Հետազոտությունների ճառագայթային մեթոդներ

Философия

Աշխատությունը նվիրված է իմացաբանության հիմնավորման հիմնախնդրի խորքային ուսումնասիրությանը և դրա մեթոդաբանական վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մարդկային գիտելիքի հավաստիության, հիմնավորվածության և ճշմարտացիության պայմանների բացահայտումն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչ հիմքերի վրա կարող է կառուցվել գիտելիքի վերաբերյալ հիմնավոր դատողություն։ Ուսումնասիրվում են ճանաչողության գործընթացի հիմնական հասկացությունները, գիտելիքի ձևավորման սկզբունքները, համոզմունքի և հիմնավորված համոզմունքի փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբերակել հիմնավորված գիտելիքը ենթադրությունից, կարծիքից կամ սխալ համոզմունքից։ Աշխատության մեջ իմացաբանական հիմնավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին տեսական խնդիր, այլև որպես մեթոդաբանական հարց, որն առնչվում է գիտելիքի ստացման, ստուգման և հիմնավորման ընդհանուր եղանակներին։ Քննարկվում են հիմնավորման հնարավոր աղբյուրները, դրանց փոխհարաբերությունները և սահմանափակումները՝ ներառյալ զգայական փորձը, բանականությունը, տրամաբանական հետևությունը, հիշողությունը, վկայությունը և գիտական հետազոտության մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հակասություններին, որոնք առաջանում են, երբ որևէ գիտելիք հիմնավորելու համար անհրաժեշտ է հենվել մեկ այլ գիտելիքի վրա՝ առաջ բերելով հիմնավորման անվերջ հետընթացի, շրջանաձևության կամ որոշակի սկզբնական հիմքերի ընդունման խնդիրը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիմնավորման տարբեր տեսություններին, դրանց տրամաբանական կառուցվածքին և կիրառելիության սահմաններին՝ հնարավորություն տալով համեմատել գիտելիքի հիմնավորման տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ հիմնավորման հարաբերակցությանը, ճանաչող սուբյեկտի դերին և գիտելիքի հավաստիության գնահատման չափանիշներին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև գիտական ճանաչողության մեթոդաբանության համար, քանի որ գիտական գիտելիքի արժանահավատությունը մեծապես պայմանավորված է կիրառվող մեթոդների հիմնավորվածությամբ, փաստարկների հետևողականությամբ և ստացված արդյունքների ստուգելիությամբ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, իմացաբանության և գիտության փիլիսոփայության մասնագետներին, տրամաբաններին, մեթոդաբաններին, հետազոտողներին և հումանիտար ու հասարակագիտական ուղղությունների ուսանողներին։

Право

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում հուզական առանձնահատուկ վիճակի պայմաններում կատարված կյանքից զրկելու արարքի համար պատասխանատվության տեսական և իրավակիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում աֆեկտի՝ որպես անձի հուզական վիճակի իրավական նշանակությունն է, դրա ազդեցությունը արարքի քրեաիրավական գնահատման և պատասխանատվության տարբերակման վրա։ Քննվում են ուժեղ հոգեկան հուզմունքի հասկացությունը, դրա հիմնական իրավաբանական հատկանիշները և այն չափանիշները, որոնց միջոցով տվյալ վիճակը սահմանազատվում է սովորական հուզական լարվածությունից կամ քրեական պատասխանատվության վրա այլ կերպ ազդող հոգեվիճակներից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշների հարաբերակցությանը, դիտավորության ձևավորման առանձնահատկություններին և արարքին անմիջապես նախորդող հանգամանքների իրավական գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել տուժողի վարքագծի և դրա հետևանքով առաջացած հուզական վիճակի իրավական նշանակությունը՝ հաշվի առնելով, որ յուրաքանչյուր կոնֆլիկտային իրավիճակ ինքնին բավարար չէ հատուկ քրեաիրավական որակման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աֆեկտի հաստատման խնդիրը, որտեղ իրավական գնահատումը կարող է փոխկապակցվել դատահոգեբանական կամ դատահոգեբուժական մասնագիտական եզրակացությունների հետ՝ պահպանելով դատարանի կողմից փաստերի ինքնուրույն իրավական գնահատման սկզբունքը։ Վերլուծվում են նաև տվյալ հանցակազմի սահմանազատման խնդիրները դիտավորյալ կյանքից զրկելու այլ տեսակներից, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանների հետ կապված իրավիճակներից և այլ հարակից քրեաիրավական ինստիտուտներից։ Դատական պրակտիկայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ապացույցների գնահատման, հուզական վիճակի պատճառական կապի և արարքի որակման ընթացքում առաջացող տարակարծությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել քրեական պատասխանատվության անհատականացման և պատժի համաչափության սկզբունքներին՝ հաշվի առնելով արարքի հանգամանքները և անձի հոգեբանական վիճակի իրավական նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեական պատասխանատվության տեսության և իրավաբանական հոգեբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հստակեցնել աֆեկտի պայմաններում կատարված արարքների իրավական գնահատման չափանիշները և նպաստել միասնական իրավակիրառական մոտեցումների ձևավորմանը։

Математика

Այս տեխնիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է ծակոտկեն նյութերի իրական պլաստիկ հատկությունների փորձարարական որոշման մեթոդների և բիմետաղական խողովակների ստացման տեխնոլոգիական եղանակների հետազոտությանը։ Աշխատության հիմքում նյութերի դեֆորմացիոն վարքի ավելի ճշգրիտ գնահատման խնդիրն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ նյութի կառուցվածքում առկա ծակոտկենությունը զգալիորեն ազդում է նրա մեխանիկական հատկությունների, ամրության, պլաստիկության և ձևափոխման բնույթի վրա։ Ծակոտկեն նյութերը տարբերվում են ամբողջական, խիտ մետաղներից նրանով, որ դրանց մեխանիկական վարքը պայմանավորված է ոչ միայն նյութի քիմիական բաղադրությամբ և մետաղական հիմքի հատկություններով, այլև ծակոտիների քանակով, չափերով, ձևով, բաշխմամբ և փոխկապակցվածությամբ։ Այդ պատճառով դասական մետաղների համար կիրառվող պլաստիկության գնահատման մեթոդները միշտ չէ, որ բավարար են նման նյութերի իրական դեֆորմացիոն հատկությունները նկարագրելու համար։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է փորձարարական մեթոդաբանության մշակումը, որը թույլ կտա որոշել նյութի իրական պլաստիկ հատկությունները՝ հաշվի առնելով դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել տարբեր տեսակի մեխանիկական փորձարկումներ՝ ձգում, սեղմում, ճնշումային կամ այլ դեֆորմացիոն փորձեր։ Փորձերի ընթացքում ստացված ուժ–դեֆորմացիա կամ լարում–դեֆորմացիա կախվածությունները հնարավորություն են տալիս գնահատել նյութի դիմադրությունը պլաստիկ ձևափոխմանը, ամրացման բնույթը և դեֆորմացիայի սահմանային հնարավորությունները։ Ծակոտկեն նյութերի դեպքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ծակոտկենության ազդեցության գնահատումը։ Նույն քիմիական բաղադրությամբ նյութերը կարող են ունենալ տարբեր մեխանիկական հատկություններ՝ կախված ծակոտկենության աստիճանից և միկրոկառուցվածքից։ Դեֆորմացիայի ընթացքում ծակոտիները կարող են սեղմվել, փակվել, վերաձևավորվել կամ փոխազդել միմյանց հետ, ինչի հետևանքով նյութի մեխանիկական հատկությունները կարող են փոփոխվել հենց փորձի ընթացքում։ Այս հանգամանքը պահանջում է փորձարարական տվյալների մանրամասն վերլուծություն և համապատասխան մաթեմատիկական մեկնաբանություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություն կարող է լինել իրական և պայմանական պլաստիկ հատկությունների տարբերակումը։ Փորձարարական տվյալների պարզ չափումը միշտ չէ, որ արտացոլում է նյութի ներքին դեֆորմացիոն մեխանիզմները, քանի որ չափվող ընդհանուր դեֆորմացիան կարող է ներառել ինչպես մետաղական կմախքի պլաստիկ ձևափոխությունը, այնպես էլ ծակոտիների կառուցվածքային փոփոխությունը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է մշակել այնպիսի մեթոդներ, որոնք թույլ կտան առանձնացնել տարբեր բաղադրիչների ներդրումը և ստանալ նյութի առավել իրատեսական պլաստիկ բնութագրերը։ Բիմետաղական խողովակների ստացումը ուսումնասիրության երկրորդ կարևոր ուղղությունն է։ Բիմետաղական խողովակը բաղկացած է տարբեր հատկություններով երկու մետաղական շերտերից, որոնք համատեղ օգտագործման դեպքում կարող են ապահովել այնպիսի բնութագրերի համադրություն, որը դժվար է ստանալ մեկ մետաղի միջոցով։ Օրինակ՝ արտաքին շերտը կարող է ապահովել մեխանիկական ամրություն, իսկ ներքին շերտը՝ կոռոզիոն, ջերմային կամ քիմիական միջավայրի նկատմամբ բարձր դիմադրություն։ Այդպիսի համակցված կառուցվածքները կարող են կիրառվել տարբեր արդյունաբերական և ինժեներական համակարգերում։ Բիմետաղական խողովակների արտադրության տեխնոլոգիայի կարևոր խնդիրներից է տարբեր մետաղների միջև կայուն և ամուր կապի ձևավորումը։ Միացման որակը պետք է բավարար լինի հետագա մեխանիկական և ջերմային ազդեցություններին դիմակայելու համար։ Եթե շերտերի միջև առաջանում են անընդհատության խախտումներ, դատարկություններ կամ թույլ կպչունության գոտիներ, ապա խողովակի շահագործման ընթացքում կարող են առաջանալ շերտազատում, ճաքեր կամ այլ վնասումներ։ Այդ պատճառով արտադրության մեթոդի ընտրությունը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն խողովակի երկրաչափական ձևավորումը, այլև միջշերտային կապի որակը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել բիմետաղական խողովակների ստացման տարբեր դեֆորմացիոն և մետալուրգիական եղանակներ։ Դրանց արդյունավետությունը կարող է գնահատվել խողովակի չափային ճշգրտությամբ, շերտերի միացման ամրությամբ, նյութերի դեֆորմացիայի համատեղելիությամբ և ստացված արտադրանքի մեխանիկական հատկություններով։ Հատուկ ուշադրություն է պահանջում այն հարցը, թե ինչպես են տարբեր նյութերի պլաստիկ հատկությունների տարբերությունները ազդում համատեղ ձևավորման գործընթացի վրա։ Եթե երկու մետաղներն ունեն զգալիորեն տարբեր հոսունության սահմաններ կամ ամրացման բնութագրեր, ապա նույն արտաքին բեռնվածության պայմաններում դրանք կարող են տարբեր չափով դեֆորմացվել։ Սա կարող է հանգեցնել ներքին լարումների առաջացման և շերտերի միջև կապի խախտման վտանգի։ Այդ պատճառով ծակոտկեն նյութերի իրական պլաստիկ հատկությունների ճիշտ որոշումը կարող է անմիջականորեն կապված լինել բիմետաղական խողովակների ձևավորման տեխնոլոգիայի օպտիմալացման հետ։ Փորձարարական մեթոդների մշակման ժամանակ կարևոր է նաև չափումների ճշգրտությունը։ Փորձանմուշի երկրաչափությունը, բեռնման արագությունը, ջերմաստիճանը, նյութի նախնական կառուցվածքը և սարքավորման առանձնահատկությունները կարող են ազդել ստացված արդյունքների վրա։ Հետևաբար անհրաժեշտ է ապահովել փորձերի վերարտադրելիություն և տարբեր պայմաններում ստացված տվյալների համադրելիություն։ Մանրադիտակային և մետալոգրաֆիական ուսումնասիրությունները կարող են լրացնել մեխանիկական փորձարկումների արդյունքները՝ հնարավորություն տալով տեսնել ծակոտիների ձևափոխությունը, միկրոճաքերի առաջացումը և բիմետաղական շերտերի միջսահմանային կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության գիտական արժեքը կայանում է ծակոտկեն նյութերի դեֆորմացիոն վարքի և դրանց գործնական ձևավորման տեխնոլոգիայի միջև կապի բացահայտման մեջ։ Իրական պլաստիկ հատկությունների ավելի ճշգրիտ գնահատումը կարող է հնարավորություն տալ կանխատեսել նյութի վարքը արտադրական գործընթացներում և ընտրել այնպիսի դեֆորմացիոն ռեժիմներ, որոնք նվազեցնում են վնասման հավանականությունը։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գարեջրի շուկայի մրցակցային միջավայրի բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով տեղական արտադրության զարգացման, շուկայի կառուցվածքի և սպառողական վարքագծի ազդեցությունը մրցակցության մակարդակի վրա։ Գրքում վերլուծվում են գարեջրի արտադրության և իրացման ոլորտի հիմնական դերակատարները, շուկայի կենտրոնացման աստիճանը, ինչպես նաև խոշոր և փոքր արտադրողների միջև մրցակցային հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գնագոյացման քաղաքականությանը, մարքեթինգային ռազմավարություններին և բաշխման ցանցերի արդյունավետությանը, որոնք ուղղակիորեն ազդում են շուկայի հավասարակշռության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պետական կարգավորման դերը, հակամենաշնորհային քաղաքականության կիրառման գործիքները և դրանց ազդեցությունը արդար մրցակցության ապահովման վրա։ Վերլուծվում են սպառողական նախասիրությունները, ներմուծման և արտահանման միտումները, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման հնարավորությունները՝ ներառյալ նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրումը և որակի ստանդարտների բարձրացումը։ Գրքի նպատակն է բացահայտել մրցակցային միջավայրի հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել գործնական լուծումներ շուկայի արդյունավետության ու բազմազանության բարձրացման համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտատեսական առարկաների կրթական ներուժի ուսումնասիրությանը և դրանց միջոցով ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ երաժշտության տեսական գիտելիքները ոչ միայն անհրաժեշտ են մասնագիտական պատրաստվածության համար, այլև կարող են կարևոր դեր ունենալ ուսանողների ստեղծագործական մտածողության, ինքնուրույնության, երևակայության և երաժշտական արտահայտչականության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երաժշտատեսական առարկաների ուսուցման առանձնահատկությունները, դրանց բովանդակությունը և ստեղծագործական գործունեության հետ փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մանկավարժական մեթոդներին և ուսուցման ձևերին, որոնք կարող են խթանել ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը, ինքնուրույն երաժշտական մտքի ձևավորումը և տեսական գիտելիքների գործնական կիրառումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում երաժշտական ստեղծագործությունների վերլուծությանը, երաժշտական լեզվի տարրերի գիտակցված ընկալմանը, երաժշտական նյութի ինքնուրույն մեկնաբանմանը, ստեղծագործական առաջադրանքների կատարմանը և տեսական հասկացությունների կիրառմանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսանողին ոչ միայն յուրացնել երաժշտության տեսության օրենքներն ու սկզբունքները, այլև դրանք օգտագործել սեփական ստեղծագործական գաղափարների իրականացման համար։ Աշխատությունը կարևորում է նաև դասավանդողի դերը ստեղծագործական միջավայրի ձևավորման գործում՝ ընդգծելով անհատական մոտեցման, համագործակցային աշխատանքի, գործնական առաջադրանքների և ուսանողների նախաձեռնողականության խթանման նշանակությունը։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել երաժշտական մտածողության զարգացմանը, ստեղծագործական խնդիրների ինքնուրույն լուծման կարողության ձևավորմանը և ուսանողների մասնագիտական ինքնարտահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երաժշտության ուսուցիչներին, դասախոսներին, երաժշտական կրթության մասնագետներին, մանկավարժներին, հետազոտողներին և երաժշտական բուհերի ու ուսումնական հաստատությունների ուսանողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև երաժշտական կրթության մեթոդաբանության կատարելագործման և այնպիսի ուսումնական գործընթացի կազմակերպման համար, որտեղ տեսական գիտելիքը հանդես է գալիս ոչ թե որպես ինքնանպատակ նյութ, այլ որպես ստեղծագործական գործունեության զարգացման արդյունավետ գործիք։

Литература

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Աղասի Այվազյանի ստեղծագործական ժառանգության քննությանը, նրա գրական աշխարհի, թեմատիկ նախասիրությունների, կերպարների, գեղարվեստական մտածողության և ինքնատիպ ոճի բացահայտմանը։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում է հեղինակի արձակը որպես բազմաշերտ գեղարվեստական համակարգ, որտեղ առօրյա կյանքի իրադարձությունները, մարդկային հարաբերությունները, հիշողությունը, պատմական անցյալը, ազգային ինքնությունը և անհատի ներաշխարհը հաճախ ներկայացվում են միաժամանակ իրական և երևակայական շերտերի միջոցով։ Այվազյանի ստեղծագործությունների կարևոր առանձնահատկություններից է սովորական թվացող իրավիճակներում անսովոր իմաստներ և մարդկային հոգեբանության խորքային կողմեր բացահայտելու կարողությունը։ Նրա կերպարները հաճախ գտնվում են իրականության և ներքին աշխարհի սահմանագծին, իսկ նրանց վարքագիծը, հիշողությունները, երազները և ապրումները դառնում են պատմության գաղափարական ու հոգեբանական զարգացման կարևոր միջոցներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննվել նաև գրողի հումորը, երգիծական դիտարկումները, երբեմն՝ ֆանտաստիկ և պայմանական պատկերները, որոնց միջոցով նա վերաիմաստավորում է իրականությունը և ընթերցողին առաջարկում դրա նկատմամբ այլ տեսանկյուն։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի պատմական հիշողության թեման, քանի որ անցյալը նրա ստեղծագործություններում հաճախ ներկայանում է ոչ միայն որպես ժամանակագրական փաստերի ամբողջություն, այլև որպես անհատի և հասարակության գիտակցության մեջ պահպանվող կենդանի փորձառություն։ Հայկական միջավայրը, ազգային մշակութային հիշողությունը, քաղաքի և մարդու փոխհարաբերությունը, ընտանիքի և սերունդների կապը նույնպես կարող են դիտարկվել որպես նրա գրական աշխարհի կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հեղինակի լեզվական և ոճական առանձնահատկություններին՝ խոսքի պատկերավորությանը, երկխոսությունների կառուցմանը, կարճ և դիպուկ նկարագրություններին, անսպասելի համադրումներին ու ենթատեքստային նշանակություններին։ Նրա ստեղծագործական եղանակը հաճախ թույլ է տալիս միևնույն պատումի մեջ համատեղել կենցաղայինն ու փիլիսոփայականը, իրականն ու երևակայականը, հումորն ու ողբերգականը՝ ստեղծելով յուրահատուկ գեղարվեստական մթնոլորտ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև մարդու բարոյական ընտրության, միայնության, սիրո, կորստի, ժամանակի և ինքնության խնդիրների բացահայտումը, որոնք տարբեր կերպերով արտահայտվում են նրա ստեղծագործություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Աղասի Այվազյանի գրականությունը որպես ինքնատիպ և բազմաշերտ գեղարվեստական աշխարհ, որտեղ պատմական հիշողությունը, մարդկային հոգեբանությունը, ազգային մշակույթը և երևակայությունը միահյուսվում են՝ ձևավորելով ժամանակակից հայ արձակի առանձնահատուկ դրսևորում։