահանջներին կրթական առաջարկի համապատասխանեցման խնդիրներին։ Հայաստանի բուհական համակարգի առանձնահատկությունների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մրցակցային միջավայրի, ժողովրդագրական փոփոխությունների, կրթական պահանջարկի և կառավարման մեխանիզմների ազդեցությունը մարքեթինգային որոշումների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի մարքեթինգային արդյունավետության գնահատումը՝ կրթական հաստատության երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ դրա համապատասխանության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության կառավարման, ծառայությունների մարքեթինգի և ռազմավարական կառավարման մոտեցումները՝ ուղղված բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գործունեության արդյունավետության, ճանաչելիության և կրթական շուկայում կայուն դիրքի ձևավորման հնարավորությունների բացահայտմանը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դեմ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ոչնչացման պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում 1915 թվականին և դրան հաջորդած տարիներին հայ ժողովրդի կրած մարդկային, սոցիալական, մշակութային և նյութական կորուստներն են, ինչպես նաև այդ իրադարձությունների ձևավորման քաղաքական ու պատմական նախադրյալները։ Ուսումնասիրվում են Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության հասարակական և քաղաքական դրությունը, ազգային հարցի զարգացումը, XIX դարի վերջի բռնությունների փորձը և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրին համակարգված տեղահանությունների ու զանգվածային կոտորածների։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններին, պետական կառույցների և տեղական իշխանությունների գործողություններին, հայ բնակչության բռնի տեղահանման կազմակերպմանը, մահվան ճանապարհներին, ճամբարային պայմաններին և վերապրածների ճակատագրերին։ Առանձին կարևորություն է տրվում ոչնչացման գործընթացի տարբեր դրսևորումների՝ զանգվածային սպանությունների, սովի, հիվանդությունների, բռնի տեղահանության, ունեցվածքի բռնագրավման և ընտանիքների ու համայնքների քայքայման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը անդրադառնում է նաև հայկական մշակութային ժառանգության կորստին, եկեղեցիների, դպրոցների, կրթական ու մշակութային հաստատությունների գործունեության խաթարմանը և հայաբնակ բնակավայրերի ժողովրդագրական փոփոխություններին։ Կարևորվում է միջազգային արձագանքի ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ ժամանակակից դիվանագիտական փաստաթղթերի, օտարերկրյա դիտորդների, մամուլի և մարդասիրական կազմակերպությունների հաղորդումների նշանակությունը պատմական իրադարձությունների փաստագրման գործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև վերապրածների և փախստականների հետագա ճակատագիրը, հայկական սփյուռքի ձևավորման գործընթացը և տեղի ունեցածի հիշողության պահպանման ու փոխանցման խնդիրը։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տեղի ունեցածը ոչ միայն որպես առանձին ժամանակաշրջանի ողբերգական իրադարձությունների ամբողջություն, այլև որպես հայ ժողովրդի պատմական զարգացման, ժողովրդագրական պատկերի և ազգային ինքնության վրա խոր ազդեցություն ունեցած գործընթաց։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, հայագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և մարդու իրավունքների հետազոտողներին, ինչպես նաև դասախոսներին և ուսանողներին։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է պատմական փաստերի համակարգված քննությամբ և հայ ժողովրդի կրած կորուստների, վերապրման փորձի ու պատմական հիշողության պահպանման խնդիրների լուսաբանմամբ։

Political Science

Այս աշխատությունը նվիրված է Արցախի պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման պատմա-քաղաքական նախադրյալների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի քաղաքական զարգացման երկարաժամկետ գործընթացները և դրանց ազդեցությունը պետականության գաղափարի ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են Արցախի պատմական զարգացման փուլերը, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորումը և քաղաքական կազմակերպվածության աստիճանական զարգացումը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև XX դարի վերջի և XXI դարի սկզբի քաղաքական գործընթացները, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել պետականակերտման հայեցակարգի ձևավորման և ինստիտուցիոնալ հիմքերի ստեղծման գործում։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է երեխայի անձի համակողմանի և ներդաշնակ զարգացման գործընթացում մարդասիրական արժեքների վրա հիմնված դաստիարակության նշանակության, սկզբունքների և մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում երեխան դիտարկվում է որպես ինքնուրույն արժեք ունեցող անհատ, որի կրթությունն ու դաստիարակությունը պետք է նպաստեն ոչ միայն գիտելիքների և կարողությունների ձեռքբերմանը, այլև ինքնաճանաչման, ինքնուրույնության, պատասխանատվության, ստեղծագործական մտածողության, հաղորդակցական կարողությունների և բարոյական արժեքների ձևավորմանը։ Կարևորվում է երեխայի արժանապատվության, անհատական առանձնահատկությունների, հետաքրքրությունների, պահանջմունքների և զարգացման տեմպերի նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքը։ Հումանիստական մանկավարժության շրջանակում դաստիարակությունը ներկայացվում է ոչ թե որպես երեխայի վարքի միակողմանի վերահսկման գործընթաց, այլ որպես երեխայի և մեծահասակի համագործակցության, փոխադարձ վստահության, երկխոսության և աջակցող հարաբերությունների համակարգ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այնպիսի արժեքների զարգացմանը, ինչպիսիք են բարությունը, արդարությունը, փոխօգնությունը, հանդուրժողականությունը, պատասխանատվությունը և ուրիշների իրավունքների ու զգացմունքների նկատմամբ հարգանքը։ Քննվում է ընտանիքի և կրթական հաստատության դերը երեխայի արժեքային համակարգի ձևավորման գործում՝ ընդգծելով դրանց համագործակցության և դաստիարակչական մոտեցումների հետևողականության կարևորությունը։ Ուսուցչի կամ դաստիարակի գործունեության մեջ կարևորվում է այնպիսի հոգեբանական և մանկավարժական միջավայրի ստեղծումը, որտեղ երեխան կարող է ազատ արտահայտել իր կարծիքը, նախաձեռնություն ցուցաբերել, մասնակցել որոշումների քննարկմանը և աստիճանաբար սովորել պատասխանատվություն ստանձնել սեփական գործողությունների համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է անհատական և խմբային դաստիարակության ձևերի համադրումը, քանի որ անձի զարգացումը տեղի է ունենում ինչպես սեփական փորձի, այնպես էլ հասակակիցների և մեծահասակների հետ սոցիալական փոխգործակցության միջոցով։ Դիտարկվում է նաև խաղի, ստեղծագործական աշխատանքի, հաղորդակցության, համագործակցային առաջադրանքների և տարբեր կրթական իրավիճակների դերը երեխայի սոցիալական ու հուզական զարգացման մեջ։ Հումանիստական մոտեցումը ենթադրում է երեխայի ուժեղ կողմերի բացահայտում և զարգացման հնարավորությունների ընդլայնում՝ խուսափելով նրա անհատականության ճնշումից կամ բոլոր երեխաների նկատմամբ միատեսակ պահանջների մեխանիկական կիրառումից։ Աշխատությունը կարևորում է կրթության և դաստիարակության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ երեխայի լիարժեք զարգացումը ներառում է մտավոր, բարոյական, սոցիալական, հուզական և ստեղծագործական բաղադրիչների ներդաշնակ ձևավորում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ երեխայակենտրոն կրթական միջավայրի կազմակերպման և մարդասիրական մանկավարժության սկզբունքների կիրառման տեսական ու մեթոդական հիմքերի զարգացման համար։