Ալեքսանդր Շիրվանզադե-Ուղեգրություններ և ակնարկներ հրապարակախոսական

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է պղինձ-նիկելային կատալիտիկ համակարգերի սինթեզին, դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը և տեխնոլոգիական արտանետվող գազերի մաքրման գործընթացներում դրանց կատալիտիկ ակտիվության գնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են պղնձի և նիկելի հիմքով կատալիզատորների ստացման եղանակները, բաղադրության և կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը նպատակային քիմիական փոխակերպումների արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական արտանետվող գազերում պարունակվող վնասակար բաղադրիչների վերափոխման կամ հեռացման գործընթացներին, կատալիզատորների ակտիվությանը, ընտրողականությանը և կայունությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է տարբեր կազմի և կառուցվածքի կատալիտիկ համակարգերի վարքագիծը տարբեր ռեակցիոն պայմաններում՝ ջերմաստիճանի, գազային միջավայրի կազմի և այլ գործոնների ազդեցության ներքո։ Կարևորվում է կատալիզատորի կառուցվածք-ակտիվություն կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու առավել արդյունավետ համակարգերի ընտրությունը և կատարելագործելու դրանց կիրառման տեխնոլոգիական պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ արդյունաբերական գազային արտանետումների նվազեցման, շրջակա միջավայրի աղտոտման սահմանափակման և ավելի արդյունավետ ու կայուն կատալիտիկ մաքրման տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, կատալիզի և քիմիական տեխնոլոգիայի մասնագետներին, բնապահպանական ինժեներներին, նյութագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների ապահովումը դիտարկվում է որպես պետական քաղաքականության կարևոր ուղղություն, որի հիմքում գտնվում է հավասար հնարավորությունների ստեղծումը, խտրականության բացառումը և սոցիալական ներառման խթանումը։ Այս ոլորտը կարգավորվում է մի շարք իրավական ակտերով, այդ թվում՝ «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքով, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» կոնվենցիայի դրույթներով, որոնք սահմանում են պետության պարտավորությունները՝ ապահովելու կրթության, աշխատանքի, առողջապահության, տեղաշարժի և հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում մատչելիություն և մասնակցություն։ Օրենսդրությունը նախատեսում է նաև խելամիտ հարմարեցումների ներդրում, համընդհանուր դիզայնի կիրառություն և հասարակական ենթակառուցվածքների մատչելիության ապահովում՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ֆիզիկական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ խոչընդոտները։ Չնայած իրավական դաշտի զարգացումներին՝ գործնականում դեռևս առկա են խնդիրներ, ինչպիսիք են ենթակառուցվածքների ոչ լիարժեք մատչելիությունը, սոցիալական ծառայությունների սահմանափակ հասանելիությունը և հասարակական վերաբերմունքի որոշակի խոչընդոտները։ Վերջին տարիներին ներդրվում են նոր մոտեցումներ, օրինակ՝ անձնական օգնականի ծառայություն և ֆունկցիոնալության գնահատման համակարգ, որոնք նպատակ ունեն ավելի ճշգրիտ գնահատել կարիքները և ապահովել նպատակային աջակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, ոլորտի զարգացումը ուղղված է նրան, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք կարողանան լիարժեք և անկախ մասնակցություն ունենալ հասարակական կյանքին՝ հավասար հիմունքներով մյուս քաղաքացիների հետ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է առնետների վերարտադրողական համակարգի օրգանների հարթ մկանային հյուսվածքի էլեկտրական ակտիվության ուսումնասիրությանը և դրա ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հարթ մկանների ինքնաբուխ էլեկտրական ակտիվության, դրա առաջացման մեխանիզմների և մկանային կծկումների կարգավորման միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերարտադրողական համակարգի տարբեր օրգանների հարթ մկանային հյուսվածքների կենսաէլեկտրական ազդանշաններին, դրանց բնույթին, հաճախականությանը, ամպլիտուդին և ժամանակային փոփոխություններին։ Աշխատանքում դիտարկվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել էլեկտրական ակտիվության վրա, այդ թվում՝ հյուսվածքի ֆունկցիոնալ վիճակը, հորմոնալ կարգավորումը և օրգանների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Էլեկտրական ակտիվության գրանցման և վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են հարթ մկանային բջիջների փոխազդեցությունն ու համաժամանակյա աշխատանքի ձևավորման հնարավոր մեխանիզմները, որոնք կարևոր են վերարտադրողական համակարգի բնականոն շարժողական գործունեության համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես են ձևավորվում և տարածվում էլեկտրական ազդանշանները հարթ մկանային հյուսվածքում և ինչպես են դրանք կապված մկանային կծկողական ակտիվության հետ։ Առնետների որպես փորձարարական մոդելի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար վերահսկելի պայմաններում ուսումնասիրել տարբեր ֆիզիոլոգիական գործոնների ազդեցությունը և բացահայտել էլեկտրական ակտիվության ընդհանուր օրինաչափությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ վերարտադրողական ֆիզիոլոգիայի, էլեկտրոֆիզիոլոգիայի և հարթ մկանների կենսաբանության ուսումնասիրման համար, ինչպես նաև նպաստել վերարտադրողական օրգանների շարժողական ֆունկցիայի կարգավորման մեխանիզմների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգիայի, կենսաֆիզիկայի, նեյրոֆիզիոլոգիայի, վերարտադրողական կենսաբանության և կենսաբժշկական գիտությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Տեխնոլոգիա

Սույն աշխատանքը նվիրված է կենսահյուսվածքների հիդրատացման մակարդակի էլեկտրամետրիկական չափման սարքի մշակման և փորձարկման գործընթացին՝ նպատակ ունենալով ապահովել ճշգրիտ, արագ և ոչ վնասակար գնահատում կենսաբանական նմուշներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է սարքի կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքը և հիմնական տեխնիկական պարամետրերը, ներառելով էլեկտրական դիմադրության և հոսանքի փոփոխությունների չափումը հիդրատացման տարբեր մակարդակներում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կատարվել են կլինիկական և լաբորատոր փորձարկումներ՝ սարքի ճշգրտությունը, զգայունությունը և կրկնողականությունը գնահատելու համար, ինչպես նաև դիտարկվել են տարբեր կենսահյուսվածքների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների ազդեցությունը չափումների արդյունքների վրա։ Աշխատանքը ընդգծում է նման սարքերի կիրառելիությունը բժշկական, կենսաբանական և մթնոլորտաբանական հետազոտություններում, ինչը թույլ է տալիս զարգացնել հիդրատացիայի վերահսկման մեթոդները, բարելավել փորձարարական մեթոդաբանությունը և նպաստել առողջապահական և գիտական նպատակային ծրագրերի իրականացման արդյունավետությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Պատմություն

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1921 թվականներին Զանգեզուրում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակի և տարածաշրջանի շուրջ ծավալված քաղաքական ու ռազմական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված նոր իրադրությունը, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տարածքային հակասությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային ու արտաքին ուժերի ներգրավվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Զանգեզուրում գործող հայկական քաղաքական և ռազմական ուժերի գործունեությանը, տեղական կառավարման ձևավորմանը և տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ ընթացող պայքարին։ Վերլուծվում են ռազմական գործողությունների, դիվանագիտական բանակցությունների և իշխանափոխությունների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստեղծված նոր պայմանները։ 1921 թվականին Զանգեզուրի խորհրդայնացումը դարձավ այդ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումների կարևոր հանգրվան, որից հետո կազմակերպվեց Խորհրդային Հայաստանի Զանգեզուրի գավառը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարածաշրջանում տեղի ունեցած իրադարձությունները դիտարկել Հայաստանի, Ադրբեջանի և ընդհանուր հարավկովկասյան քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմությամբ, Հարավային Կովկասի պատմությամբ, ռազմական և դիվանագիտական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։