Միջէթնիկական անհանդուրժողականության սոցիալ-հոգեբանական դետերմինացիան

Literature

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի մշակութային և քաղաքական կարևորագույն կենտրոններից մեկում՝ Սանկտ Պետերբուրգում, ձևավորված հայ գրական կյանքի պատմությունը՝ ընդգրկելով 18-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամյակները։ Գիրքը մանրամասն ուսումնասիրում է այն հասարակական, կրթական և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել և զարգացել է տեղի հայկական մտավոր կյանքը, անդրադառնում է հայ գրողների, հրապարակախոսների, թարգմանիչների, հրատարակիչների և հասարակական գործիչների գործունեությանը, ինչպես նաև նրանց դերին ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային առաջընթացի գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական տպագրության, մամուլի, գրական խմբակների, կրթական հաստատությունների և մշակութային կազմակերպությունների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել հայ համայնքի զարգացման և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ամրապնդման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև ժամանակաշրջանի գրական ուղղությունները, գաղափարական հոսանքները, գրական փոխազդեցությունները և այն ազդեցությունները, որոնք Պետերբուրգի բազմազգ միջավայրը թողել է հայ գրական մտքի վրա։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական փաստերի, արխիվային նյութերի և գրական աղբյուրների ուսումնասիրության վրա՝ ընթերցողին առաջարկելով համակողմանի պատկերացում այն մասին, թե ինչպես է ձևավորվել և զարգացել Պետերբուրգի հայկական գրական ու մշակութային կյանքը՝ դառնալով ազգային մշակույթի կարևոր կենտրոններից մեկը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Իրանում շրջանառվող թռչնագրիպի H9N2 ենթատիպի վիրուսների գենոմային և մոլեկուլային բնութագրմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գեների հաջորդականությունների, ֆիլոգենետիկ կապերի և մոլեկուլային էվոլյուցիայի առանձնահատկություններին։ Գրքում ուսումնասիրվում են վիրուսի հիմնական գեները՝ հատկապես հեմագլուտինինի (HA), նեյրամինիդազի (NA) և ներքին կառուցվածքային սպիտակուցներ կոդավորող հատվածները, ինչպես նաև դրանց մուտացիոն փոփոխությունները, որոնք ձևավորում են վիրուսի ադապտացիան և պաթոգենությունը։ Վերլուծվում է Իրանում շրջանառվող H9N2 շտամների գենետիկ բազմազանությունը և դրանց հարաբերակցությունը Եվրասիական և հարևան տարածաշրջանների (օրինակ՝ Պակիստանի) վիրուսային գծերին՝ ցույց տալով, որ հաճախ նկատվում են ռեասորտացիոն իրադարձություններ և նոր գենոտիպերի ձևավորում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մոլեկուլային մարկերներին, որոնք կապված են թռչունների և հնարավոր նաև կաթնասունների նկատմամբ վիրուսի հարմարվողականության հետ, ինչպես նաև հակածնային փոփոխություններին, որոնք ազդում են պատվաստանյութային արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է վիրուսաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, անասնաբույժների և համաճարակաբանների համար՝ նպաստելով H9N2 վիրուսի էվոլյուցիայի, տարածման և հանրային առողջության ռիսկերի ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Psychology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների համադրմամբ կազմված ուսումնական տեքստի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ուսումնական տեղեկատվությունը փոխանցվում է ոչ միայն բառային լեզվի միջոցով, այլև տարբեր նշանային համակարգերի՝ պատկերների, գծապատկերների, աղյուսակների, քարտեզների, պայմանական նշանների, բանաձևերի, գրաֆիկների և այլ տեսողական միջոցների օգնությամբ։ Նման բազմակոդային տեղեկատվության ընկալումը սովորողից պահանջում է ոչ միայն տեքստի բառային բովանդակության ըմբռնում, այլև տարբեր նշանային բաղադրիչների ճանաչում, մեկնաբանում և դրանց միջև իմաստային կապերի հաստատում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ուսումնական տեքստի կառուցվածքը և դրա տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Բառային և ոչ բառային տեղեկատվության համադրումը կարող է նպաստել նյութի առավել ամբողջական ներկայացմանը, սակայն միաժամանակ կարող է առաջացնել լրացուցիչ ճանաչողական դժվարություններ, եթե տարբեր նշանային միջոցների միջև կապերը հստակ չեն կամ դրանց մեկնաբանման համար սովորողը չունի անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների դերի բացահայտումը ուսումնական տեղեկատվության ընկալման գործընթացում։ Պատկերային նյութը կարող է պարզաբանել բառային տեղեկությունը, գրաֆիկը՝ ներկայացնել քանակական հարաբերություններ, աղյուսակը՝ համակարգել տվյալները, իսկ սխեման՝ տեսանելի դարձնել առարկաների կամ երևույթների միջև կառուցվածքային կապերը։ Այս միջոցների ճիշտ համադրումը կարող է հեշտացնել բարդ տեղեկատվության յուրացումը և նպաստել սովորողի մտավոր գործունեության ակտիվացմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստի հասկացման մակարդակներին։ Սովորողի կողմից նյութի ընկալումը կարող է սահմանափակվել առանձին բառերի և փաստերի ճանաչմամբ կամ հասնել ավելի բարձր մակարդակի, երբ նա կարողանում է բացահայտել հիմնական գաղափարը, առանձնացնել կարևոր և երկրորդական տեղեկությունը, հաստատել պատճառահետևանքային կապեր, համադրել տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությունը և ինքնուրույն ձևակերպել եզրահանգումներ։ Նշանային տարբեր համակարգերի համադրված կիրառումը հատկապես կարևոր է այդ խորքային հասկացման ձևավորման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սովորողների կողմից տարբեր տեսակի ուսումնական տեքստերի մշակման ռազմավարությունները։ Սովորողը կարող է նախ կենտրոնանալ բառային տեղեկատվության վրա, ապա անդրադառնալ պատկերային կամ գրաֆիկական նյութին, կամ հակառակը՝ տեսողական նշանների միջոցով նախնական պատկերացում կազմել թեմայի վերաբերյալ և այնուհետև ճշգրտել իր ընկալումը տեքստի օգնությամբ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպիսի ռազմավարություններ են առավել արդյունավետ տարբեր բարդության ուսումնական նյութերի դեպքում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ճանաչողական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Տեքստի ընկալման և հասկացման վրա կարող են ազդել ուշադրությունը, հիշողությունը, մտածողությունը, նախնական գիտելիքները, լեզվական կարողությունները և նյութի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Երբ ուսումնական տեղեկատվությունը ներկայացվում է միաժամանակ մի քանի նշանային համակարգերով, սովորողը պետք է կարողանա ընտրել համապատասխան տեղեկատվությունը, համադրել տարբեր աղբյուրների տվյալները և կառուցել ամբողջական իմաստային պատկեր։ Այդ պատճառով բազմանշանային ուսումնական տեքստերի արդյունավետ կիրառումը պահանջում է սովորողի ճանաչողական հնարավորությունների և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսումնական տեքստերի կազմման և ձևավորման սկզբունքների դիտարկումը։ Տեքստի բառային և տեսողական տարրերի ճիշտ դասավորությունը, տեղեկատվության տրամաբանական հաջորդականությունը, նշանների հասկանալիությունը և դրանց փոխադարձ համապատասխանությունը կարող են էապես ազդել նյութի ընկալման արդյունավետության վրա։ Ավելորդ կամ իրար չհամապատասխանող տեղեկատվական բաղադրիչները, հակառակը, կարող են մեծացնել ճանաչողական ծանրաբեռնվածությունը և դժվարացնել հիմնական գաղափարի առանձնացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև սովորողների տարբեր տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Տարբեր սովորողներ կարող են տարբեր կերպ ընկալել նույն նշանային նյութը՝ կախված իրենց լեզվական պատրաստվածությունից, տարածական մտածողությունից, նախնական գիտելիքներից և տեղեկատվության մշակման նախընտրելի եղանակներից։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես ուսումնական գործընթացի անհատականացման և տարբեր մակարդակի սովորողների համար համապատասխան ուսումնական նյութերի մշակման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև թվային կրթական միջավայրում բազմանշանային տեքստերի կիրառմանը։ Էլեկտրոնային ուսումնական նյութերը հնարավորություն են տալիս միևնույն թեման ներկայացնել տեքստի, պատկերի, անիմացիայի, տեսանյութի, ինտերակտիվ գրաֆիկի և այլ միջոցների համադրությամբ։ Դրանք կարող են ընդլայնել տեղեկատվության ներկայացման հնարավորությունները, սակայն պահանջում են նյութի կառուցվածքի և տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության առավել մանրակրկիտ կազմակերպում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների միջոցով կառուցված ուսումնական տեքստերի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունները, պարզելու դրանց ազդեցությունը սովորողի ճանաչողական գործունեության վրա և ներկայացնելու ուսումնական նյութերի արդյունավետ կազմակերպման հնարավոր սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում տեղեկատվությունը increasingly ներկայացվում է բազմազան և փոխկապակցված նշանային ձևերով, ուստի դրանց ճիշտ ընկալման և մեկնաբանման կարողությունը դառնում է ուսումնական հաջողության կարևոր պայման։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հոգեբաններին, լեզվաբաններին, դասագրքերի և ուսումնական նյութերի հեղինակներին, կրթական ծրագրեր մշակող մասնագետներին և ուսումնական տեքստերի ընկալման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Chemistry

Այս գիտական-երկրաքիմիական և միներալոգիական հետազոտությունը նվիրված է սերպենտինացված ուլտրահիմնային ապարների ջերմա-թթվային մշակման գործընթացների ուսումնասիրությանը և սերպենտինային միներալների կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սերպենտինացման երկրաքիմիական մեխանիզմները, ապարների միներալոգիական կազմը և դրանց փոփոխությունները տարբեր ջերմային ու քիմիական ազդեցությունների պայմաններում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է թթվային լուծույթների ազդեցությունը մագնեզիում-սիլիկատային կառուցվածքների վրա՝ գնահատելով տարրալուծման արագությունը, փուլային անցումները և նոր միներալային ֆազերի առաջացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սերպենտինների բյուրեղային կառուցվածքի, շերտային կազմակերպման և միկրոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ օգտագործելով ռենտգենդիֆրակցիոն, էլեկտրոնային միկրոսկոպիայի և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև փորձարարական տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու սերպենտինացված ապարների վարքագիծը տարբեր ջերմա-քիմիական պայմաններում և դրանց պոտենցիալ կիրառությունները մետալուրգիայի, նյութագիտության և շրջակա միջավայրի տեխնոլոգիաների ոլորտներում։ Հետազոտությունը կարևոր է երկրաբանության, միներալոգիայի և կիրառական երկրաքիմիայի մասնագետների համար՝ նպաստելով ուլտրահիմնային ապարների կառուցվածքային և քիմիական հատկությունների ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆիզիկական կինետիկայի մի շարք գծային և ոչ գծային խնդիրների լուծելիության, դրանց մաթեմատիկական ձևակերպման և համապատասխան հավասարումների համար լուծումների գոյության ու հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրներն են, որոնք նկարագրում են բազմաթիվ մասնիկներից կազմված համակարգերի վիճակի փոփոխությունը ժամանակի և տարածության մեջ՝ հաշվի առնելով մասնիկների փոխազդեցությունը, շարժումը և արտաքին ազդեցությունները։ Ֆիզիկական կինետիկան կարևոր նշանակություն ունի այնպիսի գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրման համար, որոնց դեպքում անհրաժեշտ է անցում կատարել առանձին մասնիկների շարժման նկարագրությունից դեպի մեծ թվով մասնիկների վիճակը բնութագրող բաշխման ֆունկցիաների ուսումնասիրություն։ Աշխատանքի հիմնական նպատակը համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների համար լուծումների գոյության, միակության, կայունության և այլ հատկությունների հիմնավորումն է։ Գծային խնդիրների դեպքում ուսումնասիրվում են այնպիսի հավասարումներ, որոնցում անհայտ ֆունկցիայի և դրա ածանցյալների կախվածությունը գծային բնույթ ունի։ Նման խնդիրները, չնայած իրենց հարաբերական պարզությանը, կարող են ունենալ բարդ սահմանային կամ սկզբնական պայմաններ և պահանջել հատուկ վերլուծական մեթոդների կիրառում։ Ոչ գծային խնդիրների ուսումնասիրությունն առավել բարդ է, քանի որ հավասարումների անդամները կարող են փոխկապակցված լինել անհայտ ֆունկցիայի կամ դրա ածանցյալների ոչ գծային արտահայտություններով։ Այդպիսի համակարգերում լուծումների վարքը կարող է էապես կախված լինել սկզբնական տվյալներից, պարամետրերից և սահմանային պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների մաթեմատիկական ճիշտ ձևակերպումը։ Կինետիկ մոդելներում հաճախ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մասնիկների բաշխման ֆունկցիան, որը կախված է ոչ միայն տարածական և ժամանակային փոփոխականներից, այլև արագությունից կամ իմպուլսից։ Այդպիսի բազմաչափ խնդիրները բարդացնում են ինչպես տեսական ուսումնասիրությունը, այնպես էլ լուծումների կառուցվածքի վերլուծությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մաթեմատիկական պայմանների բացահայտման վրա, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել խնդրի լուծելիությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ֆունկցիոնալ անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ինտեգրալ հավասարումների, օպերատորների տեսության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի այլ մեթոդներ։ Այդ մեթոդների միջոցով հնարավոր է հավասարումների բարդ համակարգերը վերածել այնպիսի մաթեմատիկական խնդիրների, որոնց համար կարելի է կառուցել կամ ապացուցել լուծումների գոյությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել սկզբնական-եզրային խնդիրներին, երբ համակարգի վիճակը պետք է որոշվի սկզբնական պահին տրված տվյալների և տարածական սահմաններում առաջադրված պայմանների հիման վրա։ Նման խնդիրների համար կարևոր է պարզել, թե արդյոք տրված տվյալները բավարար են լուծումը որոշելու համար և ինչ պայմաններ են անհրաժեշտ դրա գոյությունն ու միակությունը երաշխավորելու համար։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է լուծումների կայունության ուսումնասիրությունը։ Ֆիզիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելներում սկզբնական կամ սահմանային տվյալները հաճախ հայտնի են միայն մոտավորությամբ, ուստի փոքր փոփոխությունները չպետք է հանգեցնեն լուծման անկանխատեսելի մեծ փոփոխությունների։ Կայունության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մաթեմատիկական մոդելի ֆիզիկական կիրառելիությունը և հասկանալու, թե որքան զգայուն է համակարգը սկզբնական պայմանների նկատմամբ։ Ոչ գծային խնդիրների դեպքում այս հարցն առավել բարդ է, քանի որ որոշ պարամետրերի կամ սկզբնական պայմանների դեպքում կարող են առաջանալ որակապես տարբեր լուծումների ռեժիմներ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լուծումների կանոնավորության խնդրին։ Լուծման գոյությունը ինքնին միշտ բավարար չէ․ անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչպիսի մաթեմատիկական հատկություններ ունի այն, արդյոք այն շարունակական է, ունի անհրաժեշտ ածանցյալներ, պատկանում է համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությանը և բավարարում է սկզբնական հավասարմանը։ Լուծումների կանոնավորության գնահատականները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես տեսական արդյունքների, այնպես էլ հետագա թվային կամ կիրառական ուսումնասիրությունների համար։ Ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրանք հաճախ կապված են պահպանման օրենքների հետ։ Մասնիկների թվի, զանգվածի, իմպուլսի կամ էներգիայի պահպանման սկզբունքները կարող են արտացոլվել համապատասխան մաթեմատիկական հավասարումների կառուցվածքում։ Այդ հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ստուգելու մոդելի ֆիզիկական իմաստավորվածությունը և որոշելու լուծումների վարքի կարևոր սահմանափակումները։ Ոչ գծային փոխազդեցությունների առկայության դեպքում պահպանման օրենքների և գնահատականների ստացումը կարող է դառնալ լուծելիության ապացույցների կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել կինետիկ հավասարումների և դրանց մոտարկող կամ պարզեցված մոդելների հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Որոշ դեպքերում բարդ կինետիկ գործընթացները հնարավոր է ներկայացնել ավելի պարզ հավասարումներով, սակայն այդ մոտարկումների մաթեմատիկական հիմնավորվածությունը պահանջում է հատուկ վերլուծություն։ Անհրաժեշտ է պարզել, թե ինչ պայմաններում են պարզեցված մոդելները ճիշտ արտացոլում սկզբնական խնդրի վարքը և որքանով են պահպանվում հիմնական ֆիզիկական հատկությունները։ Հետազոտության տեսական արդյունքները կարող են կիրառելի լինել տարբեր ֆիզիկական համակարգերի մոդելավորման համար։ Ֆիզիկական կինետիկայի մաթեմատիկական մեթոդները կիրառվում են գազերի և պլազմայի շարժընթացների, մասնիկների փոխազդեցությունների, տրանսպորտային գործընթացների և այլ բազմամասնիկ համակարգերի ուսումնասիրության ժամանակ։ Այս ոլորտներում լուծելիության հիմնախնդիրը առաջնային նշանակություն ունի, քանի որ առանց համապատասխան մաթեմատիկական հիմնավորման դժվար է գնահատել ստացված մոդելների կանխատեսող հնարավորությունները։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն կենտրոնանում է ոչ միայն առանձին հավասարումների լուծման, այլև լուծելիության ընդհանուր պայմանների բացահայտման վրա։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս համակարգել տարբեր տեսակի խնդիրներ և դրանց համար ձևակերպել ընդհանուր սկզբունքներ։ Գծային և ոչ գծային խնդիրների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսնել, թե ինչպես են փոխվում լուծելիության պայմանները հավասարման կառուցվածքի բարդացման դեպքում և ինչ լրացուցիչ դժվարություններ են առաջանում ոչ գծային փոխազդեցությունների հետևանքով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիզիկական կինետիկայի խնդիրների մաթեմատիկական խորքային ուսումնասիրություն՝ կենտրոնանալով լուծումների գոյության, միակության, կայունության և կանոնավորության հարցերի վրա։ Այն միավորում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդները՝ ֆիզիկական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելների վերլուծության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և ֆիզիկական կինետիկայի մասնագետներին, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ֆիզիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող գիտնականներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։