Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Обшественно-по (1980, թիվ 3)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։
Updated: 2026-11-02
Literature
ԱՂՔԱՏԻ ՊԱՏԻՎԸ
«Աղքատի պատիվը» թեման ընդգծում է մարդու արժանապատվության, բարոյական արժեքների և սոցիալական անհավասարության պայմաններում ինքնահարգանքի պահպանման գաղափարը։ Այն ցույց է տալիս, որ նյութական աղքատությունը չի նշանակում հոգևոր կամ բարոյական անկում, և նույնիսկ ծանր սոցիալական պայմաններում մարդը կարող է պահպանել իր պատիվը, ազնվությունը և մարդկային արժեհամակարգը։ Այս գաղափարը հաճախ ներկայացվում է այնպիսի իրավիճակների միջոցով, որտեղ աղքատ մարդը կանգնած է դժվար ընտրության առաջ՝ ընդունել անարդարություն, կորցնել իր սկզբունքները կամ մնալ հավատարիմ իր արժեքներին՝ նույնիսկ նյութական կորուստների գնով։ Թեման նաև քննադատում է հասարակության մեջ գոյություն ունեցող անհավասարությունները, որտեղ հաճախ մարդկանց գնահատում են ըստ հարստության, այլ ոչ թե ներքին որակների։ Գրականության մեջ «աղքատի պատիվը» ընդգծում է այն միտքը, որ իրական հարստությունը մարդու բարոյական ուժն է, ինքնահարգանքը և ուրիշների նկատմամբ արդար վերաբերմունքը, իսկ աղքատ լինելը չի կարող խլել մարդու արժանապատվությունը, եթե նա ինքը չի հրաժարվում իր սկզբունքներից։
Updated: 2026-10-23
Technology
Разработка средств исследования тепловых явлений в трехмерных интегральных схемах
Աշխատանքը նվիրված է եռաչափ ինտեգրալ սխեմաներում առաջացող ջերմային երևույթների ուսումնասիրության միջոցների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ջերմության առաջացման, տարածման և կուտակման օրինաչափությունները նման բարդ միկրոէլեկտրոնային կառուցվածքներում։ Եռաչափ ինտեգրալ սխեմաներում բաղադրիչների և կիսահաղորդչային շերտերի ուղղաձիգ ինտեգրումը հնարավորություն է տալիս մեծացնել հաշվարկային խտությունը և նվազեցնել որոշ կապերի երկարությունը, սակայն միաժամանակ առաջացնում է ջերմային կառավարման լրացուցիչ խնդիրներ, քանի որ ջերմությունը կարող է դժվարությամբ հեռացվել կառուցվածքի ներքին շերտերից։ Հետազոտության կենտրոնում այդ գործընթացների ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ մեթոդների, մոդելների և ծրագրային կամ ապարատային գործիքների ստեղծումն է։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ջերմաստիճանի բաշխումը տարբեր շերտերում, ջերմային դիմադրությունը, ջերմային հոսքերը, տեղային գերտաքացման գոտիների ձևավորումը և ջերմության տարածման կախվածությունը կառուցվածքի երկրաչափական ու նյութական պարամետրերից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել էլեկտրոնային բաղադրիչների աշխատանքի արդյունքում առաջացող ջերմային հզորության գնահատմանը և դրա ազդեցությանը սարքի աշխատանքի կայունության ու հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրության համար կարող են մշակվել մաթեմատիկական և ֆիզիկական մոդելներ, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում կանխատեսել ջերմային վիճակը և գնահատել կառուցվածքի առանձին հատվածների ջերմային ծանրաբեռնվածությունը։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև եռաչափ մոդելավորման և համակարգչային սիմուլյացիայի կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ջերմային երևույթները առանց յուրաքանչյուր տարբերակի համար ֆիզիկական նախատիպ ստեղծելու։ Մշակվող գործիքները կարող են նախատեսված լինել ջերմաստիճանային դաշտերի հաշվարկման, ջերմային պարամետրերի վիզուալացման, տարբեր կառուցվածքների համեմատության և նախագծային լուծումների օպտիմալացման համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ջերմային ազդեցությունների և էլեկտրական բնութագրերի փոխադարձ կապին, քանի որ ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է փոխել կիսահաղորդչային տարրերի պարամետրերը և բացասաբար անդրադառնալ համակարգի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել եռաչափ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ժամանակ՝ ջերմային խնդիրները վաղ փուլում հայտնաբերելու, հովացման լուծումները գնահատելու և համակարգի հուսալիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Նման մոտեցումները կարևոր են բարձր արտադրողականությամբ պրոցեսորների, հիշողության համակարգերի, բազմաշերտ միկրոէլեկտրոնային սարքերի և այլ խիտ ինտեգրված համակարգերի զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի մասնագետներին, էլեկտրոնային համակարգերի նախագծողներին, ջերմային մոդելավորման և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների հետազոտողներին, ինչպես նաև համակարգչային ու էլեկտրոնային ճարտարագիտության ուսանողներին։
Updated: 2026-09-05
Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Сентябрь, №9)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով մասնագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և հետազոտողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, էլեկտրատեխնիկային, շինարարությանը, էներգետիկային, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման նորարարական ուղղությունները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ մասնագիտական և գիտական աշխատություններին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, հետազոտական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական գործիք է, որը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-11-02
Linguistics
Պամիրյան լեզուները և հայերենը․ սկյութերեն բառապաշարի հետքերը հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է պամիրյան լեզուների և հայերենի պատմական ու լեզվական առնչությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերենում պահպանված սկյութական ծագում ունեցող բառապաշարին։ Այն ընդգրկում է պատմահամեմատական լեզվաբանության կարևոր խնդիրներից մեկը՝ տարբեր լեզվական համակարգերի միջև գոյություն ունեցած շփումների, փոխառությունների, բառային ընդհանրությունների և պատմական փոխազդեցությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն հարցադրումը, թե ինչպես են հին ժողովուրդների տեղաշարժերը, հարևանությունը, քաղաքական ու մշակութային հարաբերությունները և երկարատև շփումները արտացոլվել հայերենի բառապաշարում։ Պամիրյան լեզուները, որոնք պատկանում են իրանական լեզվախմբին և տարածված են հիմնականում Պամիրի տարածաշրջանում, առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում իրանական լեզուների պատմության, բարբառային բազմազանության և հին լեզվական շերտերի ուսումնասիրության համար։ Դրանց համեմատությունը հայերենի հետ հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայերենի և իրանական լեզուների միջև պատմականորեն ձևավորված կապերը, ինչպես նաև պարզելու տարբեր լեզվական տարրերի ծագումնաբանական և փոխառական բնույթը։ Աշխատության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է սկյութերենը՝ որպես հին իրանական լեզվական միջավայրի մաս և հայերենի պատմական բառապաշարի հնարավոր աղբյուրներից մեկը։ Սկյութները հին ժամանակաշրջանի իրանալեզու ժողովուրդներից էին, որոնք բնակվել են Եվրասիական տափաստանների և դրանց հարակից տարածաշրջանների ընդարձակ տարածքներում ու տարբեր ժամանակներում առնչվել հարևան ժողովուրդների հետ։ Նրանց պատմական ներկայությունը և մշակութային ազդեցությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել հին աշխարհի էթնիկական ու լեզվական գործընթացների համար։ Սկյութերենի ուսումնասիրությունը որոշակի դժվարություններ է պարունակում, քանի որ այդ լեզվով ամբողջական գրավոր հուշարձաններ չեն պահպանվել, և դրա վերաբերյալ գիտական պատկերացումները հիմնականում ձևավորվում են անձնանունների, տեղանունների, առանձին բառերի, հնագույն հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների և համեմատական լեզվաբանական վերլուծությունների հիման վրա։ Այս պայմաններում հայերենում հնարավոր սկյութական բառային տարրերի բացահայտումը պահանջում է լեզվական նյութի մանրակրկիտ քննություն, հնչյունական համապատասխանությունների, բառային կառուցվածքների, իմաստային փոփոխությունների և պատմական ժամանակագրության համադրում։ Աշխատության գիտական հետաքրքրությունը պայմանավորված է նաև հայերենի բառապաշարի ձևավորման բազմաշերտ բնույթով։ Հայերենը պատմական զարգացման ընթացքում շփվել է տարբեր լեզուների և մշակութային միջավայրերի հետ, որոնց ազդեցությունը տարբեր չափերով արտացոլվել է նրա հնչյունական, բառային և իմաստային համակարգերում։ Իրանական լեզուների հետ ունեցած կապերը հայերենի պատմական բառապաշարի ուսումնասիրության կարևորագույն ուղղություններից են, իսկ սկյութական հնարավոր շերտի առանձնացումը թույլ է տալիս ավելի մանրամասն դիտարկել հին իրանական լեզվական միջավայրի ազդեցությունը։ Պամիրյան լեզուների ներգրավումը համեմատական քննության մեջ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու իրանական լեզուների ներքին ընդհանրություններն ու տարբերությունները, համադրելու հնչյունական և բառային տվյալները և գնահատելու դրանց նշանակությունը հին լեզվական ձևերի վերակազմության համար։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ լեզվական նմանությունները միշտ չէ, որ վկայում են անմիջական ծագումնաբանական կապի մասին․ անհրաժեշտ է տարբերակել ընդհանուր հնդեվրոպական ժառանգությունը, միջնորդավորված փոխառությունները, անմիջական լեզվական շփումները և պատահական համընկնումները։ Հետևաբար, աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը ենթադրում է լեզվական փաստերի համեմատական ու պատմական մեկնաբանություն՝ հայերենի բառապաշարի ծագման հարցերը դիտարկելով ավելի լայն իրանական և հնդեվրոպական լեզվաբանական համատեքստում։ Գրական և գիտական առումով այն պատկանում է պատմահամեմատական և իրանագիտական լեզվաբանության ոլորտին՝ միավորելով հայերենի պատմության, հին իրանական լեզուների, էթնոլեզվաբանության և բառագիտական ուսումնասիրությունների խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի պատմական բառապաշարի ուսումնասիրության, հայերենի և իրանական լեզուների փոխհարաբերությունների բացահայտման, ինչպես նաև հին ժողովուրդների լեզվական շփումների վերակազմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հայերենը դիտարկել ոչ միայն որպես ինքնուրույն լեզվական համակարգ, այլև որպես պատմականորեն բազմազան մշակութային ու լեզվական միջավայրերի հետ փոխազդեցության արդյունք՝ բացահայտելով նրա բառային ժառանգության մեջ պահպանված պատմական շերտերը։ Գիրքը արժեքավոր է հայագետների, իրանագետների, պատմաբանների, լեզվաբանների, բարբառագետների և հին ժողովուրդների լեզվական ու մշակութային պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև լեզվաբանության ուսանողներին և ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել հայերենի բառապաշարի ծագումը, իրանական լեզուների պատմական զարգացումը և սկյութական լեզվական ժառանգության հնարավոր հետքերը հայերենում։
Updated: 2026-11-17
Religion
Երուսաղեմի Սուրբ Աթոռի արարողակարգը՝ ըստ նախնական սովորության
Գիրքը նվիրված է Երուսաղեմի Հայոց Սուրբ Աթոռում ընդունված եկեղեցական արարողակարգին և ներկայացնում է այն ծիսական կարգերն ու ավանդույթները, որոնք ձևավորվել և պահպանվել են նախնական եկեղեցական սովորության համաձայն։ Այն արտացոլում է Երուսաղեմի հայ հոգևոր կենտրոնի առանձնահատուկ ծիսական ժառանգությունը՝ ընդգծելով եկեղեցական արարողությունների կանոնակարգված բնույթը, դրանց կատարման հաջորդականությունն ու ավանդական ձևերի պահպանման կարևորությունը։ Նման աշխատությունները նշանակալի դեր են ունեցել հոգևորականների ծիսական ծառայության կազմակերպման, եկեղեցական միասնականության ապահովման և սերունդներին փոխանցվող ավանդույթների անխաթար պահպանման գործում։ Գրքում արտահայտված մոտեցումը կարևորում է եկեղեցու պատմական հիշողությունը, ծիսական ժառանգության շարունակականությունն ու նախնյաց հաստատած կարգերի նկատմամբ հավատարմությունը։ Այն արժեքավոր նյութ է Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության պատմությամբ, Հայ Առաքելական եկեղեցու ծիսագիտությամբ, հայ հոգևոր մշակույթով և եկեղեցական ավանդույթների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու Սուրբ Աթոռի արարողակարգային առանձնահատկությունների և հայ եկեղեցական կյանքի պատմական զարգացման մասին։
Updated: 2026-11-14