Մաթեւոսյանական ընթերցումներ

Քաղաքագիտություն

Քաղաքական մարդաբանությունը մարդաբանության այն ուղղությունն է, որը ուսումնասիրում է քաղաքական իշխանության ձևավորման, կիրառման և վերարտադրության մշակութային, սոցիալական և պատմական հիմքերը տարբեր հասարակություններում՝ հատկապես ոչ միայն պետական կառույցների, այլ նաև ոչ ֆորմալ և ավանդական իշխանության ձևերի մակարդակում։ Այն վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր հասարակություններում ձևավորվում իշխանության հարաբերությունները, առաջնորդության համակարգերը, սոցիալական վերահսկողության մեխանիզմները և քաղաքական վարքագծի մշակութային նորմերը՝ ընդգրկելով ցեղային, համայնքային, պետական և գլոբալ կառավարման ձևերը։ Քաղաքական մարդաբանությունը կարևորում է իշխանության և մշակույթի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ քաղաքական համակարգերը չեն կարող լիովին հասկանալ առանց տվյալ հասարակության արժեքային համակարգերի, խորհրդանիշների, ծեսերի և սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության։ Այս գիտակարգը լայնորեն օգտագործում է դաշտային հետազոտություններ, էթնոգրաֆիա և համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համար իշխանության ոչ տեսանելի ձևերը, օրինակ՝ հեղինակության, խորհրդանշական իշխանության և սոցիալական վերահսկման մեխանիզմները։ Այն նաև ուսումնասիրում է պետության ձևավորման գործընթացները, գաղութատիրության ազդեցությունը, հետգաղութային քաղաքական կառուցվածքները և ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմաններում իշխանության վերափոխումները։ Քաղաքական մարդաբանությունը կարևոր դեր ունի հասարակական գիտությունների մեջ, քանի որ օգնում է հասկանալ քաղաքական գործընթացները ոչ միայն իրավական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյունից, այլ նաև որպես մշակութային և մարդաբանական երևույթներ, որոնք խորապես կապված են մարդու վարքագծի և հասարակական կազմակերպման հիմքերի հետ։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնակչության զբաղվածության կառավարման հիմնախնդիրների, մեխանիզմների և զարգացման ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են աշխատաշուկայի ձևավորման առանձնահատկությունները, զբաղվածության մակարդակի վրա ազդող տնտեսական և սոցիալական գործոնները, աշխատուժի առաջարկի ու պահանջարկի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև պետական կարգավորման գործիքները։ Հեղինակը քննարկում է զբաղվածության քաղաքականության իրականացման սկզբունքները, աշխատատեղերի ստեղծման, գործազրկության նվազեցման, մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կառավարման մեթոդներ, վիճակագրական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են զբաղվածության ոլորտի կատարելագործմանը և աշխատաշուկայի կայուն զարգացման ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական պայմաններին, սոցիալական գործընթացներին և զբաղվածության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, սոցիոլոգների, աշխատանքի շուկայի հետազոտողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և զբաղվածության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Այս աշխատանքը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ժամանակակից գիտական գրականության համակարգված մատենագիտական հավաքածու, որը նպատակ ունի ապահովել տեսական և մեթոդաբանական հիմք արվեստագիտական, մշակութաբանական և հումանիտար հետազոտությունների համար։ Նյութը ընդգրկում է տարբեր գիտական դպրոցների ներկայացուցիչների աշխատություններ, որոնք ձևավորել են ժամանակակից մշակութային տեսության հիմնական ուղղությունները՝ կառուցվածքաբանություն, հետկառուցվածքաբանություն, սեմիոտիկա, հետմոդեռնիզմ և մշակութային ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղինակներին, ովքեր ուսումնասիրել են արվեստի և հասարակության փոխկապակցվածությունը՝ վերլուծելով արվեստի սոցիալական դերակատարությունը, գաղափարական բովանդակությունը և մշակութային հիշողության ձևավորման գործընթացները։ Նյութում ներառված գրականությունը նաև անդրադառնում է արվեստի ընկալման փոփոխություններին ժամանակակից մեդիա միջավայրում, թվային տեխնոլոգիաների ազդեցությանը ստեղծագործական գործընթացների վրա և գլոբալացման պայմաններում մշակութային ինքնությունների փոխակերպմանը։ Մատենագիտական ցանկը ծառայում է որպես գիտական հղումների համակարգ, որը հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին կողմնորոշվել բազմազան տեսական աղբյուրների մեջ, ձևավորել համապարփակ պատկերացում արվեստի զարգացման վերաբերյալ և կիրառել դրանք գիտական աշխատանքներում՝ ապահովելով ժամանակակից մշակութաբանական ուսումնասիրությունների խորացված և բազմակողմանի մոտեցում։

Գեղարվեստական ռուս․

«12 աթոռները» (ռուս.՝ 12 стульев) — ԽՍՀՄ-ի խորհրդային գրականության ամենահայացուն ու հումորային վեպերից մեկն է, որտեղ խելամիտ և ծիծաղելի կերպարներով ցույց է տրվում նոր խորհրդային հասարակության կյանքի կատակերգությունը։ Գլխավոր հերոսը՝ Օստապ Բենդերը, խելացի ու շռայլ «մագնատ» է, ով սևեռվում է մի գործի վրա՝ գտնել 12 աթոռների մեջ թաքնված ոսկե ծածկագրով գանձը։ Այս պատմության հիմքում կանգնած է մի հին ընտանիքի անդամների պատմությունը, որոնց մի հարուստ ժառանգություն՝ ոսկե զարդեր, արվել է հենց այս աթոռների մեջ։ Բենդերի և նրա զուգընկերների որոնումները բերում են բազմաթիվ զավեշտալի իրավիճակների, որոնց միջոցով հեղինքը ծաղրում է և քննադատում է հասարակական կարգը, մարդկանց ագահությունը, թեթևամտությունը և նոր տնտեսական հարաբերությունները։ Գիրքը համարվում է սթափ, սուր և շատ խելացի հումոր, որտեղ հերոսների արկածները միաժամանակ շնչում են «կոմիկ դետեկտիվ» ժանրով։ «12 աթոռները» ընթերցողին հիշեցնում է, որ մարդու իրական արժեքը ոչ թե նյութական հարուստությունն է, այլ խելքը, բարոյականությունը և հումորը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-17-092624-4

Իրավաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է կալանավորման՝ որպես խափանման միջոցի կիրառման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության համակարգում, որտեղ դիտարկվում են անձի ազատության սահմանափակման իրավական հիմքերը, պայմանները և ընթացակարգային երաշխիքները։ Հեղինակը վերլուծում է կալանավորման կիրառման օրենսդրական կարգավորումները՝ ընդգծելով դրա բացառիկության սկզբունքը, համաչափության պահանջը և դատարանների դերը՝ որպես հիմնական վերահսկող մարմին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կալանավորման հիմնավորման չափանիշներին, կասկածի և մեղադրանքի բավարարության գնահատմանը, ինչպես նաև նախնական կալանքի ժամկետների և դրանց երկարաձգման իրավաչափությանը։ Աշխատությունը քննարկում է նաև մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հարցերը՝ հատկապես ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման համատեքստում՝ համադրելով ազգային կարգավորումները միջազգային չափանիշների, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի պահանջների հետ։ Ներկայացվում են դատական պրակտիկայի առանձնահատկությունները և այն խնդիրները, որոնք կապված են կալանավորման որպես կանխարգելիչ միջոցի հաճախակի կամ ոչ համաչափ կիրառման հետ։

Աշխարհագրություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Արարատյան գոգավորության լանդշաֆտներին և դրանց անթրոպոգեն փոփոխությունների գնահատմանը՝ ընդգծելով մարդկային գործունեության ազդեցությունը բնության կառուցվածքային և էկոլոգիական համակարգերի վրա։ Աշխատությունը վերլուծում է լանդշաֆտների բնապատկերի տեսակները, բուսականության և հողի ծածկույթի առանձնահատկությունները, ջրային ռեսուրսների վիճակը և կենսաբազմազանության մակարդակը, ինչպես նաև քաղաքացիական, գյուղատնտեսական և արդյունաբերական գործունեության հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոփոխությունների չափման և գնահատման մեթոդներին՝ այդ թվում աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) և հեռակա զննման տվյալների կիրառմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ստանալ անթրոպոգեն ազդեցության քանակական և որակական գնահատականներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է էկոլոգների, երկրաբանական մասնագետների, քաղաքային և տարածքային պլանավորման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Արարատյան գոգավորության լանդշաֆտների պահպանման, կայուն զարգացման և բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման ռազմավարությունների մշակմանը։