Religion

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի գլխավոր սուրբ գիրքն է, որը միավորում է Հին և Նոր Կտակարանները՝ ներկայացնելով Աստծո և մարդու հարաբերությունների, աշխարհի արարման, հավատքի, մեղքի, փրկության և հոգևոր կյանքի վերաբերյալ քրիստոնեական ուսմունքը։ Հին Կտակարանում ընդգրկված են արարչագործության մասին պատմությունները, նահապետների և Իսրայելի ժողովրդի պատմությունը, կրոնական օրենքները, մարգարեական գրությունները, իմաստասիրական երկերն ու սաղմոսները։ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքն ու քարոզչությունը, նրա ուսմունքը, խաչելությունն ու հարությունը, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Գրքի տարբեր հատվածներում համադրվում են պատմական պատումները, աղոթքները, առակները, օրհներգերը, մարգարեությունները և բարոյական խրատները։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է քրիստոնեական հիմնական գաղափարներին՝ սեր, ներողամտություն, արդարություն, խոնարհություն, հավատարմություն և հոգևոր պատասխանատվություն։ Աստվածաշունչը ոչ միայն պաշտամունքային և հոգևոր ընթերցանության հիմնարար աղբյուր է, այլև համաշխարհային մշակույթի, գրականության, արվեստի և փիլիսոփայական մտքի վրա խոր ազդեցություն ունեցած ստեղծագործությունների ամբողջություն։ Հայ ժողովրդի կյանքում այն կարևոր դեր ունի հոգևոր ինքնության, գրավոր մշակույթի և կրթական ավանդույթների ձևավորման ու պահպանման գործում։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները և ներկայացնում Աստծո, մարդու, աշխարհի արարման, բարու ու չարի, մեղքի, փրկության և հավատի մասին քրիստոնեական պատկերացումների ամբողջությունը։ Հին Կտակարանը ներառում է արարչագործության և նահապետների պատմությունները, Իսրայելի ժողովրդի պատմական ընթացքը, օրենքները, մարգարեական գրությունները, իմաստասիրական երկերն ու սաղմոսները։ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, ուսմունքի, գործունեության, մահվան և հարության, ինչպես նաև առաքյալների քարոզչության ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Գրքի բովանդակությունը միավորում է պատմական պատումներ, կրոնական օրենքներ, աղոթքներ, օրհներգեր, առակներ, մարգարեություններ և խրատական խոսքեր։ Այն կարևոր աղբյուր է քրիստոնեական աստվածաբանության, բարոյագիտության և հոգևոր մտածողության ուսումնասիրության համար՝ ձևավորելով հավատացյալների աշխարհայացքը, աղոթական կյանքն ու բարոյական արժեքները։ Աստվածաշունչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև համաշխարհային գրականության, արվեստի, փիլիսոփայության և մշակույթի զարգացման վրա։ Հայ իրականության մեջ այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի թարգմանական, գրական և կրթական ավանդույթների, ինչպես նաև ազգային հոգևոր ինքնության պահպանման տեսանկյունից։

Հրատարակությունը պարունակում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան բնագիրը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական վկայությունները։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, հանրային ծառայության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության պատմություններին։ Ավետարանական պատումները ներկայացնում են քրիստոնեական վարդապետության առանցքային գաղափարները՝ Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերը, հավատարմությունը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունն ու հոգևոր մաքրությունը։ Դրանց բարոյական պատգամները կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես անհատի հոգևոր դաստիարակության, այնպես էլ համայնքային և եկեղեցական կյանքի համար։ Ավետարանը քրիստոնեական պաշտամունքի, քարոզչության և աղոթական ընթերցանության հիմնական աղբյուրներից է, իսկ դրա հայերեն հրատարակությունները դարեր շարունակ նպաստել են Սուրբ գրքի տարածմանը և հայերեն հոգևոր մշակույթի պահպանմանը։ Այս գիրքը կարող է ծառայել հավատացյալների անձնական ընթերցանության, քրիստոնեական ուսուցման և աստվածաշնչյան գիտելիքների խորացման համար։ Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի հայ գրքի ու տպագրության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայերեն կրոնական գրականության ավանդույթի մաս։

Հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի կենտրոնական սրբազան գրականությունը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական պատմությունները։ Ավետարանները պատմում են Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, քարոզչական գործունեության, առակների, հրաշքների, աշակերտների հետ հարաբերությունների, խաչելության և հարության մասին՝ բացահայտելով քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարները։ Դրանց առանցքում են Աստծո և մերձավորի հանդեպ սերը, հավատը, ներողամտությունը, գթասրտությունը, խոնարհությունը և բարոյական պատասխանատվությունը։ Ավետարանական խոսքը ոչ միայն փոխանցում է քրիստոնեության հիմնարար պատմություններն ու ուսմունքները, այլև ընթերցողին ուղղորդում է հոգևոր ինքնաքննության և բարոյական արժեքների գիտակցման։ Այն կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական պաշտամունքի, անձնական աղոթքի, քրիստոնեական դաստիարակության և աստվածաշնչյան կրթության համար։ Հայերեն Ավետարանի հրատարակությունները մեծ դեր են ունեցել Սուրբ գրքի տարածման, հայերեն կրոնական գրագիտության պահպանման և ազգային հոգևոր մշակույթի զարգացման գործում։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես հավատացյալների հոգևոր ընթերցանության նյութ, ինչպես նաև հետաքրքրել աստվածաշնչագիտությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ և հայերեն սրբազան գրքերի տպագրության ավանդույթով զբաղվողներին։

Գիրքը վերաբերում է խոստովանությանը՝ քրիստոնեական հոգևոր կյանքի և եկեղեցական ավանդության կարևոր խորհուրդներից մեկին։ Խոստովանությունը ենթադրում է սեփական մեղքերի գիտակցում, դրանց անկեղծ ընդունում, զղջում և հոգևոր մաքրագործման ձգտում։ Հայ Առաքելական եկեղեցու ավանդության մեջ այն կապված է ապաշխարության խորհրդի հետ և դիտարկվում է որպես հավատացյալի՝ Աստծո և եկեղեցական համայնքի հետ հոգևոր հարաբերությունները վերականգնելու միջոց։ Խոստովանության վերաբերյալ գրականությունը կարևոր նշանակություն ունի հավատացյալներին խորհրդի իմաստը, դրա հոգևոր նպատակը և եկեղեցական կիրառության առանձնահատկությունները ներկայացնելու համար։ Այն անդրադառնում է մարդու բարոյական պատասխանատվությանը, խղճի քննությանը, մեղքի գիտակցմանը, զղջմանը և հոգևոր կյանքի վերափոխմանը։ Նման գրքերը կարող են ծառայել որպես հոգևոր առաջնորդության և եկեղեցական ծեսին նախապատրաստվելու օժանդակ նյութ՝ նպաստելով քրիստոնեական բարոյական սկզբունքների ընկալմանը։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ եկեղեցական գրականության պատմության տեսանկյունից՝ որպես XIX դարի հայերեն հոգևոր հրատարակությունների օրինակ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանությամբ, ապաշխարության խորհրդով, Հայ Առաքելական եկեղեցու ծիսական ավանդույթներով և հոգևոր գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Հրատարակությունը վերաբերում է կայսերական տոների առթիվ կազմակերպվող հանդիսություններին և դրանց հետ կապված արարողակարգային ավանդույթներին։ Վերնագրում ընդգծված «հանդիսադրություն» հասկացությունը մատնանշում է տոնական միջոցառումների կազմակերպման, ներկայացման և ծիսական ընթացքի նկարագրության նշանակությունը։ Կայսերական տոնակատարությունները պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցել են հասարակական և խորհրդանշական կարևոր դեր՝ արտահայտելով իշխանության հեղինակությունը, պետական կարգի գաղափարը և հանրային կյանքի արարողակարգային կողմերը։ Դրանց ընթացքում կիրառվող ծեսերը, հանդիսությունները, պաշտոնական արարողությունները և խորհրդանշական գործողությունները ձևավորել են հատուկ ավանդույթներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական հարաբերությունների և իշխանության ներկայացման մշակույթի մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև եկեղեցական և պետական արարողակարգերի փոխհարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ պատմական տոնակատարություններում հաճախ միահյուսվել են կրոնական խորհրդանիշներն ու աշխարհիկ իշխանության դրսևորումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, եկեղեցական մշակույթի և ծիսակարգերի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև հայ տպագիր ժառանգությամբ և XIX դարի հասարակական կյանքով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական հավատքի և եկեղեցական ուսմունքի հետ կապված հերձվածների՝ դավանաբանական շեղումների ու տարաձայնությունների հարցերին։ Քրիստոնեության պատմության ընթացքում տարբեր ժամանակներում առաջացել են ուսմունքային վեճեր, որոնք առնչվել են Սուրբ Գրքի մեկնաբանությանը, աստվածաբանական գաղափարներին, եկեղեցական ավանդությանը և հավատքի հիմնադրույթներին։ Այդ տարաձայնությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է եկեղեցու պատմական զարգացման, դավանաբանական համակարգի ձևավորման և տարբեր քրիստոնեական ուղղությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Հերձվածների թեմային նվիրված գրականությունը սովորաբար ներկայացնում է եկեղեցական ուսմունքից շեղված համարվող գաղափարների բնույթը, դրանց առաջացման հանգամանքներն ու տարածման առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով նաև դրանց ազդեցությունը հավատացյալ համայնքների և եկեղեցական կյանքի վրա։ Այսպիսի աշխատությունը կարևոր է դավանաբանական ինքնության, ուղղափառ ուսմունքի պահպանման և կրոնական բանավեճերի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու քրիստոնեական մտքի պատմության բարդություններին և եկեղեցական միասնության գաղափարին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական դավանաբանությամբ և կրոնական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Դավթի սաղմոսները՝ քրիստոնեական հոգևոր ավանդության հիմնարար գրական երկերից մեկը, որն առանձնահատուկ տեղ ունի աղոթքի, եկեղեցական պաշտամունքի և անհատական հոգևոր կյանքի մեջ։ Սաղմոսները միավորում են փառաբանական, աղոթական, ապաշխարական և խորհրդածական ստեղծագործություններ, որոնցում արտահայտվում են մարդու հավատը, երախտագիտությունը, վիշտը, հույսը, զղջումը և աստվածային օգնության ակնկալիքը։ Դրանց բովանդակությունը վերաբերում է մարդու հոգևոր որոնումներին, Աստծո արդարությանն ու ողորմությանը, կյանքի փորձություններին դիմակայելու և հավատը պահպանելու ձգտմանը։ Բանաստեղծական պատկերները, խորհրդանշական լեզուն, կրկնությունները և հուզական արտահայտչամիջոցները սաղմոսներին հաղորդում են գեղարվեստական խորություն և դարձնում դրանք հոգևոր ընթերցանության կարևոր աղբյուր։ Դարերի ընթացքում այս ստեղծագործությունները կիրառվել են քրիստոնեական եկեղեցու ժամերգություններում և տարբեր ծիսական արարողություններում, ինչպես նաև անհատական աղոթքի ու խորհրդածության ժամանակ։ Հայերեն սաղմոսագրքի հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել աստվածաշնչյան ժառանգության տարածման և հայ հոգևոր գրականության պահպանման գործում։ Այս գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցու պատմության, կրոնական գրականության և հայ տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Գիրքը պարունակում է Դավթի սաղմոսները՝ Հին Կտակարանի հոգևոր և բանաստեղծական ժառանգության կարևորագույն բաժիններից մեկը։ Սաղմոսները դարեր շարունակ ծառայել են որպես աղոթքի, փառաբանության, ապաշխարության և հոգևոր խորհրդածության միջոց՝ արտահայտելով մարդու և Աստծո փոխհարաբերությունների տարբեր կողմերը։ Դրանցում ներկայացված են հավատքի ամրապնդման, աստվածային ողորմության հայցման, երախտագիտության, հույսի, զղջման և դժվարությունների հաղթահարման թեմաները։ Սաղմոսների բովանդակությունը համադրում է անձնական ապրումներն ու համայնական աղոթքի ձայնը՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով մարդկային հոգևոր փորձառության բազմազանությանը։ Դրանց լեզուն հարուստ է բանաստեղծական պատկերներով, խորհրդանիշներով, համեմատություններով և հուզական արտահայտչամիջոցներով, որոնք ստեղծագործություններին հաղորդում են գեղարվեստական առանձնահատուկ արժեք։ Քրիստոնեական եկեղեցական ավանդության մեջ սաղմոսներն օգտագործվում են ժամերգությունների, ծիսական արարողությունների և անհատական աղոթքների ժամանակ՝ ունենալով կարևոր տեղ հավատացյալի հոգևոր կյանքում։ Հայերեն այս հրատարակությունը նաև հայ հոգևոր գրականության և աստվածաշնչյան տեքստերի տարածման պատմության մաս է։ Այն արժեքավոր է կրոնական ընթերցանության, աստվածաշնչյան ժառանգության ուսումնասիրման և հայերեն հոգևոր գրքի պատմության տեսանկյունից։

Սուրբ Գիրքը ներկայացնող այս հրատարակությունը ներառում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար մասը՝ Նոր Կտակարանը, որը կենտրոնացած է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի, մահվան և հարության, ինչպես նաև նրա առաքյալների գործունեության ու վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Նոր Կտակարանը բաղկացած է Ավետարաններից, Գործք առաքելոցից, առաքելական թղթերից և Հայտնության գրքից։ Այն ներկայացնում է քրիստոնեական վարդապետության հիմնական սկզբունքները՝ հավատը, սերը, ներողամտությունը, ապաշխարությունը, փրկությունը, բարոյական պատասխանատվությունն ու Աստծո հետ մարդու հոգևոր հարաբերությունը։ Ավետարանները փոխանցում են Հիսուս Քրիստոսի խոսքերն ու գործերը, իսկ մյուս գրքերը բացահայտում են առաքելական քարոզչության տարածումը, եկեղեցու կազմավորումն ու քրիստոնեական համայնքների հավատքի հիմքերը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի Սուրբ Գրքի ուսումնասիրության, քրիստոնեական գիտելիքների տարածման և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության համար։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն և օսմաներեն միջավայրերում քրիստոնեական գրականության տարածման, աստվածաշնչյան տեքստերի հրատարակման և կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունն ուղղված է անհավատության գաղափարների քննարկմանն ու քրիստոնեական հավատքի պաշտպանությանը։ Այն անդրադառնում է հավատքի և անհավատության հակադրությանը՝ ներկայացնելով կրոնական համոզմունքների հիմնավորման, հոգևոր արժեքների պահպանման և մարդու աշխարհայացքի ձևավորման հետ կապված հարցեր։ Նման բնույթի գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել 19-րդ դարի հայ կրոնական և մտավոր կյանքում, երբ հասարակական փոփոխությունների, լուսավորական գաղափարների տարածման և գիտական մտածողության զարգացման պայմաններում նորովի էին քննարկվում կրոնի, բանականության և հավատի փոխհարաբերությունները։ Գրվածքի հիմնական ուղղվածությունը կարելի է բնութագրել որպես քրիստոնեական համոզմունքների պաշտպանություն և անհավատության վերաբերյալ քննադատական մտորումների ներկայացում։ Այն ընթերցողին հրավիրում է խորհելու կրոնական համոզմունքների նշանակության, հոգևոր կյանքի և բարոյական պատասխանատվության շուրջ։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև հայալեզու կրոնական հրապարակախոսության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է ժամանակաշրջանի դավանաբանական մտահոգությունները, հավատքի շուրջ ծավալված քննարկումները և քրիստոնեական աշխարհայացքի պահպանմանն ուղղված գրավոր խոսքի դերը։

Հրատարակության վերնագիրը ցույց է տալիս, որ այն ուղղված է Տեր Հովհաննես վարդապետ Բախտիարյանին, որը հիշատակվում է որպես Կիլիկիայի պատրիարքի գործակալ։ Փաստաթուղթը առնչվում է հայ եկեղեցական կառավարման համակարգին և հոգևորականների միջև պաշտոնական հաղորդակցությանը։ Գործակալի պաշտոնը ենթադրում էր պատրիարքական իշխանության ներկայացում և տարբեր վարչական կամ եկեղեցական հարցերում նրա անունից հանդես գալու գործառույթներ։ Այդ պատճառով նման գրությունները կարող են կարևոր տեղեկություններ պահպանել եկեղեցական ներկայացուցչության, պաշտոնական հարաբերությունների և համայնքային կառավարման կազմակերպման վերաբերյալ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ եկեղեցու վարչական կառուցվածքի, Կիլիկիայի եկեղեցական կյանքի և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հետ ունեցած կապերի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ժամանակի պաշտոնական հայերեն գրագրությանը, հոգևորականների տիտղոսների գործածությանը և եկեղեցական հաստատությունների միջև հաղորդակցության ձևերին։ Որպես պատմական փաստաթուղթ՝ այն կարող է օգտակար լինել հայ եկեղեցու պատմությամբ, հոգևորականների գործունեությամբ և եկեղեցական վարչարարության զարգացմամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Հրատարակության վերնագիրը մատնանշում է Տեր Հովսեփ Պորճոնյանին ուղղված գրություն՝ կապված նրա աթոռակալի և նախագահության ատենադպիրի պաշտոնների հետ։ Այն կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ եկեղեցական և հասարակական կառույցների գործունեությանն առնչվող փաստաթղթային նյութ, որն արտացոլում է հոգևորականների ու վարչական պատասխանատուների միջև պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը։ Նման գրությունները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական կառավարման, կազմակերպական հարցերի քննարկման, պաշտոնական դիրքորոշումների ներկայացման և տարբեր հաստատությունների միջև կապերի պահպանման գործում։ Փաստաթուղթը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր ժամանակի պաշտոնական լեզվի, դիմելաձևերի և վարչական գրագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ Տեր Հովսեփ Պորճոնյանի գործունեության, նրա զբաղեցրած պաշտոնների և տվյալ ժամանակաշրջանի հայ եկեղեցական կառավարման միջավայրի հետազոտման ընթացքում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես հայ եկեղեցու վարչական պատմությամբ, հասարակական հաստատությունների կազմակերպմամբ և 19-րդ դարի հայերեն փաստաթղթային գրագրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Աշխատանքը նախատեսված է ավետարանական եկեղեցու անդամների համար և վերաբերում է քրիստոնեական համայնքի հոգևոր ու կազմակերպական կյանքին։ Այն կարելի է դիտարկել որպես եկեղեցական ուղեցույց, որի նպատակն է հավատացյալներին ծանոթացնել իրենց համայնքի պատկանելության, եկեղեցական կյանքի սկզբունքների և քրիստոնեական վարքագծի հետ կապված հարցերին։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել ավետարանական համայնքների ներսում կրոնական գիտելիքների տարածման, հավատքի հիմնադրույթների պարզաբանման և անդամների հոգևոր ինքնագիտակցության ձևավորման գործում։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը առնչվում է քրիստոնեական հավատքի գործնական դրսևորումներին, եկեղեցու անդամի պատասխանատվությանը, համայնքային մասնակցությանը և հոգևոր կյանքի պահպանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ավետարանական եկեղեցու պատմությամբ, բողոքականության տարածմամբ և հայ իրականության մեջ քրիստոնեական տարբեր ուղղությունների գործունեությամբ հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը նաև արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն կրոնական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ներկայացնելով այն ժամանակաշրջանի հոգևոր հրատարակչական միջավայրը և հայերենով կրոնական ուսուցման ու համայնքային ինքնակազմակերպման ձևերը։

Աշխատությունը նախատեսված է սրբազան վայրերի մասին տեղեկություններ ներկայացնելու և ընթերցողին դրանց հետ ծանոթացնելու համար։ Վերնագիրը մատնանշում է ուղեցույցային բնույթ ունեցող հրատարակություն, որի հիմնական թեման քրիստոնեական կրոնի համար նշանակալի սրբավայրերն ու դրանց հետ կապված հոգևոր ավանդություններն են։ Նմանատիպ գրքերը կարևոր նշանակություն են ունեցել ուխտագնացության մշակույթի տարածման, սրբավայրերի ճանաչման և կրոնական հիշողության պահպանման գործում։ Դրանք ընթերցողին օգնում են պատկերացում կազմել սրբավայրերի աշխարհագրական դիրքի, կրոնական նշանակության և հավատացյալների հոգևոր կյանքում ունեցած դերի մասին։ Սրբազան վայրերի ուսումնասիրությունը միաժամանակ հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու քրիստոնեական պատմության կարևոր հանգրվաններին, եկեղեցական ավանդություններին, ուխտագնացության սովորույթներին և տարբեր համայնքների կրոնական ժառանգությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քրիստոնեական սրբավայրերով, կրոնական աշխարհագրությամբ, եկեղեցական պատմությամբ և ուխտագնացության ավանդույթներով զբաղվող ընթերցողներին։ Այն նաև արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն կրոնական ու ճանաչողական գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես սրբավայրերի մասին գիտելիքի տարածմանն ու հավատացյալների հոգևոր կողմնորոշմանը ծառայող հրատարակություն։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական կրոնի հիմնական սուրբ ժողովածուն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր կտակարանների գրությունները և հանդիսանում հավատքի, հոգևոր դաստիարակության ու բարոյական ուսուցման կարևոր հիմք։ Այն ներկայացնում է Աստծո և մարդու հարաբերության, աշխարհի արարման, մարդկության պատմության, հավատքի, աստվածային պատվիրանների և մարդու բարոյական պատասխանատվության վերաբերյալ գաղափարների ամբողջություն։ Հին կտակարանը ներառում է պատմական պատմություններ, օրենքներ, սաղմոսներ, իմաստության գրություններ և մարգարեական խոսքեր, որոնք արտացոլում են աստվածաշնչյան ավանդության ձևավորումն ու զարգացումը։ Նոր կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունն ու ուսմունքը, նրա առակներն ու պատգամները, ինչպես նաև առաքյալների գործունեությունը և քրիստոնեական համայնքների սկզբնական շրջանի կյանքը։ Այս գրությունները կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական ավանդության, պաշտամունքի և հոգևոր կյանքի ընկալման համար։ Ժողովածուն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հավատքի հիմնադրույթներին, աղոթքներին, բարոյական սկզբունքներին և մարդկային կյանքի իմաստի, սիրո, արդարության ու ներողամտության վերաբերյալ խորհրդածություններին։ Այն արժեքավոր է նաև պատմական, գրական և մշակութային տեսանկյունից՝ որպես համաշխարհային և հայ հոգևոր ժառանգության կարևոր բաղադրիչ, որն իր ազդեցությունն է թողել լեզվի, գրականության, արվեստի և հասարակական մտածողության վրա։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն իր մեջ միավորում է Հին և Նոր կտակարանների գրությունները՝ ներկայացնելով կրոնի, հոգևոր կյանքի և բարոյական մտածողության առանցքային գաղափարները։ Այն ընդգրկում է աշխարհի արարման, մարդկության պատմության, Աստծո և մարդու հարաբերության, հավատքի, աստվածային պատվիրանների, բարոյական ընտրության և հոգևոր պատասխանատվության վերաբերյալ պատմություններ ու ուսմունքներ։ Հին կտակարանը ներառում է պատմական, օրենքների, իմաստության և մարգարեական գրություններ, որոնք արտացոլում են հին կրոնական ավանդույթները, հավատքի փորձություններն ու աստվածային ուխտի գաղափարը։ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, գործունեության և ուսմունքի, նրա առակների ու քարոզների, ինչպես նաև առաքյալների ծառայության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական ավանդության, պաշտամունքի և հոգևոր դաստիարակության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու սաղմոսներին, աղոթքներին, բարոյական պատգամներին և հավատքի հիմնադրույթներին՝ խորհելով սիրո, ներողամտության, արդարության, խղճի ու մարդկային կյանքի իմաստի շուրջ։ Միաժամանակ ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է պատմության, գրականության, լեզվի և մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ դարերի ընթացքում խոր ազդեցություն է թողել տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայ հասարակության հոգևոր ու մտավոր կյանքի վրա։

Գիրքը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գրության ամբողջական ժողովածուն է՝ ընդգրկելով Հին և Նոր կտակարանները։ Այն ներկայացնում է աստվածաշնչյան գրականության երկու հիմնական բաժինները, որոնցում ամփոփված են աշխարհի և մարդու արարման, մարդկության հոգևոր ու բարոյական ճանապարհի, Աստծո և մարդու հարաբերության, հավատքի, պատվիրանների, ուխտի, փրկության և քրիստոնեական կյանքի վերաբերյալ առանցքային գաղափարները։ Հին կտակարանը ներառում է հրեական կրոնական ավանդության մեջ ձևավորված պատմական, օրենքների, իմաստության և մարգարեական գրությունները, իսկ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի ու ուսմունքի, նրա առաքելության, առաքյալների գործունեության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական ավանդության և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան պատմություններին, բարոյական սկզբունքներին, առակներին, աղոթքներին և հավատքի հիմնադրույթներին՝ միաժամանակ հետևելու Հին ու Նոր կտակարանների գաղափարական կապին և քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Գիրքը կարող է ծառայել որպես կրոնական ընթերցանության, աստվածաբանական ուսումնասիրության, հոգևոր կրթության և հայալեզու քրիստոնեական գրավոր մշակույթի կարևոր աղբյուր։

Ռ. Սթորզոնի հեղինակած այս հրատարակությունը ներկայացնում է Սուրբ Բեռնարդոսի կյանքին և գործունեությանը նվիրված կենսագրական նյութ։ Վերնագրում գործածված «ազիզ» բառը նշանակում է սուրբ, իսկ «թերջեմե-ի ահվալ» արտահայտությունը՝ կենսագրություն կամ կյանքի պատմություն։ Հետևաբար աշխատության հիմնական թեման քրիստոնեական սրբերից մեկի կյանքի ներկայացումն է՝ նրա անձի, հոգևոր ուղու և կրոնական նշանակության համատեքստում։ Սրբերի կենսագրությունները քրիստոնեական գրականության կարևոր տեսակ են․ դրանք ներկայացնում են հոգևոր գործիչների կյանքը, հավատքի դրսևորումները և նրանց թողած կրոնական ու բարոյական ժառանգությունը։ Նման երկերը ծառայել են ոչ միայն պատմական տեղեկություններ հաղորդելուն, այլև ընթերցողների հոգևոր կրթությանը, քրիստոնեական արժեքների տարածմանը և սրբերի հիշատակի պահպանմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն թարգմանական կրոնական գրականության, սրբախոսական ավանդույթի և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված հոգևոր-կենսագրական երկերի ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը նվիրված է Հ. Կղեմես վարդապետ Սիպիլյանի հիշատակին և ներկայացնում է նրա մահվան առիթով արտասանված կամ գրավոր ձևով շարադրված դամբանական խոսք։ Դամբանական գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ հոգևոր և հասարակական մշակույթում՝ ծառայելով հանգուցյալի կյանքի, գործունեության և անձնական ու հասարակական արժանիքների հիշատակմանն ու գնահատմանը։ Այս բնույթի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևորականության հանդեպ հասարակական վերաբերմունքի, եկեղեցական համայնքի հիշատակի ավանդույթների և անձի վաստակի գնահատման սկզբունքների մասին։ Հ. Կղեմես վարդապետ Սիպիլյանի հիշատակին նվիրված այս հրատարակությունը կարելի է դիտարկել հայ եկեղեցական կյանքի և հոգևորականության պատմության փաստագրական նյութերի շարքում։ Այն նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայ մամուլի ու տպագրական մշակույթի մասնակցությունը հիշատակի և կենսագրական տեղեկությունների պահպանման գործին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, հոգևորականության կենսագրություններով, դամբանական գրականությամբ և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի մշակութային կյանքով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Հրատարակությունը վերաբերում է Հայ առաքելական եկեղեցու պսակադրության խորհրդին և դրա հետ կապված եկեղեցական կարգին ու հոգևոր նշանակությանը։ Կոնդակի ձևաչափով ներկայացված այս գրությունը պատկանում է եկեղեցական պաշտոնական և ծիսական փաստաթղթերի շարքին՝ անդրադառնալով ամուսնության՝ որպես քրիստոնեական սուրբ խորհրդի ընկալմանը։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ պսակադրությունը դիտվում է որպես երկու անձանց միության օրհնության և ընտանիքի կազմավորման հոգևոր հիմք, որը ենթադրում է փոխադարձ սեր, հավատարմություն, պատասխանատվություն և համատեղ կյանքի նվիրում։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական ծեսերի կանոնակարգման, հավատացյալների հոգևոր լուսավորության և կրոնական ավանդույթների պահպանման գործում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նաև հայ եկեղեցու պաշտոնական գրագրության լեզուն, ծիսական ձևակերպումները և հոգևոր հաստատությունների հաղորդակցման մշակույթը։ Հրատարակությունը պատմական ու կրոնագիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու ծիսակարգով, ամուսնության խորհրդով, ընտանեկան արժեքներով և եկեղեցական փաստաթղթերի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները և ներկայացնում քրիստոնեական դավանանքի, հոգևոր կյանքի ու բարոյական ուսմունքի հիմնական դրույթները։ Այն բաղկացած է տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված գրքերից՝ պատմական պատումներից, կրոնական օրենքներից, մարգարեական գրություններից, իմաստասիրական երկերից, աղոթքներից, սաղմոսներից և ավետարանական պատմություններից։ Հին Կտակարանում արտացոլված են արարչագործության, մարդկության պատմության, հին իսրայելական ժողովրդի կրոնական ավանդույթների և Աստծու հետ նրա հարաբերությունների թեմաները, իսկ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունն ու ուսմունքը, առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների հիմնական աղբյուրը։ Հայերեն Աստվածաշնչի հրատարակություններն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայ հոգևոր ու մշակութային ժառանգության պահպանման, գրավոր լեզվի զարգացման և քրիստոնեական գիտելիքի տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը կարևոր է նաև հայերեն կրոնական գրքի տարածման աշխարհագրության, ամերիկահայ տպագրական գործունեության և 19-րդ դարի հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի գլխավոր սուրբ գիրքն է, որը ներառում է Հին և Նոր Կտակարանները և համադրում քրիստոնեական դավանանքի, հոգևոր կյանքի ու բարոյական ուսմունքի հիմնարար աղբյուրները։ Այն բաղկացած է տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված գրություններից՝ պատմական պատումներից, կրոնական օրենքներից, մարգարեական պատգամներից, իմաստասիրական երկերից, աղոթքներից, սաղմոսներից և ավետարանական պատմություններից։ Հին Կտակարանի գրություններում ներկայացվում են արարչագործության, մարդկության պատմության, հին իսրայելական ժողովրդի հավատքի և Աստծու հետ նրա հարաբերությունների թեմաները, իսկ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի, առաքյալների գործունեության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ եղել է եկեղեցական պաշտամունքի, անձնական աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների հիմնասյունը։ Հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կյանքում այն առանձնահատուկ դեր է ունեցել՝ նպաստելով հայ գրավոր լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, գրականության և կրթության զարգացմանը։ Հրատարակությունը հայերեն աստվածաշնչյան գրքի տպագրական ժառանգության արժեքավոր օրինակ է և կարևոր նյութ՝ Հայ եկեղեցու պատմության, հայերեն սուրբգրային գրականության ու 19-րդ դարի հայ գրքի մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի գլխավոր սուրբ գիրքն է, որը միավորում է Հին և Նոր Կտակարանների գրքերը և ներկայացնում քրիստոնեական աշխարհայացքի, դավանանքի ու հոգևոր կյանքի հիմնարար դրույթները։ Այն ներառում է պատմական պատումներ, կրոնական օրենքներ, մարգարեական պատգամներ, իմաստասիրական երկեր, աղոթքներ, սաղմոսներ և ավետարանական պատմություններ։ Հին Կտակարանի գրություններն անդրադառնում են արարչագործությանը, մարդկության և հին իսրայելական ժողովրդի պատմությանը, Աստծու ու մարդու հարաբերություններին, հավատքի և բարոյական պատասխանատվության հարցերին։ Նոր Կտակարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունն ու ուսմունքը, նրա առաքյալների գործունեությունը և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը։ Սուրբ գիրքը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական պաշտամունքի, աղոթքի, հոգևոր դաստիարակության և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների առանցքային աղբյուրը։ Հայ մշակութային միջավայրում այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի ոչ միայն որպես կրոնական գիրք, այլև որպես հայ գրավոր լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, գրականության և կրթության զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցած ստեղծագործությունների ամբողջություն։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայերեն Աստվածաշնչի տպագրության պատմության, Հայ եկեղեցու հոգևոր ժառանգության և 19-րդ դարի հայ գրքի մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնական սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները և ներկայացնում աստվածաշնչյան ավանդության բազմաշերտ հոգևոր, պատմական ու բարոյական ժառանգությունը։ Այն ներառում է տարբեր ժամանակներում ստեղծված գրքեր, որոնցում արտացոլված են արարչագործության, մարդկության ծագման, Աստծու և մարդու հարաբերությունների, հավատքի, ուխտի, բարոյական պատասխանատվության և փրկության գաղափարները։ Հին Կտակարանի գրքերը ներկայացնում են հին իսրայելական ժողովրդի պատմական ու կրոնական ավանդույթները, օրենքները, մարգարեական պատգամները, աղոթքներն ու իմաստասիրական խորհրդածությունները, իսկ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, ուսմունքի, առաքելական գործունեության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Սուրբ գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական պաշտամունքի, աղոթքի, կրոնական կրթության և աստվածաբանական մեկնության համար։ Այն նաև հայ հոգևոր և մշակութային ժառանգության հիմնարար բաղադրիչներից է՝ մեծ ազդեցություն ունենալով հայ գրավոր լեզվի, թարգմանական ավանդույթի, գրականության, կրթության և ազգային ինքնագիտակցության զարգացման վրա։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրքի պատմության և 19-րդ դարի հայ տպագիր կրոնական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը 1866 թվականի համար նախատեսված օրացույց է, որը համադրում է քրիստոնեական և հայկական թվականությունները՝ ներկայացնելով ժամանակի հաշվարկման երկու համակարգերը։ Այն նախատեսված է տարվա օրերի, ամսաթվերի և տոմարային համապատասխանությունների որոշման համար՝ միաժամանակ արտացոլելով հայ հասարակության մեջ ավանդական հայկական թվականության կիրառությունը։ Նման օրացույցները կարևոր դեր են ունեցել առօրյա կյանքի կազմակերպման, ժամանակագրական հաշվարկների, եկեղեցական տոների և հիշատակի օրերի պահպանման, ինչպես նաև հասարակական ու ընտանեկան միջոցառումների պլանավորման գործում։ Հայոց ՌՅԺԵ թվականը զուգադրված է Քրիստոսի թվականության հետ՝ հնարավորություն տալով համեմատելու երկու ժամանակագրական համակարգերի ամսաթվերը։ Օրացույցային հրատարակությունները հաճախ ծառայել են նաև որպես գործնական տեղեկատուներ՝ միավորելով ժամանակի հաշվարկման և եկեղեցական օրացուցային ավանդույթի հետ կապված տվյալները։ Այս գիրքը կարևոր է հայ տոմարագիտության, օրացուցային մշակույթի և 19-րդ դարի հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրում ամենամյա օրացույցների հրատարակման և տարածման ավանդույթի մասին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի կենտրոնական սրբազան գիրքը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության և փրկագործության մասին ավետարանական վկայությունը։ Ավետարանը կարևոր տեղ է զբաղեցնում Նոր Կտակարանում և քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ՝ փոխանցելով Քրիստոսի ուսմունքը, առակները, քարոզները, հրաշքների մասին պատմությունները, խաչելության և հարության դրվագները։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարներին՝ Աստծո արքայությանը, սիրուն, ողորմածությանը, ապաշխարությանը, հավատին և հոգևոր նորոգությանը։ Ավետարանական պատումները ոչ միայն կրոնական ուսմունքի աղբյուր են, այլև դարեր շարունակ ձևավորել են հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքը, բարոյական պատկերացումները, գրականությունն ու մշակույթը։ Այս հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերեն աստվածաշնչյան գրականության և եկեղեցական ընթերցանության ավանդույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել անհատական հոգևոր ընթերցանության, քրիստոնեական կրթության և ավետարանական պատգամների ճանաչման նպատակներին՝ պահպանելով Սուրբ Գրքի հայերեն տարածման ու ընկալման պատմական ավանդույթը։

Հրատարակությունը վերաբերում է չորս ավետարանիչների՝ Մատթեոսի, Մարկոսի, Ղուկասի և Հովհաննեսի ավետարաններում ներկայացված օծման դրվագներին։ Այդ դրվագները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ավետարանական պատմության մեջ և կապված են Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, նրա նկատմամբ ցուցաբերված հարգանքի ու նվիրվածության, ինչպես նաև քրիստոնեական խորհրդաբանության հետ։ Չորս ավետարանների համապատասխան հատվածների համադրումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նույն իրադարձության տարբեր ներկայացումները, դրանց ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները։ Այսպիսի հրատարակությունները կարող են ծառայել աստվածաշնչյան ընթերցանության, ավետարանական նյութի համեմատական ուսումնասիրության և եկեղեցական ուսուցման նպատակներին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Նոր Կտակարանի բնագրերի, ավետարանական ավանդության և Հայ եկեղեցու հոգևոր-ծիսական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրոնական հրատարակչության այն ուղղությունը, որի նպատակն էր աստվածաշնչյան առանձին դրվագներն ու թեմաները հասանելի դարձնել հայ ընթերցողին՝ փոքրածավալ և մասնագիտացված տպագիր նյութերի միջոցով։

Աշխատությունը նախատեսված է Սուրբ Գրքի բովանդակությանը նոր ծանոթացող և ընթերցանության սկզբնական հմտություններ ձեռք բերող անձանց համար։ Այն նպատակ ունի պարզ ու մատչելի դասերի միջոցով դյուրացնել աստվածաշնչյան գրականության ընկալումը և ընթերցողին աստիճանաբար ծանոթացնել քրիստոնեական հավատքի հիմնական գաղափարներին։ «Բանալի» բնորոշումը շեշտադրում է գրքի ներածական և բացատրական նշանակությունը՝ որպես Սուրբ Գրքի ընթերցմանն ու ըմբռնմանը նպաստող օժանդակ միջոց։ Նմանատիպ ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների տարածման, աստվածաշնչյան ընթերցանության խրախուսման և քրիստոնեական դաստիարակության գործում։ Հատկապես նոր ընթերցողների համար նախատեսված պարզեցված դասերը հնարավորություն են տալիս ուսումնական գործընթացը կազմակերպելու աստիճանական և հասկանալի ձևով՝ համադրելով ընթերցանության զարգացումն ու հոգևոր կրթությունը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն կրոնական ուսումնական գրականության, Աստվածաշնչի տարածման, հայ համայնքներում գրագիտության զարգացման և ամերիկահայ կրթական ու հոգևոր գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է Սուրբ Ավետարանի բովանդակությանը՝ քրիստոնեական հավատքի, ուսմունքի և հոգևոր ավանդության հիմնարար աղբյուրին։ Ավետարանը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, առակները, հրաշքները, խաչելությունն ու հարությունը՝ փոխանցելով քրիստոնեական վարդապետության հիմնական գաղափարներն ու բարոյական սկզբունքները։ Վերնագիրը մատնանշում է ավետարանական նյութի բովանդակային ներկայացման կամ բացատրության նպատակը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով սուրբգրային տեքստի կառուցվածքին և հիմնական իմաստային շերտերին։ Ավետարանական պատմությունները կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ուսուցման և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության համար։ Դրանցում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում սիրո, ներողամտության, խոնարհության, արդարության, ողորմության և հավատի գաղափարները։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես կրոնական ընթերցանության և ավետարանական ուսմունքի ուսումնասիրման նյութ՝ նպաստելով սուրբգրային գիտելիքների տարածմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայերեն հոգևոր գրականության և Սուրբ Էջմիածնի տպագրական ժառանգության մեջ՝ ներկայացնելով հայ եկեղեցական միջավայրում Ավետարանի բովանդակության ընկալման ու փոխանցման ավանդույթը։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Շամախու եկեղեցում արտասանված քարոզի տեքստը՝ արտացոլելով հայ եկեղեցական խոսքի, հոգևոր քարոզչության և համայնքային կրոնական կյանքի առանձնահատկությունները։ Քարոզը քրիստոնեական եկեղեցական ավանդության մեջ կարևոր միջոց է հավատացյալներին կրոնական ուսմունքին ծանոթացնելու, աստվածաշնչյան գաղափարները մեկնաբանելու և բարոյական ու հոգևոր արժեքները տարածելու համար։ Այսպիսի հրապարակումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական խոսքի բովանդակությունը, քարոզչական մոտեցումները և այն գաղափարները, որոնց միջոցով հոգևորականները դիմել են հավատացյալ համայնքին։ Շամախու եկեղեցու հիշատակումը հրատարակությանը հաղորդում է նաև տեղական եկեղեցական կյանքի և համայնքային միջավայրի պատմության ուսումնասիրության նշանակություն։ Այն կարող է դիտարկվել որպես աղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի հայ եկեղեցական գործունեության, հոգևոր հաղորդակցության և տարածաշրջանային կրոնական կյանքի վերաբերյալ պատկերացումներ կազմելու համար։ Քարոզի բովանդակությունը կարող է առնչվել քրիստոնեական հավատքի, բարոյական պարտքի, հոգևոր պատասխանատվության և եկեղեցական կյանքի հարցերին, սակայն դրա կոնկրետ թեմատիկ ուղղվածությունը պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի վերջի հայ կրոնական տպագրության և քարոզչական գրականության պատմության տեսանկյունից։

Աշխատությունը գրական-քննադատական և հրապարակախոսական բնույթի փոքրածավալ հրատարակություն է, որը նվիրված է Գերաշնորհ Գազանճյանի կողմից հրատարակված տետրակի քննարկմանը։ Վերնագրից հետևում է, որ հեղինակը ներկայացնում է հիշյալ տպագիր նյութի վերաբերյալ իր դիտարկումները, անդրադառնում դրա բովանդակությանը և արտահայտում գնահատականներ։ Նմանատիպ ակնարկները 19-րդ դարի հայ մամուլի և գրական կյանքի կարևոր բաղադրիչներից էին․ դրանք հնարավորություն էին տալիս հանրությանը տեղեկանալու նոր հրատարակությունների մասին, քննարկելու հեղինակների տեսակետները և արձագանքելու գրական, կրթական կամ հասարակական նշանակություն ունեցող հարցերին։ Հրատարակությունը կարելի է դիտարկել ժամանակի հայ հրապարակախոսական մշակույթի համատեքստում, երբ տպագիր խոսքը կարևոր միջոց էր մտքերի փոխանակման, քննադատության և հասարակական կարծիքի ձևավորման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես արևմտահայ մամուլի պատմության, Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր միջավայրի և 19-րդ դարի տպագիր բանավեճերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Գիրքը նաև վկայում է առանձին գրքույկների շուրջ ձևավորված արձագանքների և գրաքննադատական խոսքի տարածման մասին։

Աշխատությունը ներկայացնում է Բառնաբյան միաբանության ընդհանուր առաջնորդ Կարոլոս Վերչելլոնեի դատողությունն ու գնահատականը Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դեմ ուղղված պարսավագրքի վերաբերյալ։ Հրատարակության վերնագիրը վկայում է, որ այն առնչվում է 19-րդ դարի կաթոլիկ եկեղեցական և վանական միջավայրում ծավալված գրական ու գաղափարական բանավեճերին։ Նման բնույթի երկերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել տարբեր կրոնական միաբանությունների միջև ծագած տարաձայնությունների, աստվածաբանական դիրքորոշումների և եկեղեցական հեղինակության հարցերի քննարկման մեջ։ Աշխատության հիմնական նշանակությունը պարսավագրի բովանդակության վերաբերյալ եկեղեցական առաջնորդի դիրքորոշման ներկայացումն է, ինչպես նաև Մխիթարյան միաբանության շուրջ ձևավորված քննադատական խոսքի գնահատումը։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու կրոնական բանավեճերի լեզուն, փաստարկման ձևերը և միաբանությունների միջև հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է Մխիթարյան միաբանության պատմության, հայ կաթոլիկ մտավոր միջավայրի և 19-րդ դարի հայերեն կրոնական հրապարակախոսության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև արտացոլում է հայ հոգևոր ու գրական կյանքում արտաքին եկեղեցական կարծիքների և գնահատականների նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրությունը։

Աշխատությունը վերաբերում է Աստծո ճանաչողության և աստվածային էության մասին քրիստոնեական աստվածաբանական ուսմունքին։ Աստվածճանաչողությունը քրիստոնեական մտքի կարևոր ուղղություններից է, որն ուսումնասիրում է Աստծո գոյության, բնության, հատկանիշների, արարչագործության և մարդու հետ ունեցած հարաբերությունների վերաբերյալ հարցերը։ Այս բնագավառում քննարկվում են աստվածային ամենակարողության, ամենագիտության, ամենուրեքության, հավիտենականության, բարության, արդարության և ողորմածության գաղափարները։ Աստծո ճանաչողությունը դիտարկվում է ինչպես հավատքի և Սուրբ Գրքի միջոցով, այնպես էլ աստվածաբանական խորհրդածության ու բանական դատողության շրջանակներում։ Նման աշխատությունները նպատակ ունեն համակարգելու քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթները, պարզաբանելու աստվածաբանական հասկացությունները և ընթերցողին ծանոթացնելու Աստծո մասին եկեղեցական ուսմունքի հիմնական հարցերին։ Գիրքը պատկանում է հայերեն կրոնադավանաբանական գրականության շարքին և առնչվում է հոգևոր կրթության ու աստվածաբանական գիտելիքների տարածման ավանդույթին։ Այն արժեքավոր է հայ եկեղեցական մտքի, քրիստոնեական աստվածաբանության և 19-րդ դարի հայերեն հոգևոր գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Հրատարակությունը վերաբերում է կայսերական տոների հանդիսադրություններին՝ ներկայացնելով եկեղեցական արարողակարգի և տոնական ծիսակատարությունների կազմակերպմանն առնչվող նյութեր։ Վերնագրում գործածված «հանդիսադրութիւն» եզրը մատնանշում է տոնական արարողությունների սահմանված կարգը, դրանց կատարման ձևը և ծիսական ընթացքը։ Նման բնույթի գրքերը կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական կյանքի կանոնակարգման, տոնական արարողությունների միասնականության պահպանման և հոգևոր սպասավորների գործնական պատրաստության գործում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես ուղեցույց՝ տվյալ տոներին նվիրված հանդիսությունների և դրանց համապատասխան ծիսական կարգերի վերաբերյալ։ Այն առնչվում է եկեղեցական տոնացույցի, ծիսագիտության և հայ եկեղեցական ավանդության ուսումնասիրությանը։ Գրքույկի բովանդակային ուղղվածությունը կարևոր է նաև եկեղեցու և պետական իշխանության պատմական հարաբերությունների տեսանկյունից, քանի որ կայսերական տոների հիշատակումը վկայում է կրոնական արարողակարգում պետական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների և անձանց ընդգրկման մասին։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է հայ եկեղեցական ծիսական գրականության, տոնական արարողությունների պատմության և հոգևոր հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։

Գիրքը պարունակում է աստվածաշնչյան սաղմոսների ժողովածուն՝ Հին Կտակարանի այն բաժինը, որն ընդգրկում է աղոթքներ, օրհներգեր, փառաբանության երգեր և հոգևոր խորհրդածություններ։ Սաղմոսներում արտահայտված են մարդու հավատքը, Աստծուն ուղղված դիմումները, երախտագիտությունը, ապաշխարությունը, օգնության և պաշտպանության խնդրանքները, ինչպես նաև աստվածային արդարության ու ողորմության գաղափարները։ Դրանց բովանդակությունը բազմազան է․ որոշ սաղմոսներ փառաբանում են Արարչին և նրա գործերը, մյուսները ներկայացնում են անհատի ապրումները, դժվարությունների հաղթահարման հույսը և Աստծուն ապավինելու ձգտումը։ Գրական առումով ժողովածուն առանձնանում է բանաստեղծական կառուցվածքով, պատկերավոր արտահայտություններով, կրկնություններով և հուզական խոսքի բազմազան ձևերով։ Սաղմոսները կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական աստվածապաշտության մեջ և լայնորեն կիրառվում են եկեղեցական ժամերգությունների, ծիսական արարողությունների ու անձնական աղոթքի ընթացքում։ Հայերեն սաղմոսների հրատարակությունները նպաստել են աստվածաշնչյան գրականության տարածմանը, հոգևոր կրթությանը և աղոթական ավանդույթի պահպանմանը։ Այս գիրքը պատկանում է հայերեն կրոնական հրատարակությունների շարքին և ներկայացնում է սաղմոսերգության կարևոր տեղը հայ քրիստոնեական մշակույթում։

Հրատարակությունը ներառում է Դավիթ թագավորին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները՝ Հին Կտակարանի հոգևոր և բանաստեղծական ժառանգության կարևորագույն ժողովածուներից մեկը։ Սաղմոսները բաղկացած են Աստծուն ուղղված աղոթքներից, օրհներգություններից, փառաբանություններից, ապաշխարության խոսքերից և հավատքի տարբեր արտահայտություններից։ Դրանցում արտացոլված են մարդու հոգևոր ապրումները, աստվածային օգնության ու պաշտպանության ակնկալիքը, երախտագիտությունը, հույսը, վիշտը, մեղքերի գիտակցումն ու ներում հայցելու ձգտումը։ Ժողովածուն առանձնանում է իր պատկերավոր լեզվով, խորհրդանշական արտահայտություններով և աղոթական բնույթով՝ ընդգրկելով անհատական ու համայնական հոգևոր ապրումների լայն շրջանակ։ Սաղմոսները դարեր շարունակ կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական պաշտամունքի և եկեղեցական ծիսակարգի մեջ՝ կիրառվելով ժամերգությունների, աղոթքների և հոգևոր ընթերցանության ընթացքում։ Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդության մեջ դրանք կարևոր տեղ են զբաղեցնում հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության և աստվածաշնչյան ուսմունքի տարածման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրականության, սաղմոսերգության ավանդույթի և Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության տպագրական ու հոգևոր-մշակութային գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը պարունակում է Դավիթ թագավորին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները՝ Հին Կտակարանի կարևորագույն հոգևոր և բանաստեղծական ժողովածուներից մեկը։ Սաղմոսները ներառում են Աստծուն ուղղված աղոթքներ, օրհներգություններ, փառաբանություններ, ապաշխարության խոսքեր և հավատքի տարբեր արտահայտություններ։ Դրանց միջոցով ներկայացվում են մարդու և Աստծո հարաբերությունները, հոգևոր որոնումները, երախտագիտությունը, հույսը, վիշտը, մեղքերի գիտակցումն ու ներում հայցելու ձգտումը։ Ժողովածուն առանձնանում է իր բանաստեղծական լեզվով, խորհրդանշական պատկերներով և աղոթական բովանդակությամբ։ Սաղմոսները դարեր շարունակ կարևոր դեր են ունեցել հրեական և քրիստոնեական կրոնական ավանդույթներում՝ կիրառվելով պաշտամունքի, եկեղեցական արարողությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր կյանքում դրանք նույնպես ունեն նշանակալի տեղ՝ ծառայելով որպես ծիսական ընթերցանության, հոգևոր խոկման և հավատացյալների դաստիարակության աղբյուր։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերեն աստվածաշնչյան գրականության տարածման, սաղմոսերգության ավանդույթի պահպանման և XIX դարի Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական ու հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը ներառում է Դավիթ թագավորին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները՝ Հին Կտակարանի հոգևոր և բանաստեղծական ժառանգության կարևորագույն ժողովածուներից մեկը։ Սաղմոսները ներկայացնում են Աստծուն ուղղված աղոթքներ, փառաբանություններ, օրհներգություններ, ապաշխարության խոսքեր և հավատքի արտահայտություններ։ Դրանցում արտացոլված են մարդու հոգևոր ապրումները՝ ուրախությունն ու երախտագիտությունը, վիշտն ու տագնապը, մեղքերի գիտակցումն ու ներում հայցելու ձգտումը, ինչպես նաև աստվածային պաշտպանության և օգնության ակնկալիքը։ Ժողովածուն առանձնանում է իր աղոթական ու բանաստեղծական լեզվով, պատկերավոր արտահայտություններով և խորապես խորհրդանշական բովանդակությամբ։ Սաղմոսները կարևոր դեր ունեն քրիստոնեական պաշտամունքի և եկեղեցական արարողությունների մեջ՝ կիրառվելով թե՛ համայնական ծիսակատարությունների, թե՛ անհատական աղոթքի ընթացքում։ Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդության մեջ դրանք հոգևոր ընթերցանության և հավատացյալների դաստիարակության նշանակալի աղբյուր են։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Երուսաղեմի հայ տպագրական և հոգևոր մշակույթի պատմության տեսանկյունից՝ որպես աստվածաշնչյան գրականության տարածման և պահպանման կարևոր նմուշ։

Հրատարակությունը պարունակում է Դավիթ թագավորին ավանդաբար վերագրվող սաղմոսները, որոնք Հին Կտակարանի կարևորագույն գրական և հոգևոր ժողովածուներից են։ Սաղմոսները ներառում են աղոթքներ, օրհներգություններ, փառաբանություններ, ապաշխարության խոսքեր և Աստծուն ուղղված անձնական ու համայնական դիմումներ։ Դրանցում արտահայտված են մարդու հավատը, երախտագիտությունը, հույսը, վիշտը, ապաշխարությունը և աստվածային օգնության ակնկալիքը։ Սաղմոսների գրական ու հոգևոր առանձնահատկությունը դրսևորվում է բանաստեղծական պատկերների, խորհրդանշական արտահայտությունների և աղոթական խոսքի միջոցով, որոնց շնորհիվ դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են քրիստոնեական պաշտամունքի, եկեղեցական արարողությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Ժողովածուն կարևոր տեղ ունի նաև Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր ավանդության մեջ՝ ծառայելով որպես ծիսական ընթերցանության և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության աղբյուր։ Գիրքը արժեքավոր է աստվածաշնչագիտության, սաղմոսերգության, հայ եկեղեցական գրականության և հայերեն աստվածաշնչյան բնագրերի հրատարակության պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Սամուել անունով հրեայի՝ ոսկերչությամբ զբաղվող անձի հետ կապված մի պատմություն։ Վերնագրում մասնագիտության և անձի ծագման հիշատակումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստեղծագործության նույնականացման մեջ՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի պատմական կամ գեղարվեստական պատում, որի կենտրոնում արհեստավորի կերպարն է։ Ոսկերչությունը պատմականորեն կապված է եղել նյութական մշակույթի, արհեստագործական ավանդույթների և հասարակական կյանքի հետ, իսկ հրեա արհեստավորների գործունեությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում եղել է քաղաքային տնտեսական ու մշակութային միջավայրի բաղկացուցիչ մասը։ Ստեղծագործության բովանդակության վերաբերյալ միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել պատմության կոնկրետ սյուժեն կամ դրա կրոնական բնույթը, սակայն այն հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես XIX դարի հայերեն հրատարակություն, որտեղ հիշատակվում է հրեական ինքնության և արհեստավորական գործունեության հետ կապված կերպար։ Գիրքը կարող է դիտարկվել հայերեն տպագրության պատմության և Երուսաղեմի հայ համայնքի հրատարակչական կյանքի ուսումնասիրության շրջանակում։ Այն նաև մատենագիտական հետաքրքրություն ունի՝ որպես հայերեն գրավոր ժառանգության մեջ այլ ժողովուրդների ու մշակութային միջավայրերի անդրադարձների ուսումնասիրման նյութ։

Ֆ. Մոնֆորի այս հրատարակությունը XIX դարի վերջի հայերեն տպագիր գրականության նմուշներից է։ Վերնագիրը ներկայացված է արևմտահայերեն հնչյունական գրությամբ, և դրա ճշգրիտ իմաստը կամ սկզբնական լեզվով ձևը միայն առկա մատենագիտական տվյալներով միանշանակ որոշել հնարավոր չէ։ Հեղինակի անվան և հրատարակության բնույթի հիման վրա այն կարելի է դիտարկել որպես գեղարվեստական կամ թարգմանական գրականության նմուշ, որը տեղ է գտել Կոստանդնուպոլսի հայերեն գրահրատարակչական միջավայրում։ XIX դարի վերջին հայերենով տպագրվող նման աշխատությունները նպաստում էին օտարալեզու գրականության տարածմանը, ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և արևմտահայ գրական լեզվով տարբեր ժանրերի ստեղծագործությունների շրջանառությանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում արևմտահայ տպագիր ժառանգության, Կոստանդնուպոլսի գրական կյանքի և հայերեն թարգմանական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մատենագետներին, գրականագետներին և XIX դարի հայ գրքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աստվածաշունչը քրիստոնեական կրոնի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները՝ ներկայացնելով կրոնական, պատմական, բարոյախոսական և հոգևոր բովանդակության բազմաշերտ ժառանգություն։ Հին Կտակարանը ներառում է արարչագործության, մարդկության սկզբնավորման, նախահայրերի պատմության, Իսրայելի ժողովրդի անցյալի, մարգարեությունների, օրհներգերի, իմաստասիրական խրատների և կրոնական օրենքների վերաբերյալ գրքեր։ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, առաքելական գործունեության և քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա՝ ընդգրկելով Ավետարանները, Գործք առաքելոցը, առաքելական թղթերը և Հայտնության գիրքը։ Երկու Կտակարանները միասին ներկայացնում են քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթները, Աստծու և մարդու փոխհարաբերության, մեղքի ու փրկության, սիրո, հավատարմության, արդարության, ողորմածության և բարոյական պատասխանատվության գաղափարները։ Գիրքը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ավանդության, գրականության, արվեստի և հասարակական մտածողության զարգացման գործում։ Այն նաև նշանակալի աղբյուր է հին աշխարհի պատմության, մշակույթի, լեզվի և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայերեն կրոնական գրականության և հոգևոր ընթերցանության ավանդույթի մեջ։

Գիրքը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի կենտրոնական սրբազան գրությունը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, ուսմունքի և փրկագործական առաքելության մասին ավետարանական վկայությունները։ Ավետարանը պատմում է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, քարոզչական գործունեության, հրաշքների, առակների և աշակերտների հետ ունեցած հարաբերությունների մասին՝ բացահայտելով նրա ուսմունքի հիմնական գաղափարները։ Դրանց շարքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Աստծո արքայության մասին քարոզը, սերը մերձավորի հանդեպ, ներողամտությունը, խոնարհությունը, հավատը, ապաշխարությունը և բարոյական մաքրությունը։ Ավետարանական պատմության կարևոր հանգրվաններն են նաև Հիսուս Քրիստոսի մուտքը Երուսաղեմ, Վերջին ընթրիքը, չարչարանքները, խաչելությունը և հարությունը, որոնք քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ ունեն հիմնարար նշանակություն։ Այս սրբազան գիրքը ծառայում է որպես հավատքի, աղոթքի, հոգևոր խորհրդածության և քրիստոնեական դաստիարակության աղբյուր։ Այն կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայ Առաքելական Եկեղեցու ծիսական և հոգևոր կյանքում՝ օգտագործվելով եկեղեցական ընթերցումների, քարոզների և անհատական ուսումնասիրության ընթացքում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայերեն Աստվածաշնչի տպագրության, տարածման և հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Շամախու եկեղեցում արտասանված քարոզի տպագիր բնագիրը։ Այն պատկանում է քրիստոնեական քարոզչական գրականության ժանրին, որի նպատակն է հավատացյալներին փոխանցել հոգևոր և բարոյական պատգամներ, ամրապնդել քրիստոնեական հավատքը և խրախուսել ավետարանական սկզբունքներով առաջնորդվող կյանքը։ Եկեղեցական քարոզը կարևոր դեր է ունեցել Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր և կրթական գործունեության մեջ՝ ծառայելով Սուրբ Գրքի դրույթների մեկնաբանմանը, կրոնական գիտելիքների տարածմանը և համայնքի բարոյական դաստիարակությանը։ Այսպիսի խոսքերում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում հավատի, սիրո, ողորմածության, ապաշխարության, ներողամտության, արդարության և քրիստոնեական պարտականությունների թեմաներին։ Շամախու եկեղեցու հետ կապված այս հրատարակությունը նաև վկայում է տարածաշրջանի հայ եկեղեցական կյանքի և քարոզչական ավանդույթի մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, XIX դարի հոգևոր գրականությամբ, քարոզչության ժանրով և հայ համայնքների կրոնական ու մշակութային կյանքով զբաղվող ընթերցողներին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև որպես եկեղեցական խոսքի և հոգևոր մտքի տարածման պատմական տպագիր վկայություն։