Աղբար Թովմասի տնակը, առաջին հատոր

Religion

Այս հատորը ներկայացնում է քրիստոնեական մտքի պատմության մեջ նշանակալի տեղ զբաղեցնող Սուրբ Օգոստինոս Հիպպոնացու աստվածաբանական և փիլիսոփայական երկի շարունակությունը։ Աշխատության առանցքում երկրային և աստվածային քաղաքների գաղափարական հակադրությունն է, որի միջոցով հեղինակը քննում է մարդկային հասարակության բնույթը, պատմության ընթացքը, բարոյական արժեքները, իշխանության ու արդարության փոխհարաբերությունները և մարդու հոգևոր կյանքի նպատակը։ Օգոստինոսը քրիստոնեական աշխարհայացքի տեսանկյունից անդրադառնում է հեթանոսական մտածողության և կրոնական պատկերացումների քննադատությանը՝ փորձելով հիմնավորել քրիստոնեական հավատի դերը մարդկության պատմության և հասարակական կյանքի մեկնաբանության մեջ։ Երկում միահյուսվում են աստվածաշնչյան մեկնությունները, փիլիսոփայական դատողությունները, պատմական օրինակներն ու բարոյագիտական հարցադրումները։ Հատորի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու վաղ քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնարար դրույթները, ինչպես նաև անտիկ փիլիսոփայության և քրիստոնեական մտածողության փոխազդեցությունը։ Այն արժեքավոր է կրոնի պատմությամբ, փիլիսոփայությամբ, պատմական աշխարհայացքներով և միջնադարյան մտավոր ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար՝ միաժամանակ բացահայտելով այն գաղափարական հիմքերը, որոնց վրա հետագայում զարգացել է եվրոպական քրիստոնեական հասարակական ու քաղաքական մտածողությունը։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասներեքերորդ նիստի արձանագրությունը՝ որպես XIX դարի հայ ազգային և հասարակական կյանքի փաստաթղթային աղբյուր։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժողովական գործունեության կազմակերպումը, քննարկումների ընթացքը և ազգային կառավարման մարմնի առջև դրված խնդիրները։ Նիստերի արձանագրությունները սովորաբար ամրագրում են օրակարգային հարցերը, մասնակիցների ելույթներն ու առաջարկությունները, ինչպես նաև քննարկումների արդյունքում արձանագրված որոշումները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն վարչական, կրթական, կրոնական և համայնքային հարցերի շրջանակի մասին, որոնց լուծումը կարևոր էր հայ ազգային կյանքի կազմակերպման համար։ Այս փաստաթուղթը հատկապես արժեքավոր է Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ժողովի գործունեությունը դիտարկվում է ոչ թե ընդհանուր նկարագրությամբ, այլ պաշտոնական գրավոր արձանագրման միջոցով։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ ազգային հաստատությունների կառուցվածքը, ժողովական ընթացակարգերը, հասարակական հարաբերությունները և համայնքային ինքնակառավարման ավանդույթները հետազոտելու համար։ Արձանագրությունը նաև լրացնում է Ազգային ժողովի մյուս նիստերի փաստաթղթերը՝ նպաստելով ժողովի գործունեության հաջորդականությունն ու ժամանակի ընթացքում բարձրացված հարցերի զարգացումը հասկանալուն։

Culture

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական արվեստագործության օրինակներ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայ վարպետների ստեղծագործական ավանդույթներին և գեղարվեստական ճաշակին։ Արվեստագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական մշակութային ժառանգության մեջ՝ միավորելով գեղեցկության ընկալումը, գործնական նշանակությունը և արհեստավորական հմտությունը։ Այն արտահայտվում է առարկաների ձևավորման, զարդանախշերի, նյութերի մշակման և գեղարվեստական մանրամասների միջոցով՝ պահպանելով ազգային միջավայրին բնորոշ պատկերային ու ձևային առանձնահատկությունները։ Նման օրինակների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական կիրառական արվեստի բազմազանությունը, ավանդական վարպետության փոխանցման եղանակները և գեղարվեստական ստեղծագործության կապը առօրյա կյանքի հետ։ Դրանք արժեքավոր են նաև ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ արհեստագործական ձևերն ու զարդանախշերը հաճախ արտահայտում են պատմական ժամանակաշրջանների, տեղական ավանդույթների և հասարակական կյանքի հետքերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, արհեստների պատմության և 19-րդ դարի հայ մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է հայկական գեղարվեստական ժառանգության ճանաչմանն ու արժևորմանը։

Chemistry

Քիմիական գիտությունների, օրգանական և ֆոսֆորօրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է C-ֆոսֆոնիումբետաինների կայունացման հնարավոր ուղիների և O-ոնիոբետաինների կառուցվածքային ու քիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բետաինային միացությունների կառուցվածքը, ներքին լիցքաբաժանման բնույթը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները պայմանավորող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոսֆոնիումային կենտրոն պարունակող օրգանական միացությունների էլեկտրոնային կառուցվածքին, լիցքերի բաշխմանը և ռեակցիոնունակության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են C-ֆոսֆոնիումբետաինների կայունության վրա տեղակալիչների էլեկտրոնային ու տարածական ազդեցությունները, մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները և հնարավոր միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները։ Քննարկվում են այդ միացությունների կայունացման տեսական նախադրյալները, կառուցվածքային ձևափոխման հնարավորությունները և համապատասխան քիմիական համակարգերի ընտրության սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել O-ոնիոբետաինների առաջացման առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային տարբերությունները և ֆոսֆոր պարունակող այլ բետաինային համակարգերի հետ փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում սինթեզված կամ ուսումնասիրվող միացությունների կառուցվածքի հաստատման, կայունության գնահատման և քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրման սպեկտրոսկոպիական ու ֆիզիկաքիմիական մեթոդներին։ Կարևորվում է մոլեկուլների էլեկտրոնային կառուցվածքի, ռեզոնանսային փոխազդեցությունների և լիցքավորված կենտրոնների փոխադարձ ազդեցության դերը բետաինային համակարգերի հատկությունների ձևավորման գործում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի զարգացմանը, բետաինների կայունացման օրինաչափությունների բացահայտմանը և նոր կառուցվածքային համակարգերի հետազոտության տեսական հիմքերի ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, ֆոսֆորօրգանական միացությունների քիմիայի, ֆիզիկական օրգանական քիմիայի և մոլեկուլային կառուցվածքի ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Սևանա լճի հարավային ափին գտնվող Կելանկրանի ժայռափոր ուրարտական սեպագիր արձանագրության մանրամասն վերլուծությանը, որը վերագրվում է Ուրարտուի արքա Ռուսա Ա-ին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արձանագրության տեքստի ընթերցումը, տառադարձությունը, լեզվաբանական և պատմական մեկնաբանությունները, ինչպես նաև քննարկվում են դրա հայտնաբերման, պահպանման և ուսումնասիրության պատմությունը։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում արձանագրությունում հիշատակվող երկրանուններին, տեղանուններին, ռազմական արշավանքներին և շինարարական գործունեությանը՝ փորձելով վերականգնել տարածաշրջանի քաղաքական ու աշխարհագրական պատկերը մ.թ.ա. VIII դարում։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր է ուրարտական պատմության, հին Հայաստանի պատմական աշխարհագրության և սեպագիր արձանագրությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ համադրում է տեքստաբանական, պատմագիտական և լեզվաբանական մոտեցումները՝ նպաստելով Ուրարտուի պետական կառուցվածքի, նվաճողական քաղաքականության և մշակութային ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է Շամախու եկեղեցում արտասանված քարոզի տեքստը՝ արտացոլելով հայ եկեղեցական խոսքի, հոգևոր քարոզչության և համայնքային կրոնական կյանքի առանձնահատկությունները։ Քարոզը քրիստոնեական եկեղեցական ավանդության մեջ կարևոր միջոց է հավատացյալներին կրոնական ուսմունքին ծանոթացնելու, աստվածաշնչյան գաղափարները մեկնաբանելու և բարոյական ու հոգևոր արժեքները տարածելու համար։ Այսպիսի հրապարակումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական խոսքի բովանդակությունը, քարոզչական մոտեցումները և այն գաղափարները, որոնց միջոցով հոգևորականները դիմել են հավատացյալ համայնքին։ Շամախու եկեղեցու հիշատակումը հրատարակությանը հաղորդում է նաև տեղական եկեղեցական կյանքի և համայնքային միջավայրի պատմության ուսումնասիրության նշանակություն։ Այն կարող է դիտարկվել որպես աղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի հայ եկեղեցական գործունեության, հոգևոր հաղորդակցության և տարածաշրջանային կրոնական կյանքի վերաբերյալ պատկերացումներ կազմելու համար։ Քարոզի բովանդակությունը կարող է առնչվել քրիստոնեական հավատքի, բարոյական պարտքի, հոգևոր պատասխանատվության և եկեղեցական կյանքի հարցերին, սակայն դրա կոնկրետ թեմատիկ ուղղվածությունը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի վերջի հայ կրոնական տպագրության և քարոզչական գրականության պատմության տեսանկյունից։