Հայոց լեզու

Հայոց լեզվի դասագրքեր, քերականություններ, ուղղագրության և կետադրության ձեռնարկներ, ժամանակակից հայերենի և լեզվի պատմության ուսումնասիրություններ։ Օգտակար է դպրոցականներին, դիմորդներին, ուսանողներին և ուսուցիչներին։

303 գիրք և նյութ
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Դասական հայերենի քերականություն

Աշխատությունը նվիրված է դասական հայերենի՝ գրաբարի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Գրաբարը հայոց լեզվի հին գրական ձևն է, որով ստեղծվել է հայ մատենագրության, պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայության և գեղարվեստական գրականության մեծ մասը։ Դրա քերականության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրավոր ժառանգությունը բնագրով կարդալու, հին տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունները հասկանալու և հայերենի պատմական զարգացումը բացահայտելու համար։ Նման դասագրքային աշխատություններն անդրադառնում են լեզվի հնչյունական համակարգին, բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, հոլովմանը, խոնարհմանը, շարահյուսական կառուցվածքներին և նախադասության կազմության կանոններին։ Քերականական օրինաչափությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գրաբարի և ժամանակակից հայերենի տարբերությունները, ինչպես նաև լեզվի պատմական ձևափոխությունների ընթացքը։ Մ. Լաուերի աշխատությունը կարևոր է հայերենի գիտական ուսումնասիրության և եվրոպական արևելագիտության շրջանակում գրաբարի ներկայացման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, բանասերների և դասական հայերեն ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով հին հայերեն բնագրերի ընթերցման, մեկնաբանման և լեզվական վերլուծության հմտությունների զարգացմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Դասական հայերենի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Դասական հայերենի համեմատական քերականության ուրվագիծ

Աշխատությունը նվիրված է դասական հայերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտումն ու դրանց համադրումն է այլ լեզուների համապատասխան լեզվական երևույթների հետ։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայերենի տեղը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքում, բացահայտել պատմական ընդհանրություններն ու տարբերությունները և հետևել լեզվական ձևերի զարգացման օրինաչափություններին։ Համեմատական քերականության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն հնչյունական համակարգը, հնչյունափոխությունները, բառերի կազմությունը, արմատներն ու ածանցները, անվանական և բայական ձևերը, հոլովման ու խոնարհման առանձնահատկությունները։ Դասական հայերենի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվի ներքին կառուցվածքը հասկանալու, այլև հին գրավոր աղբյուրների ճիշտ ընթերցման ու մեկնաբանման համար։ Պատմահամեմատական մեթոդը հնարավորություն է տալիս լեզվական փաստերի միջոցով վերականգնել ավելի վաղ լեզվական վիճակներ և բացահայտել տարբեր լեզուների միջև պատմական կապերը։ Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայերենի գիտական ուսումնասիրության այն ավանդույթը, որը միավորում է դասական լեզվաբանությունը, համեմատական վերլուծությունն ու հայագիտական հետազոտությունը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Դասական հայերենի համեմատական քերականության ուրվագիծ
Օնլայն

Ֆրանսերեն

Ֆրանսերենի քերականություն՝ ըստ Օլենդորֆի մեթոդի

Աշխատությունը ֆրանսերենի ուսուցման քերականական դասագիրք է՝ հիմնված Հայնրիխ Գոտֆրիդ Օլենդորֆի մշակած լեզվուսուցման մեթոդի վրա։ Օլենդորֆյան մոտեցումը հիմնվում է հարցուպատասխանի, թարգմանության, կրկնության և աստիճանաբար բարդացող վարժությունների միջոցով օտար լեզվի յուրացման վրա։ Այս եղանակը նպատակ ունի սովորողին ոչ միայն ծանոթացնել քերականական կանոններին, այլև զարգացնել դրանք գործնական խոսքում կիրառելու կարողությունը։ Դասագրքի թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է ֆրանսերենի հիմնական կառուցվածքային առանձնահատկություններին՝ հնչյունական և ուղղագրական համակարգին, բառապաշարին, խոսքի մասերին, գոյականների և ածականների ձևերին, դերանուններին, բայերի խոնարհմանը, ժամանակներին, նախդիրներին ու նախադասության կառուցման սկզբունքներին։ Օլենդորֆյան մեթոդի կարևոր առանձնահատկություններից է քերականության և բառապաշարի համատեղ ուսուցումը՝ երկխոսությունների ու թարգմանական առաջադրանքների միջոցով։ Նման դասագրքերը հնարավորություն էին տալիս ինքնուրույն սովորել ֆրանսերենը և զարգացնել ընթերցանության, գրավոր արտահայտման ու հաղորդակցության հմտությունները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայալեզու օտարալեզու կրթական գրականության և լեզուների դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Ֆրանսերենի քերականություն՝ ըստ Օլենդորֆի մեթոդի
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենի քերականություն

Գիրքը նվիրված է հայերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով համակարգել լեզվի կանոնները և ընթերցողին փոխանցել լեզվական գիտելիքներ։ Այն առնչվում է հայերենի հնչյունական, բառային և քերականական առանձնահատկություններին, բառերի ձևափոխությանը, խոսքի մասերին ու նախադասության կառուցման սկզբունքներին։ Քերականական աշխատությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել հայերենի ուսուցման, գրավոր խոսքի կատարելագործման և լեզվական միասնական կանոնների տարածման գործում։ Դրանք նպաստել են լեզվի գիտակցված յուրացմանը՝ հնարավորություն տալով տարբերակելու քերականական ձևերը, հասկանալու դրանց գործածությունը և կիրառելու դրանք գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության մեջ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է հայերենի գիտական նկարագրության և ուսուցման ավանդույթները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմությամբ, քերականությամբ և հայագիտական ուսումնասիրություններով հետաքրքրվողների համար՝ որպես 19-րդ դարի հայերեն լեզվաբանական գրականության օրինակ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Հայերենի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Արամեական լեզվի քերականություն

Գիրքը նվիրված է արամեերենի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանն ու ներկայացմանը։ Արամեական լեզուն պատկանում է սեմական լեզվաընտանիքին և ունի հին գրավոր ու մշակութային ավանդույթ, որի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Մերձավոր Արևելքի լեզվական և պատմական ժառանգության ճանաչման համար։ Քերականական աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնելու լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բառերի ձևափոխության կանոնները, խոսքի մասերը, բայական ձևերը և նախադասության կազմության սկզբունքները։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս հասկանալու արամեերենի լեզվական համակարգը, դրա զարգացման առանձնահատկությունները և կապերը սեմական այլ լեզուների հետ։ Արամեերենի իմացությունը կարևոր է նաև հին ձեռագրերի, կրոնական տեքստերի և պատմական գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրության համար, քանի որ լեզուն նշանակալի տեղ է զբաղեցրել տարածաշրջանի հոգևոր ու մտավոր կյանքում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական լեզվաբանությամբ, արևելագիտությամբ և հին լեզուների քերականությամբ զբաղվողների համար՝ որպես արամեերենի գիտական նկարագրությանն ուղղված ծավալուն ուսումնասիրություն։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Արամեական լեզվի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայկազյան լեզվի քերականություն

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կանոնների ուսուցմանն ու լեզվի կառուցվածքի բացահայտմանն ուղղված ձեռնարկ է։ Այն կարևորում է լեզվական գիտելիքի համակարգված փոխանցումը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայերենի քերականական օրինաչափություններին և դրանց գործնական կիրառությանը։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար ուսումնասիրվում են խոսքի մասերը, բառերի ձևափոխության առանձնահատկությունները, հոլովման և խոնարհման համակարգերը, բառերի միջև քերականական կապերը և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Այս գիտելիքները հիմք են ստեղծում գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ ընկալման և կիրառման, լեզվական սխալներից խուսափելու և գրագիտության զարգացման համար։ Քերականության ուսուցումը հատկապես կարևոր էր հայերեն կրթական միջավայրում, քանի որ նպաստում էր լեզվի կանոնների պահպանմանը, գրական խոսքի մշակմանը և հայերենով ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը։ Հրատարակության կրթական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև հայկական համայնքային կյանքի համատեքստում․ հայերեն լեզվագիտական գրքերի ստեղծումն ու տարածումը կարևոր միջոց էին լեզվական ինքնության և ազգային կրթական ավանդույթների շարունակականության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց լեզվի պատմական քերականության, հայագիտական կրթության, հայ համայնքների մշակութային կյանքի և 19-րդ դարի լեզվաբանական գրականության ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-06
Հայկազյան լեզվի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Գործնական քերականություն՝ կարճ ժամանակում շարադրություն գրելու հմտություն ձեռք բերելու համար

Աշխատությունը նախատեսված է լեզվական գիտելիքների գործնական կիրառման և կարճ ժամանակում գրավոր շարադրանքի հմտություն ձեռք բերելու համար։ Վերնագիրը ցույց է տալիս, որ գրքում քերականական կանոնների տեսական ներկայացումը զուգակցվում է դրանց կիրառման վարժությունների հետ՝ սովորողին օգնելով աստիճանաբար անցնել լեզվական նյութի յուրացումից դեպի ինքնուրույն գրավոր խոսք։ Նման ուսումնական մոտեցման մեջ կարևոր են բառերի ճիշտ ընտրությունը, մտքերի հաջորդական շարադրումը, նախադասությունների կառուցումը, քերականական ձևերի ճիշտ գործածությունը և խոսքի հստակությունը։ Շարադրություն գրելու կարողությունը պահանջում է ոչ միայն լեզվի կանոնների իմացություն, այլև միտքը կազմակերպելու, հիմնական գաղափարն առանձնացնելու, փաստերն ու դիտարկումները տրամաբանորեն կապելու և ամբողջական տեքստ կազմելու հմտություն։ Գործնական քերականության այսպիսի ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսուցչի ղեկավարությամբ կամ ինքնուրույն ուսումնառության նյութ՝ առաջարկելով վարժությունների միջոցով ամրապնդել գրավոր արտահայտվելու կարողությունը։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրթական գրականության մեջ գործնական ուսուցման և լեզվական հմտությունների զարգացման կարևորությունը։ Գիրքը արժեքավոր է հայերենի դասավանդման պատմության, գրավոր խոսքի ուսուցման մեթոդների և հայերեն ուսումնական ձեռնարկների զարգացման ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-06
Գործնական քերականություն՝ կարճ ժամանակում շարադրություն գրելու հմտություն ձեռք բերելու համար
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց լեզվի այբբենարան

Աշխատանքը նախատեսված է հայոց լեզվով սկզբնական գրագիտության ուսուցման համար և ներկայացնում է այբբենական գիտելիքների յուրացմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ։ Այն կարելի է դիտարկել որպես երեխաների կամ հայերեն կարդալ ու գրել սովորող սկսնակների համար կազմված դասագիրք, որի հիմնական նպատակը տառերի ճանաչումը, դրանց հնչյունական արժեքի ըմբռնումը և գրավոր խոսքի առաջին հմտությունների ձևավորումն է։ Նման բնույթի այբբենարաններում ուսուցումը սովորաբար կազմակերպվում է աստիճանական սկզբունքով՝ առանձին տառերի ներկայացումից անցնելով վանկերի կազմմանը, պարզ բառերի ընթերցմանը և կարճ նախադասությունների ընկալմանը։ Այսպիսի կառուցվածքը սովորողին հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել խոսքի հնչյունների և գրային նշանների միջև, զարգացնել ճիշտ արտասանությունը, ընթերցանության սահունությունն ու գրելու նախնական կարողությունները։ Հայոց լեզվի ուսուցման տեսանկյունից այն կարևոր է նաև նրանով, որ նպաստում է գրական հայերենի գրավոր ձևի յուրացմանը և լեզվական հիմնական գիտելիքների համակարգված փոխանցմանը։ Ձեռնարկը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթի և տարրական դպրոցական ուսուցման պատմության համատեքստում, երբ այբբենարանները կարևոր դեր ունեին գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվով կրթության զարգացման և նոր սերնդին ընթերցանության ու գրավոր հաղորդակցության հմտություններ փոխանցելու գործում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-08
Հայոց լեզվի այբբենարան
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց լեզվի քերականություն

Աշխատությունը հայերենի քերականական կառուցվածքի համառոտ և համակարգված ներկայացմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ է։ Այն նախատեսված է լեզվի հիմնական կանոնները սովորելու, բառերի ձևափոխության օրինաչափությունները հասկանալու և գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ կիրառման հմտություններ զարգացնելու համար։ Նման բնույթի քերականական աշխատություններում սովորաբար ներկայացվում են հնչյունների և վանկերի առանձնահատկությունները, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, դրանց քերականական ձևերն ու գործառույթները, ինչպես նաև նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գոյականների հոլովմանը, բայերի խոնարհմանը, ածականների և դերանունների կիրառությանը, բառերի միջև քերականական կապերին ու շարահյուսական հարաբերություններին։ Կանոնների դասակարգումն ու բացատրությունը սովորողին հնարավորություն են տալիս ճանաչելու լեզվական ձևերի տարբերությունները, խուսափելու տարածված սխալներից և ավելի հստակ արտահայտելու մտքերը։ Ձեռնարկի կարևորությունը պայմանավորված է նաև հայերենի ուսուցման և կրթական միջավայրում լեզվական գիտելիքների տարածման գործում ունեցած նշանակությամբ։ Այն ներկայացնում է հայ քերականական մտքի զարգացման պատմական մի փուլ, երբ լեզվի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, կանոնների համակարգումը և դրանց ուսուցումը կարևոր նախապայմաններ էին ազգային կրթության ու գրագիտության ամրապնդման համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-08
Հայոց լեզվի քերականություն
Օնլայն

Անգլերեն

Անգլերենի և հայերենի քերականություն

Աշխատությունը նախատեսված է անգլերենի և հայերենի քերականական համակարգերի ուսումնասիրման ու համեմատության համար՝ հայալեզու ընթերցողին տրամադրելով օտար լեզու սովորելու անհրաժեշտ լեզվական հիմք։ Երկու լեզուների զուգահեռ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց կառուցվածքային նմանություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև անգլերեն քերականական ձևերը կապելու հայերենում արդեն ծանոթ լեզվական երևույթների հետ։ Նման բնույթի ձեռնարկներում սովորաբար ներկայացվում են այբուբենը, արտասանության հիմնական սկզբունքները, խոսքի մասերը, գոյականների թիվն ու պատկանելության ձևերը, դերանունների և ածականների գործածությունը, բայերի խոնարհումը, ժամանակներն ու եղանակները, ինչպես նաև նախադասությունների կազմության կանոնները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հարցական և ժխտական կառույցները, օժանդակ բայերի կիրառությունը, բառերի շարադասությունը և անգլերենի ու հայերենի քերականական տարբերությունների բացատրությունը։ Այսպիսի համադրական մոտեցումը նպաստում է ոչ միայն անգլերենի կանոնների յուրացմանը, այլև երկու լեզուներով ճիշտ արտահայտվելու և թարգմանելու հմտությունների զարգացմանը։ Ձեռնարկը կարևոր է հայերենով օտար լեզվի ուսուցման պատմության համար, քանի որ արտացոլում է անգլերենի նկատմամբ կրթական հետաքրքրության ձևավորումն ու հայ ընթերցողին եվրոպական լեզուների հետ ծանոթացնելու ձգտումը։ Այն նաև վկայում է լեզվական գիտելիքները մայրենի լեզվի միջոցով փոխանցելու և համեմատական քերականության սկզբունքները ուսուցման մեջ կիրառելու ավանդույթի մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-08
Անգլերենի և հայերենի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայկազյան լեզվի քերականություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հայկազյան լեզվի՝ գրաբարի քերականական համակարգը և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու դասական հայերենի կառուցվածքին, կանոններին ու լեզվական առանձնահատկություններին։ Գրաբարը հայ մշակույթի և մատենագրության կարևորագույն հիմքերից է․ դրանով են ստեղծվել պատմական, կրոնական, փիլիսոփայական, գեղարվեստական և գիտական բազմաթիվ երկեր, ուստի դրա քերականության իմացությունը կարևոր նախապայման է հին հայերեն բնագրերի ուսումնասիրման համար։ Նման բնույթի ձեռնարկներում սովորաբար ընդգրկվում են հնչյունաբանության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական հարցերը՝ տառերի ու հնչյունների առանձնահատկություններից մինչև բառերի կազմություն, խոսքի մասերի դասակարգում, հոլովում, խոնարհում և նախադասության կառուցման կանոններ։ Համակարգված քերականական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, հասկանալու բառերի ձևափոխության սկզբունքները և տարբերելու գրաբարի ու աշխարհաբարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական ձեռնարկ՝ նպաստելով լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, գրավոր խոսքի ճշգրտությանը և դասական գրականության ինքնուրույն ընթերցման կարողությանը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ կրթական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ վկայում է գրաբարի ուսուցման և լեզվական ժառանգության պահպանման շարունակական ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ քերականագիտության, գրաբարագիտության և 19-րդ դարի Արցախի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրողների համար՝ որպես դասական հայերենի ուսուցման ու տարածման պատմական վկայություն։

Թարմացվել է՝ 2026-11-09
Հայկազյան լեզվի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Իտալերենի քերականություն

Աշխատությունը նախատեսված է իտալերեն սովորողների համար և նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու լեզվի քերականական կառուցվածքն ու ճիշտ խոսք կազմելու հիմնական կանոնները։ Այն ներառում է իտալերենի հնչյունական, բառային և ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով խոսքի մասերին, գոյականների սեռին ու թվին, հոդերի գործածությանը, ածականների համաձայնեցմանը, դերանուններին, նախդիրներին և բայերի խոնարհման համակարգին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բայական ժամանակների, եղանակների և դեմքերի տարբերակմանը, ինչպես նաև բառերի ու նախադասության անդամների միջև քերականական կապերի ըմբռնմանը։ Նման ձեռնարկներում կանոնների բացատրությունը սովորաբար ուղեկցվում է օրինակներով, թարգմանական նյութերով և լեզվական վարժություններով, որոնք օգնում են տեսական գիտելիքները կիրառել գրավոր ու բանավոր հաղորդակցության մեջ։ Իտալերենի ուսումնասիրությունը հայ ընթերցողի համար կարևոր էր նաև եվրոպական գրականության, գիտության և մշակույթի հետ անմիջական կապ հաստատելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող էր օգտակար լինել ուսանողների, թարգմանիչների, հոգևորականների և եվրոպական լեզուներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով օտար լեզվի կանոնների յուրացմանն ու լեզվական հմտությունների զարգացմանը։ Այն արժեքավոր է նաև հայալեզու օտարալեզու դասագրքերի պատմության ուսումնասիրության համար՝ վկայելով եվրոպական լեզուների ուսուցման և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման նկատմամբ հայկական կրթական միջավայրում առկա հետաքրքրության մասին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-09
Իտալերենի քերականություն
Օնլայն

Ֆրանսերեն

Ֆրանսերենի քերականություն, հատոր առաջին

Ուսումնական աշխատությունը նախատեսված է ֆրանսերեն սովորողների համար և նպատակ ունի ներկայացնելու լեզվի քերականական համակարգը, դրա հիմնական կանոններն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է ֆրանսերենի հնչյունական և ուղղագրական սկզբունքներին, բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, դրանց քերականական ձևերին և նախադասության կառուցման օրինաչափություններին։ Ուսուցման կարևոր բաղադրիչներից են գոյականների սեռի ու թվի տարբերակումը, հոդերի և ածականների գործածությունը, դերանունների համակարգը, նախդիրները, բայերի խոնարհումը և բայական ժամանակների ու եղանակների կիրառությունը։ Առաջին հատորի կառուցվածքը ենթադրում է լեզվական գիտելիքների աստիճանական յուրացում՝ սովորողին ծանոթացնելով ֆրանսերենի հիմնական սկզբունքներին և նախապատրաստելով ավելի բարդ քերականական երևույթների ուսումնասիրմանը։ Քերականական կանոնների համակարգված բացատրությունը նպաստում է լեզվի կառուցվածքի գիտակցված ընկալմանը, ճիշտ արտասանության ու գրության ձևավորմանը և գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ֆրանսերենի ուսուցումը կարևոր նշանակություն ուներ նաև եվրոպական գրականության, գիտության, կրթության և հասարակական մտքի հետ հաղորդակցվելու համար։ Աշխատությունը կարող էր օգտակար լինել ուսանողների, թարգմանիչների, ուսուցիչների և օտար լեզուներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է հայալեզու օտար լեզուների դասագրքերի և 19-րդ դարի հայկական կրթական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով ֆրանսերենի ուսուցման նկատմամբ հետաքրքրությունն ու լեզվական գիտելիքները հայերենով փոխանցելու մանկավարժական ավանդույթը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-09
Ֆրանսերենի քերականություն, հատոր առաջին
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց լեզվի քերականություն

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանն ուղղված դասական ձեռնարկ է, որն արտացոլում է հայ քերականագիտական մտքի զարգացման և լեզվական գիտելիքների համակարգման ավանդույթը։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու հայերենի կառուցվածքային օրինաչափությունները, բացատրելու բառերի կազմության և ձևափոխության սկզբունքները, ինչպես նաև սովորողին ծանոթացնելու գրավոր խոսքի ճիշտ կառուցման կանոններին։ Քերականական ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հնչյունների և տառերի համակարգը, վանկերի կազմությունը, խոսքի մասերի դասակարգումը, գոյականների հոլովումը, ածականների ու դերանունների կիրառությունը, բայերի խոնարհումը և տարբեր քերականական ձևերի իմաստային առանձնահատկությունները։ Շարահյուսական բաժինը վերաբերում է բառերի կապակցությանը, նախադասության անդամներին, պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցվածքին ու խոսքի տրամաբանական կազմակերպմանը։ Այսպիսի ձեռնարկները հատկապես կարևոր էին գրաբարի և գրական հայերենի ուսուցման, լեզվական նորմերի պահպանման ու գրագիտության տարածման համար։ Դրանք նպաստել են հայերենով կրթական և գիտական աշխատանքների ստեղծմանը, ինչպես նաև լեզվի ուսումնասիրության միասնական սկզբունքների ձևավորմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու քերականական հասկացությունների դասակարգման, լեզվական կանոնների մեկնաբանության և ուսուցման մեթոդների պատմական առանձնահատկություններին։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայագետների, լեզվաբանների, մանկավարժների և դասական հայերենով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-09
Հայոց լեզվի քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց լեզվի փորձառություն

Աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել դրա կառուցվածքային, քերականական և գործնական առանձնահատկությունները։ Վերնագրից և մատենագիտական բնութագրից ելնելով՝ այն կարելի է դիտարկել որպես լեզվաբանական ու ուսումնական բնույթի աշխատություն, որը նախատեսված է հայերենով հետաքրքրվողների, լեզուն ուսումնասիրողների և հայագիտական գիտելիքներ ձեռք բերելու ձգտողների համար։ Նմանատիպ աշխատություններում սովորաբար ուշադրություն է դարձվում լեզվի հնչյունական համակարգին, բառերի կազմությանը, քերականական ձևերին, նախադասության կառուցվածքին և խոսքի ճիշտ կիրառությանը։ Հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հաղորդակցական հմտությունների զարգացման, այլև գրավոր մշակույթի, գրական ժառանգության և ազգային ինքնության պահպանման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող էր նպաստել հայերենի օրինաչափությունների ճանաչմանը, լեզվական գիտելիքների համակարգմանը և լեզվի ուսուցման մեթոդների զարգացմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև այն հանգամանքը, որ օտարալեզու միջավայրում հայերենի ուսումնասիրությանը նվիրված գրքերը նպաստել են լեզվի ներկայացմանը եվրոպական գիտական ու կրթական շրջանակներում։ Այս առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանական մտքի պատմության, հայերենի վաղ շրջանի ուսումնասիրությունների և եվրոպական միջավայրում հայագիտության ձևավորման ընթացքի հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-09
Հայոց լեզվի փորձառություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենի համառոտ քերականություն

Հայոց լեզվի կառուցվածքի, քերականական օրինաչափությունների և լեզվական հիմնական կանոնների ուսումնասիրման համար նախատեսված ուսումնական աշխատություն է, որի նպատակն է համակարգված ու մատչելի ձևով ներկայացնել հայերենի քերականական առանձնահատկությունները և նպաստել լեզվի գրագետ յուրացմանը։ Գիրքը պատկանում է հայերեն քերականագիտական ձեռնարկների այն ավանդույթին, որը ձևավորվել է հայ կրթական և լուսավորական մտքի զարգացման ընթացքում՝ նպատակ ունենալով մայրենի լեզվի ուսումնասիրությունը դարձնել հետևողական, գիտականորեն կազմակերպված և ուսուցման համար մատչելի։ Աշխատության հիմնական թեմատիկ շրջանակը ներառում է հայերենի հնչյունական, բառագիտական և քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով լեզվի հիմնական միավորներին, դրանց գործառույթներին և միմյանց հետ ունեցած հարաբերություններին։ Քերականական գիտելիքների համակարգման կարևոր բաղադրիչներից է հնչյունների և տառերի, վանկերի ու բառերի, ինչպես նաև բառերի ձևափոխությունների և նախադասության կառուցման սկզբունքների ներկայացումը։ Հայերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու լեզվի ներքին կազմակերպվածությունը, բառերի ձևավորման ու փոփոխության օրինաչափությունները և խոսքի տարբեր բաղադրիչների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի խոսքի մասերի ճանաչումն ու դասակարգումը։ Գոյականի, ածականի, թվականի, դերանվան, բայի, մակբայի և այլ քերականական միավորների ուսումնասիրությունը նպաստում է բառերի իմաստային ու քերականական հատկանիշների ըմբռնմանը։ Կարևոր են նաև բառերի հոլովման, խոնարհման, թվի, դեմքի, ժամանակի, եղանակի և այլ քերականական կարգերի վերաբերյալ գիտելիքները, որոնք անհրաժեշտ են լեզվական ճիշտ ձևերի գործածության համար։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածության կարևոր մասն է շարահյուսությունը՝ բառերի կապակցման, բառակապակցությունների և նախադասությունների կառուցման կանոնների ուսումնասիրությունը։ Շարահյուսական գիտելիքները հնարավորություն են տալիս հասկանալու նախադասության անդամների գործառույթները, բառերի միջև գոյություն ունեցող քերականական հարաբերությունները և մտքի հստակ ու տրամաբանական արտահայտման սկզբունքները։ Քերականական կանոնների յուրացումը կարևոր է ոչ միայն գրավոր խոսքի ճիշտ կառուցման, այլև բանավոր հաղորդակցության, ընթերցանության և գրական տեքստերի ըմբռնման համար։ Աշխատության կարևոր գաղափարական նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը ազգային կրթության և մշակութային ինքնության պահպանման հետ կապելն է։ Հայերենը հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, գրականության, գիտության և հոգևոր կյանքի հիմնական կրողն է։ Լեզվի քերականական կառուցվածքի գիտական ուսումնասիրությունը նպաստում է նրա ներքին հնարավորությունների ճանաչմանը, գրավոր խոսքի կանոնակարգմանը և լեզվական մշակույթի զարգացմանը։ Քերականական գիտելիքների տարածումը կարևոր նախապայման է եղել նաև հայերենով կրթության ընդլայնման, ուսումնական գրականության ստեղծման և գիտական մտքի զարգացման համար։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը ներկայացնում է քերականության ուսուցման համառոտ ձեռնարկի ավանդական ձևը, որի նպատակն է լեզվական նյութը դասակարգել և ներկայացնել ուսուցման համար տրամաբանական հաջորդականությամբ։ Նման աշխատություններին բնորոշ են քերականական սահմանումների, լեզվական կանոնների և բացատրությունների համակարգված շարադրանքը։ Դրանք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս աստիճանաբար յուրացնելու լեզվի կառուցվածքը, ճանաչելու քերականական ձևերը և կիրառելու ստացած գիտելիքները գրավոր ու բանավոր խոսքում։ Այս տեսանկյունից հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ քերականագիտական մտքի պատմության և հայերեն լեզվաբանական տերմինաբանության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Պատմամշակութային առումով գիրքն առանձնահատուկ տեղ ունի XIX դարի սկզբի Արցախի կրթական և տպագրական կյանքի պատմության մեջ։ Շուշին այդ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար ձևավորվում էր որպես հայ հասարակական, հոգևոր և մշակութային կարևոր կենտրոն։ Հայերեն գրքերի հրատարակումը նպաստում էր կրթական գործունեության աշխուժացմանը, գրագիտության տարածմանը և ազգային լեզվի դիրքերի ամրապնդմանը։ Հայոց լեզվի քերականությանը նվիրված աշխատության առկայությունը վկայում է մայրենի լեզվի ուսուցման և լեզվական գիտելիքների համակարգման նկատմամբ ժամանակաշրջանի մտավորականության ունեցած ուշադրության մասին։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր դեր են կատարել դպրոցական կրթության զարգացման, հայերեն գրավոր խոսքի կանոնակարգման և ազգային կրթական ավանդույթների ամրապնդման գործում։ Այն արտացոլում է նաև հայ լուսավորական մտքի այն ձգտումը, ըստ որի՝ ազգային առաջընթացի կարևոր պայմաններից մեկը մայրենի լեզվի խորքային ուսումնասիրությունն ու կրթական համակարգում դրա լիարժեք կիրառությունն էր։ Գիրքը կարևոր մատենագիտական և պատմալեզվաբանական արժեք ունի հայ քերականագիտության, հայերենի դասավանդման պատմության, լեզվաբանական տերմինաբանության և XIX դարի Արցախի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, հայագետների, մանկավարժների, հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և հին հայկական ուսումնական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես հայերեն քերականական գիտելիքների տարածման և ազգային լեզվակրթական ավանդույթի զարգացման կարևոր վկայություն։

Թարմացվել է՝ 2026-11-11
Հայերենի համառոտ քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց գրական լեզվի գործնական ուսուցում՝ նոր քերականության կանոններով

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականության և գործնական լեզվական ուսուցման բնագավառին պատկանող ուսումնական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել հայերեն գրական լեզվի կառուցվածքին, քերականական կանոններին և գրավոր խոսքի ճիշտ ու կանոնավոր գործածության սկզբունքներին։ Գիրքը նվիրված է հայոց գրական լեզվի գործնական յուրացմանը՝ քերականական գիտելիքը կապելով լեզվական առօրյա կիրառության, գրավոր արտահայտման և լեզվական ճշտության պահպանման հետ։ Աշխատության գաղափարական և մեթոդական առանցքը հայերենի քերականական համակարգի կանոնավոր ուսուցումն է՝ նորացված քերականական սկզբունքների հիման վրա։ Բովանդակային առումով այն ընդգրկում է լեզվի կառուցվածքի, բառերի ձևավորման և փոփոխության, խոսքի մասերի, քերականական ձևերի, նախադասության կառուցման և գրավոր խոսքի կանոնների ուսումնասիրման ընդհանուր ուղղությունները։ Հայերենի քերականությունը ներկայացվում է որպես լեզվական համակարգի ներքին օրինաչափությունները բացահայտող գիտելիքների ամբողջություն, որի յուրացումը անհրաժեշտ է գրագետ խոսելու, ճիշտ գրելու և գրավոր հաղորդակցվելու համար։ Կարևոր նշանակություն ունի լեզվական կանոնների գործնական կիրառությունը, քանի որ քերականական գիտելիքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեսական տեղեկությունների ամբողջություն, այլև որպես գրավոր ու բանավոր խոսքի մշակույթի ձևավորման հիմնական միջոց։ Աշխատության ուսուցողական նպատակադրումը ենթադրում է լեզվական կանոնների հետևողական յուրացում, բառային և քերականական ձևերի ճիշտ օգտագործում, նախադասությունների կառուցման հմտությունների զարգացում և հայերեն գրավոր խոսքի ճշգրտության ապահովում։ Հատուկ կարևորություն ունի գրական լեզվի կանոնների պահպանումը, քանի որ միասնական քերականական սկզբունքների իմացությունը նպաստում է լեզվական հաղորդակցության հստակությանը, գրավոր խոսքի հասկանալիությանը և գրական լեզվի մշակված ձևերի տարածմանը։ Գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է, որ սովորողը պետք է կարողանա ոչ միայն ճանաչել քերականական հասկացություններն ու սահմանումները, այլև դրանք կիրառել լեզվական տարբեր իրավիճակներում՝ պահպանելով հայերենի կառուցվածքային և շարահյուսական առանձնահատկությունները։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է հայոց լեզվի ուսուցման քերականական ձեռնարկների ավանդույթին։ Դրա առանձնահատկությունը տեսական կանոնների և գործնական լեզվական հմտությունների փոխկապակցված ներկայացման նպատակադրումն է։ Նորոգ քերականության կանոնների հիշատակումը վկայում է հայերենի քերականական գիտելիքը համակարգելու և ուսուցման մեջ ավելի կանոնավոր մոտեցում հաստատելու ձգտման մասին։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել լեզվական կրթության կազմակերպման, հայերենի գրավոր ձևերի կանոնակարգման և քերականական գիտելիքի տարածման գործում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից գիրքը կարևոր նշանակություն ունի XIX դարի հայ լեզվաբանական մտքի և հայերեն քերականագիտական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում հայերեն գրական լեզվի ուսուցումը, քերականական կանոնների մշակումը և լեզվական գիտելիքի համակարգումը դարձել էին հայ կրթական ու գիտական կյանքի կարևոր ուղղություններ։ Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել այս գործընթացում՝ նպաստելով հայերենի քերականական ուսումնասիրություններին, լեզվաբանական տերմինաբանության հարստացմանը և եվրոպական քերականագիտական մոտեցումների ու հայերեն լեզվական ավանդույթի համադրմանը։ Միաբանության հրատարակչական գործունեության շնորհիվ հայերեն քերականական ձեռնարկները տարածվում էին կրթական տարբեր միջավայրերում՝ նպաստելով մայրենի լեզվով ուսուցման զարգացմանը և գրական լեզվի մշակույթի ամրապնդմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ քերականագիտության պատմության, հայոց լեզվի ուսուցման մեթոդաբանության, գրական լեզվի կանոնակարգման և XIX դարի հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանների, հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մանկավարժների, քերականագետների և հայ հին տպագիր գրականության ուսումնասիրողների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է հայերենի քերականական ուսուցման պատմական սկզբունքներին ծանոթանալու, գրական լեզվի ձևավորման ու կանոնակարգման գործընթացը հասկանալու և հայերեն լեզվաբանական մտքի զարգացման առանձնահատկությունները ճանաչելու հնարավորությամբ։ Աշխատությունը վկայում է հայերենը որպես կրթության, գիտության և գրավոր հաղորդակցության լիարժեք լեզու զարգացնելու XIX դարի լուսավորչական ձգտման մասին՝ ընդգծելով քերականական գիտելիքի կարևորությունը գրագետ ու մշակված խոսքի ձևավորման գործում։

Թարմացվել է՝ 2026-11-11
Հայոց գրական լեզվի գործնական ուսուցում՝ նոր քերականության կանոններով
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայկազյան լեզվի քերականության ներածություն

Աշխատությունը նվիրված է հայոց լեզվի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանն ու դրա հիմնական կանոնների ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին ծանոթացնել հայկազյան լեզվի կառուցվածքին, առանձնահատկություններին և ճիշտ գործածության սկզբունքներին։ Այն ընդգրկում է լեզվի քերականության հիմնարար բաժիններն ու դրանց փոխկապակցվածությունը՝ անդրադառնալով բառերի կազմությանը, խոսքի մասերին, բառաձևերի փոփոխությանը, նախադասության կառուցմանը և լեզվական կանոնների կիրառությանը։ Քերականական նյութի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, տարբերակելու բառերի և նախադասությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև զարգացնելու գրավոր և բանավոր խոսքի ճշգրտությունն ու արտահայտչականությունը։ Հայկազյան լեզվի ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայոց լեզվի պատմության և դասական գրական ավանդույթի պահպանման գործում, քանի որ այն առնչվում է հայերենի գրական մշակված ձևին, լեզվական նորմերի ձևավորմանն ու փոխանցմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր նշանակություն ունի հայերենի քերականությամբ հետաքրքրվողների, լեզվաբանության և հայագիտության ուսումնասիրողների, ինչպես նաև դասական հայերենին ծանոթանալ ցանկացողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես ուսումնական և ճանաչողական նյութ՝ նպաստելով հայոց լեզվի կառուցվածքի, քերականական սկզբունքների և լեզվական ժառանգության ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-14
Հայկազյան լեզվի քերականության ներածություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Քերականության դուռը՝ Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար

Աշխատությունը քերականական գիտելիքների ուսուցմանն ու համակարգված յուրացմանը նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է՝ նախատեսված Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել լեզվի կառուցվածքի, քերականական կանոնների և խոսքի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին՝ հիմք ստեղծելով գրագետ խոսելու, կարդալու և գրելու հմտությունների զարգացման համար։ Քերականությունը ներկայացվում է որպես լեզուն հասկանալու և այն ճիշտ գործածելու անհրաժեշտ գիտելիքների ամբողջություն, որի միջոցով սովորողը կարող է ճանաչել բառերի ու նախադասությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ըմբռնել լեզվական ձևերի փոխհարաբերությունները և ավելի գիտակցված կիրառել լեզվական կանոնները։ Ձեռնարկի կրթական նշանակությունն արտահայտվում է գիտելիքը մատչելի և ուսումնական նպատակներին համապատասխան ձևով փոխանցելու ձգտմամբ՝ սովորողին առաջնորդելով քերականական հիմունքների աստիճանական յուրացման ճանապարհով։ Այն կարևոր տեղ ունի հայալեզու կրթական գրականության և հայոց լեզվի դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է 19-րդ դարի հայկական կրթական միջավայրում լեզվական գիտելիքների կազմակերպման և դպրոցական ուսուցման զարգացման միտումները։ Միաժամանակ աշխատությունը վկայում է հայ համայնքների կրթական գործունեության, ուսումնական հաստատությունների և մայրենի լեզվի ուսուցման կարևորության մասին՝ հատկապես այն միջավայրում, որտեղ կրթությունը դիտվում էր ազգային ինքնության, մշակութային ժառանգության պահպանման և մտավոր զարգացման կարևոր միջոց։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ քերականագիտական մտքի, հայալեզու դասագրքերի կազմման ավանդույթների, կրթության պատմության և 19-րդ դարի հայկական դպրոցական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-14
Քերականության դուռը՝ Մարդասիրական ճեմարանի աշակերտների համար
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Նոր և զվարճալի ընթերցարան հայոց լեզվի

Գիրքը նախատեսված է հայոց լեզվի ուսուցման, ընթերցանության հմտությունների զարգացման և ընթերցողի լեզվական ու մտավոր կարողությունների ընդլայնման համար։ Այն ներկայացնում է ուսումնական և ճանաչողական բնույթի ընթերցարան, որի հիմնական նպատակն է ընթերցանության գործընթացը դարձնել հետաքրքիր, մատչելի և հաճելի՝ միաժամանակ նպաստելով հայերենի իմացության խորացմանը։ Զվարճալի բովանդակության ընդգծումը մատնանշում է նյութերի ընտրության այնպիսի մոտեցում, որի միջոցով լեզվի ուսուցումը համադրվում է հետաքրքրաշարժ ընթերցանության հետ՝ խթանելով ընթերցողի հետաքրքրասիրությունը, ուշադրությունը և ինքնուրույն մտածողությունը։ Նման ընթերցարանները կարևոր դեր են ունեցել հայալեզու կրթական միջավայրի ձևավորման գործում՝ ընթերցանությունը դիտարկելով ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքների ձեռքբերման միջոց, այլև որպես աշխարհաճանաչողության, մտավոր զարգացման և գրավոր խոսքի մշակույթի ձևավորման ուղի։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ մանկավարժության, հայոց լեզվի դասավանդման պատմության, 19-րդ դարի հայկական կրթական կյանքի և մանկական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես հայերեն ուսումնական գրականության պատմական նմուշ, որն արտացոլում է լեզվական կրթությունը հետաքրքիր ընթերցանության նյութերի միջոցով կազմակերպելու ձգտումը և հայալեզու կրթական մշակույթի զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-14
Նոր և զվարճալի ընթերցարան հայոց լեզվի
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենից ռուսերեն բառարան, հատոր 2

Աշխատությունը հայերենից ռուսերեն թարգմանական բառարան է, որի նպատակն է հայերեն բառապաշարը ներկայացնել ռուսերեն համարժեքներով՝ նպաստելով երկու լեզուների միջև հաղորդակցությանը, լեզվական գիտելիքների տարածմանը և հայերենի ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է հայերեն բառեր ու արտահայտություններ՝ դրանց ռուսերեն թարգմանություններով, հնարավորություն տալով ընթերցողին հասկանալ բառերի իմաստները, գտնել համապատասխան համարժեքներ և համեմատել երկու լեզուների բառային համակարգերը։ Բառարանը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի բառապաշարի պահպանման, դասակարգման և ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի լեզվական գործածությունը, բառային կազմը և հայերենը ռուսալեզու միջավայրում ներկայացնելու ձգտումը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայերեն և ռուսերեն լեզուներ ուսումնասիրողների, թարգմանիչների, ուսուցիչների, լեզվաբանների և հայագիտությամբ հետաքրքրվողների համար՝ որպես բառագիտական տեղեկատու և պատմական լեզվանյութ պարունակող աղբյուր։ Հատկապես արժեքավոր է այն առումով, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայերենի և ռուսերենի բառապաշարային առնչությունները, թարգմանական համապատասխանությունները և տարբեր լեզվական հասկացությունների արտահայտման ձևերը։ Աշխատությունը նաև կարևոր նյութ է հայ բառարանագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով հայերեն բառապաշարը համակարգելու և այլ լեզվով հասանելի դարձնելու ավանդույթը։

Թարմացվել է՝ 2026-11-14
Հայերենից ռուսերեն բառարան, հատոր 2
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Лингвокультурологический аспект английской фразеологии как переводческая проблема (на материале произведений Дж. Голсуорси их переводов на русский и армянский языки)

Աշխատությունը նվիրված է անգլերեն դարձվածաբանության լեզվամշակութաբանական առանձնահատկությունների և դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Ջոն Գոլսուորթիի ստեղծագործությունների և դրանց ռուսերեն ու հայերեն թարգմանությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում են դարձվածային միավորները՝ որպես լեզվի այնպիսի արտահայտչամիջոցներ, որոնց իմաստային կառուցվածքում արտացոլվում են ոչ միայն բառային նշանակություններ, այլև տվյալ լեզվական հանրության պատմական փորձը, մշակութային պատկերացումները, արժեքային համակարգը, ավանդույթները և աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ Քննվում է, թե ինչպես են անգլերեն բնագրերում կիրառված դարձվածքները մասնակցում կերպարների բնութագրմանը, խոսքի հուզական և ոճական երանգավորմանը, հեղինակային վերաբերմունքի արտահայտմանը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դժվարություններին, որոնք առաջանում են մշակութային առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող դարձվածային միավորները մեկ այլ լեզվով փոխանցելիս։ Համեմատվում են ռուսերեն և հայերեն թարգմանություններում կիրառված լուծումները՝ դիտարկելով դարձվածային համարժեքների ընտրությունը, բառացի կամ նկարագրական փոխանցումը, փոխարինումը, իմաստային հարմարեցումը և այլ թարգմանական ռազմավարություններ։ Վերլուծվում են այն դեպքերը, երբ թիրախային լեզվում գոյություն ունի համապատասխան դարձվածային համարժեք, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ մշակութային կամ լեզվական տարբերությունների պատճառով անհրաժեշտ է կիրառել այլ միջոցներ՝ պահպանելու բնագրի հիմնական իմաստը, արտահայտչականությունը և հաղորդակցական ազդեցությունը։ Կարևորվում է լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, քանի որ դարձվածքների ճիշտ մեկնաբանությունը հաճախ պահանջում է ոչ միայն բառային նշանակությունների, այլև դրանց պատմամշակութային ենթատեքստի ըմբռնում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են բացահայտվել նաև ռուսերեն և հայերեն թարգմանությունների միջև եղած տարբերությունները, որոնք պայմանավորված են տվյալ լեզուների դարձվածաբանական համակարգերով, մշակութային ավանդույթներով և թարգմանական մոտեցումներով։ Անդրադարձ է կատարվում համարժեքության, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման, ոճական համապատասխանության և թարգմանական կորուստների ու փոխհատուցման խնդիրներին։ Նման համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել, թե ինչպես է նույն անգլերեն դարձվածային միավորը վերարտադրվում երկու տարբեր լեզվամշակութային համակարգերում և ինչ փոփոխությունների կարող է ենթարկվել դրա իմաստային կամ ոճական բաղադրիչը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել լեզվաբանության, թարգմանագիտության, դարձվածաբանության, լեզվամշակութաբանության, անգլերենի ուսումնասիրության և հայերեն ու ռուսերեն գեղարվեստական թարգմանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-21
Лингвокультурологический аспект английской фразеологии как переводческая проблема (на материале произведений Дж. Голсуорси их переводов на русский и армянский языки)
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Историческая грамматика современного армянского языка города Тифлиса

Աշխատությունը նվիրված է Թիֆլիսի հայախոս միջավայրում գործածված նոր հայերենի քերականական համակարգի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լեզվական երևույթները դիտարկելով դրանց ձևավորման, զարգացման և փոփոխության ընթացքի մեջ։ Հետազոտության առանցքում կարող են լինել տվյալ քաղաքային միջավայրին բնորոշ հայերենի հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայերենի պատմական զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականական ձևերի ծագմանը և ժամանակի ընթացքում կրած փոփոխություններին՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու հին ու միջին հայերենից ժառանգված տարրերի հետագա զարգացումը և նոր լեզվական ձևերի հաստատման ընթացքը։ Քաղաքային բազմալեզու միջավայրը կարևոր նշանակություն ունի նյութի մեկնաբանման համար, քանի որ Թիֆլիսը երկար ժամանակ եղել է հայ մշակութային, կրթական և գրական կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ հայերենը գործածվել է տարբեր սոցիալական և հաղորդակցական պայմաններում։ Այդ հանգամանքը հնարավորություն է տալիս լեզվական համակարգը դիտարկել ոչ միայն պատմական քերականության, այլև բարբառագիտության և լեզվական շփումների տեսանկյունից։ Քննության առարկա կարող են դառնալ գոյականի հոլովական և թվային ձևերը, դերանունների համակարգը, բայական խոնարհումը, ժամանակային ու եղանակային ձևերը, մասնիկների և կապերի գործածությունը, ինչպես նաև նախադասության կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Տարբեր ժամանակաշրջանների լեզվական փաստերի համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու առանձին քերականական իրողությունների պահպանման, վերափոխման կամ աստիճանական դուրսմղման գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարևոր նյութ կարող է տրամադրել արևելահայերենի ձևավորման պատմության և տարածաշրջանային տարբերակների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Քերականական փաստերի պատմական մեկնաբանությունը նպաստում է հասկանալու, թե ինչպես են լեզվի ներքին զարգացման միտումները և բազմալեզու հասարակական միջավայրը համատեղ ազդել Թիֆլիսի հայության խոսքային համակարգի վրա։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայերենի պատմության ուսումնասիրության աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ քաղաքային խոսքի տվյալները կարող են պահպանել ինչպես ավելի հին լեզվական շերտերի հետքեր, այնպես էլ նոր ժամանակներում ձևավորված առանձնահատկություններ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պատմական քերականության, հայոց լեզվի պատմության, բարբառագիտության և լեզվական շփումների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Թիֆլիսի հայերենի քերականական կառուցվածքի պատմական զարգացման ամբողջական պատկերացման համար կարևոր նյութ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Историческая грамматика современного армянского языка города Тифлиса
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենի հոլովական համակարգի ըմբռնումը և պատմական զարգացումը հայ քերականագիտության մեջ

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հոլովական կառուցվածքի գիտական մեկնաբանությունների ձևավորման, զարգացման և փոփոխության պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը՝ հայ քերականագիտական մտքի տարբեր փուլերի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում գոյականի և անվանական այլ խոսքի մասերի հոլովման վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջադրված տեսական մոտեցումները, հոլովների դասակարգման սկզբունքները, դրանց քանակի և գործառույթների վերաբերյալ տեսակետները, ինչպես նաև հոլովական ձևերի կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունների մեկնաբանությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ քերականների աշխատություններում ձևավորված ըմբռնումների համեմատական վերլուծությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվաբանական տարբեր դպրոցները, քերականական ավանդույթները և գիտական մեթոդաբանությունները ազդել հոլովական համակարգի նկարագրության վրա։ Դիտարկվում է գրաբարի, միջին հայերենի և աշխարհաբարի տվյալների ուսումնասիրության նշանակությունը հոլովական ձևերի պատմական փոփոխությունների, որոշ ձևերի վերացման, վերաիմաստավորման կամ նոր գործառույթների ձեռքբերման բացահայտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի հոլովական առանձնահատկություններին, դրանց ընդհանրություններին ու տարբերություններին և քերականագիտական աշխատություններում դրանց ներկայացման եղանակներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ քերականագիտական մտքի զարգացմանը՝ վաղ շրջանի ավանդական նկարագրություններից մինչև ժամանակակից լեզվաբանական տեսությունների վրա հիմնված վերլուծություններ։ Միաժամանակ լուսաբանվում են հոլովի ձևաբանական, շարահյուսական և իմաստաբանական բնույթի վերաբերյալ գիտական քննարկումները, տերմինաբանության ձևավորման գործընթացը և դասակարգման տարբեր սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքի պատմական զարգացման, հայ լեզվաբանական մտքի ժառանգության և ժամանակակից հայերենի անվանական համակարգի առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ու համակարգված ըմբռնման համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-28
Հայերենի հոլովական համակարգի ըմբռնումը և պատմական զարգացումը հայ քերականագիտության մեջ
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն ( UNL միջավայրում)

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։

Թարմացվել է՝ 2026-09-29
Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն ( UNL միջավայրում)
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Ձևական քերականությունը լեզվաբանության մեջ (XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին)

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի լեզվաբանական մտքի զարգացման համատեքստում ձևական քերականության սկզբունքների, տեսական հիմքերի և մեթոդաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են լեզվի քերականական կառուցվածքի ձևական նկարագրության մոտեցումները, լեզվական միավորների դասակարգման սկզբունքները և քերականական ձևերի ու իմաստների փոխհարաբերության հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվաբանական ուղղություններին, ձևական քերականության ներկայացուցիչների հայեցակարգերին և լեզվի կառուցվածքային ուսումնասիրության մեթոդների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են բառերի ձևաբանական հատկանիշների, շարահյուսական կապերի, քերականական կարգերի և լեզվական համակարգի ներքին օրինաչափությունների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ձևական և իմաստաբանական մոտեցումների փոխհարաբերությանը, ավանդական քերականական տեսությունների վերանայմանը և լեզվաբանության գիտական մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարևորում է ձևական քերականության պատմական նշանակությունը լեզվաբանական տեսությունների զարգացման, քերականական վերլուծության սկզբունքների համակարգման և լեզվի գիտական ուսումնասիրության մեթոդաբանության ձևավորման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, լեզվաբանության պատմության հետազոտողների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-12
Ձևական քերականությունը լեզվաբանության մեջ (XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին)
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Համառոտ նոր քերականություն

Գիրքը հայոց լեզվի քերականության ուսուցման համար նախատեսված համառոտ դասագիրք է, որի հեղինակը Մատաթիա Գարագաշյանն է՝ 19-րդ դարի հայ լեզվաբան, մանկավարժ և հասարակական գործիչ։ Այն ստեղծվել է հայերենի քերականական կանոնները սովորողներին մատչելի և համակարգված ձևով ներկայացնելու նպատակով։ Աշխատությունն ընդգրկում է լեզվի կառուցվածքի, բառերի փոփոխության, խոսքի մասերի և նախադասության կազմության վերաբերյալ հիմնական գիտելիքներ՝ ծառայելով որպես դպրոցական ուսուցման գործնական ձեռնարկ։ Հեղինակը կարևոր դեր է ունեցել հայ քերականագիտական մտքի զարգացման և հայերեն լեզվով կրթական գրականության ստեղծման գործում։ Նրա քերականական աշխատությունները լայնորեն կիրառվել են կրթական միջավայրում և ունեցել են բազմաթիվ վերահրատարակություններ։ Այս հրատարակությունը պատկանում է Կոստանդնուպոլսում 19-րդ դարի երկրորդ կեսին տարածված հայերեն դասագրքերի շարքին և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանի կրթական պահանջները, երբ մեծ ուշադրություն էր դարձվում մայրենի լեզվի ուսուցմանն ու քերականական գիտելիքների համակարգմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայ լեզվաբանության պատմության, քերականության դասավանդման մեթոդների և 19-րդ դարի հայ կրթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Համառոտ նոր քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Համառոտ քերականություն հայերեն լեզվի ի պետքս ժողովրդական դպրոցաց

1870 թվականին Թեոդոսիայում՝ Խալիբյան ուսումնարանի տպարանում հրատարակված այս՝ 43 էջից բաղկացած աշխատությունը նախատեսված է եղել ժողովրդական դպրոցներում հայոց լեզվի ուսուցման համար։ Վերնագրից կարելի է եզրակացնել, որ այն համառոտ և մատչելի քերականական ձեռնարկ է, որի նպատակն է եղել աշակերտներին ծանոթացնել հայերենի հիմնական կանոններին և նպաստել լեզվական գիտելիքների համակարգված յուրացմանը։ XIX դարում հայալեզու դպրոցների զարգացումը կարևոր դեր ուներ գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվի ուսուցման և ազգային կրթական ավանդույթների պահպանման գործում։ Այդ ժամանակաշրջանում կազմված քերականության դասագրքերը սովորաբար նախատեսվում էին դպրոցականների տարիքին և կրթական մակարդակին համապատասխան՝ լեզվի կառուցվածքի հիմնական առանձնահատկությունները հնարավորինս պարզ ձևով ներկայացնելու համար։ Հրատարակության վերնագիրը հստակ մատնանշում է դրա կրթական նշանակությունը և նպատակային լսարանը՝ ժողովրդական դպրոցների աշակերտներին։ Այն կարող էր ներառել հայերենի քերականական հիմնական բաժինների, բառերի տեսակների, նախադասության կառուցման և լեզվական կանոնների վերաբերյալ բացատրություններ ու օրինակներ, սակայն այդ թեմաների առկայությունը հաստատելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ կրթական մտքի և XIX դարի դպրոցական դասագրքերի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես Թեոդոսիայում հրատարակված հայալեզու ուսումնական գրականության օրինակ։

Թարմացվել է՝ 2026-10-24
Համառոտ քերականություն հայերեն լեզվի ի պետքս ժողովրդական դպրոցաց
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Դասագիրք քերականության հայերեն լեզվի

Աշխատությունը հայերենի քերականության ուսումնասիրման համար նախատեսված ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել հայոց լեզվի կառուցվածքին, քերականական կանոններին և լեզվական ճիշտ արտահայտման սկզբունքներին։ Այն ընդգրկում է քերականության հիմնական բաժիններին առնչվող գիտելիքներ՝ ուղղված լեզվի օրինաչափությունների ըմբռնմանը, բառերի ձևերի և նախադասության կառուցվածքի ճանաչմանը, ինչպես նաև գրավոր ու բանավոր խոսքի հմտությունների զարգացմանը։ Քերականական նյութի համակարգված ուսումնասիրությունը նպաստում է լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, գրագիտության բարձրացմանը և հայերենով հստակ ու ճիշտ հաղորդակցվելու կարողության ձևավորմանը։ Նման դասագրքերը կարևոր նշանակություն են ունեցել 19-րդ դարի հայ կրթական միջավայրում, երբ հայոց լեզվի ուսուցումը, քերականական գիտելիքների տարածումը և ազգային լեզվական ավանդույթների պահպանումը կրթական ծրագրերի կարևոր բաղադրիչներից էին։ Հայերենի քերականության ուսուցումը նպաստել է լեզվի կանոնների միասնական ընկալմանը, գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը և հայերենով կրթության տարածմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ լեզվաբանական մտքի պատմության, հայերենի քերականության դասավանդման ավանդույթների, 19-րդ դարի հայկական դպրոցական կրթության և հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-25
Դասագիրք քերականության հայերեն լեզվի
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն

Գիրքը հայերենի քերականությանն ու լեզվական գիտելիքների համակարգված ուսուցմանն ուղղված ուսումնական աշխատություն է։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու հայոց լեզվի կառուցվածքը, լեզվական միավորների գործածության կանոնները և գրավոր խոսքի ձևավորման սկզբունքները՝ ընթերցողին հաղորդելով լեզուն ճիշտ հասկանալու և կիրառելու համար անհրաժեշտ գիտելիքներ։ Քերականական ձեռնարկների ավանդական կառուցվածքի համաձայն՝ նման աշխատություններում սովորաբար ուսումնասիրվում են հնչյուններն ու տառերը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, բառերի փոփոխման ձևերը, նախադասության կառուցվածքը և շարահյուսական հարաբերությունները։ Քերականության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն գրագետ գրելու և կարդալու, այլև լեզվական մտածողության զարգացման, գրավոր խոսքի հստակության և հայերենի կանոնավոր գործածության համար։ «Նոր քերականություն» բնորոշումը կարող է մատնանշել ժամանակի ուսուցման պահանջներին համապատասխան ներկայացման կամ քերականական նյութի նորացված համակարգման ձգտում, սակայն աշխատության կոնկրետ մեթոդաբանական առանձնահատկությունները վերնագրից միայն որոշել հնարավոր չէ։ Գիրքը կարևոր նյութ է հայերենի քերականական գիտելիքների դասավանդման պատմության, հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման և 19-րդ դարի հայալեզու կրթական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին տվյալ ժամանակաշրջանում համակարգվում և փոխանցվում հայոց լեզվի վերաբերյալ գիտելիքները՝ կրթության ու գրագիտության տարածման նպատակով։

Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն

Գիրքը հայոց լեզվի քերականության ուսուցմանն ու լեզվական գիտելիքների համակարգմանը նվիրված ուսումնական աշխատություն է։ Այն նախատեսված է հայերենի կառուցվածքը, լեզվական կանոններն ու խոսքի կազմակերպման սկզբունքները ներկայացնելու համար՝ նպաստելով լեզվի գիտակցված և գրագետ գործածությանը։ Քերականական ձեռնարկների այս տեսակի հիմնական խնդիրներից են լեզվի բաղադրիչների բացատրությունը, բառերի ձևերի և գործառույթների տարբերակումը, նախադասությունների կազմության կանոնների ներկայացումը և գրավոր խոսքի հստակության զարգացումը։ Այդպիսի աշխատություններում սովորաբար տեղ են գտնում հնչյունների ու տառերի, բառերի կազմության, խոսքի մասերի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կապերի և նախադասության կառուցվածքի վերաբերյալ բաժիններ։ Վերնագրում առկա «նոր քերականություն» ձևակերպումը մատնանշում է քերականական նյութը որոշակի համակարգով ներկայացնելու ձգտումը, սակայն միայն մատենագիտական տվյալներով հնարավոր չէ հաստատել, թե ինչ առանձնահատկություններով է այս հրատարակությունը տարբերվում նույնանուն մյուս հրատարակություններից։ Հայերեն քերականական ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել կրթության կազմակերպման, գրագիտության տարածման և հայոց լեզվի ուսուցման մեթոդների զարգացման գործում։ Այս գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտական գրականության, հայերենի դասավանդման պատմության և 19-րդ դարի հայկական կրթական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես նյութ՝ ժամանակաշրջանի քերականական տերմինաբանության, լեզվական նորմերի ներկայացման և հայերեն ուսումնական գրքերի հրատարակման ավանդույթների հետազոտության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-10-29
Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայերենի քերականության դասագիրք

Աշխատությունը հայերենի քերականության ուսուցմանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկ է, որի հիմնական նպատակը հայոց լեզվի կառուցվածքի, քերականական օրինաչափությունների և լեզվական կանոնների համակարգված ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է լեզուն ուսումնասիրողների համար՝ օգնելու նրանց հասկանալ հայերենի քերականական կառուցվածքը, ճանաչել բառերի ձևափոխության առանձնահատկությունները և ճիշտ կազմել խոսքն ու գրավոր շարադրանքը։ Քերականության դասագրքերը սովորաբար ընդգրկում են խոսքի մասերի, բառերի կազմության և ձևերի, նախադասության կառուցվածքի ու շարահյուսական կապերի վերաբերյալ բացատրություններ, ինչպես նաև լեզվական կանոնների յուրացմանը նպաստող օրինակներ։ Այսպիսի ձեռնարկը կարևոր նշանակություն է ունեցել հայերենի ուսուցման, գրագիտության զարգացման և լեզվական գիտելիքների տարածման գործում՝ հատկապես այն կրթական միջավայրում, որտեղ դասագրքերը ծառայում էին որպես ուսուցչի և սովորողի հիմնական ուսումնամեթոդական նյութ։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայերենի քերականագիտական մտքի և լեզվի դասավանդման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայերենի կանոնների ուսուցման ավանդույթների, լեզվական գիտելիքի կազմակերպման սկզբունքների և հայերենով կրթական գրականության զարգացման մասին։ Գրքի պատմալեզվաբանական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ներկայացնում է հայերենի ուսուցման գրավոր ժառանգության մի հատված և հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, լեզվաբանության ու կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Հայերենի քերականության դասագիրք
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Արդի աշխարհաբարի գործնական քերականություն

Աշխատությունը նվիրված է արդի աշխարհաբարի՝ հայերենի նոր գրական լեզվի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրությանն ու գործնական յուրացմանը։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու աշխարհաբարի լեզվական կանոնները, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները՝ նպաստելով գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ և գրագետ կիրառությանը։ Քերականական նյութի շրջանակում կարևորվում են խոսքի մասերի բնութագրումը, բառերի ձևափոխությունը, քերականական կարգերը, բայական ձևերը, բառերի միջև հարաբերությունները և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ Գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է տեսական կանոնների կապը լեզվի իրական գործածության հետ՝ սովորողին օգնելով ճանաչելու քերականական երևույթները, ճիշտ կազմելու նախադասություններ և զարգացնելու ինքնուրույն արտահայտվելու կարողությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայերենի պատմական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ անդրադառնում է աշխարհաբարի՝ որպես ժամանակակից գրական հաղորդակցության միջոցի, կանոնակարգման և ուսուցման գործընթացին։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի վերջի հայալեզու կրթական միջավայրում քերականական գիտելիքների համակարգման ու դասավանդման մոտեցումները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի պատմությամբ, աշխարհաբարի ձևավորման ու զարգացման ընթացքով, ինչպես նաև հայերենի ուսուցման ավանդական մեթոդներով զբաղվող ընթերցողներին և ուսումնասիրողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-02
Արդի աշխարհաբարի գործնական քերականություն
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Հայոց լեզվի այբբենարան, տետրակ Բ

Ուսումնական այս տետրը նախատեսված է հայոց լեզվի սկզբնական ուսուցման շարունակության համար և հանդիսանում է այբբենարանի երկրորդ մասը։ Այն ուղղված է սովորողների՝ տառերի, հնչյունների, վանկերի և բառերի ճանաչման ու կիրառման հմտությունների ամրապնդմանը՝ նպաստելով կարդալու և գրելու կարողությունների աստիճանական զարգացմանը։ Այբբենական ուսուցման նման նյութերը կարևոր դեր են ունեցել տարրական կրթության տարածման գործում, քանի որ հնարավորություն են տվել երեխաներին և գրագիտություն ձեռք բերող այլ սովորողներին համակարգված ձևով յուրացնելու մայրենի լեզվի հիմունքները։ Տետրային կառուցվածքը ենթադրում է ուսումնական նյութի բաժանում հաջորդական հատվածների, ինչը հեշտացնում է դասավանդման և ինքնուրույն վարժությունների կազմակերպումը։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն որպես լեզվի ուսուցման գործնական միջոց, այլև որպես 19-րդ դարի հայ մանկավարժական մտքի և տարրական կրթության զարգացման պատմության վկայություն։ Այն արտացոլում է հայերեն գրագիտության տարածման, մայրենի լեզվով ուսուցման կազմակերպման և երեխաների կրթական պատրաստվածության բարձրացման ձգտումները։ Նման հրատարակությունները նպաստել են հայալեզու կրթական միջավայրի ձևավորմանն ու լեզվական գիտելիքների փոխանցմանը սերնդեսերունդ։

Թարմացվել է՝ 2026-11-03
Հայոց լեզվի այբբենարան, տետրակ Բ
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Բառագիտություն կամ հայերենի քերականության ութ խոսքի մասերը

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականության կարևոր բաժիններից մեկին՝ բառագիտությանը, և կենտրոնանում է խոսքի ութ մասերի ուսումնասիրության վրա։ Այն ներկայացնում է բառերի դասակարգման և լեզվական կառուցվածքի ըմբռնման այն սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են հայերենի քերականական համակարգը ճանաչելու համար։ Խոսքի մասերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բառերի իմաստային, քերականական և գործառական առանձնահատկությունները, հասկանալու դրանց դերը նախադասության կառուցման մեջ և ճիշտ կիրառելու լեզվական կանոնները։ Քերականական այս բաժինը կարևոր հիմք է ընթերցանության, գրավոր խոսքի, շարադրության և լեզվական վերլուծության հմտությունների զարգացման համար։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ հայերեն սովորողների, աշակերտների և լեզվի դասավանդմամբ զբաղվողների համար՝ համակարգված ձևով ներկայացնելով բառերի տեսակները և դրանց տարբերակման հիմքերը։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու XIX դարի հայ քերականագիտական մտքի և հայերենի ուսուցման մեթոդների առանձնահատկություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ լեզվաբանական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է մայրենի լեզվի կանոնների ուսումնասիրման, դասակարգման և կրթական նպատակներով մատուցման ավանդույթը։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենի ուսուցիչներին, ուսանողներին և պատմական քերականական աշխատություններ ուսումնասիրողներին։

Թարմացվել է՝ 2026-11-04
Բառագիտություն կամ հայերենի քերականության ութ խոսքի մասերը
Օնլայն

Լեզվաբանություն

Նյութեր հայերենի հնչյունաբանության ուսումնասիրության համար

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հնչյունական համակարգի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով լեզվի հնչյունների առանձնահատկություններին, դրանց արտասանությանը և լեզվական կառուցվածքում ունեցած դերին։ Հնչյունաբանությունը լեզվաբանության կարևոր բաժիններից է, քանի որ ուսումնասիրում է խոսքի հնչյունների կազմավորումը, հնչյունական տարբերությունները և դրանց օրինաչափությունները։ Հայերենի պարագայում այս հարցերը կարևոր են նաև լեզվի պատմական զարգացման, բարբառային տարբերությունների և գրավոր ու բանավոր խոսքի փոխհարաբերությունների բացահայտման համար։ Հնչյունական երևույթների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ձևավորվել և փոփոխվել հայերենի հնչյունները, ինչպիսի առանձնահատկություններ ունեն դրանց արտասանությունն ու փոխազդեցությունը, և ինչպես են այդ երևույթներն արտացոլվում լեզվի տարբեր ձևերում։ Նման հետազոտական նյութերը նպաստում են հայերենի հնչյունական համակարգի գիտական նկարագրությանը և պատմահամեմատական ուսումնասիրություններին։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերենով զբաղվող լեզվաբանների, բանասերների, հայագետների և լեզվի կառուցվածքի ու պատմական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-05
Նյութեր հայերենի հնչյունաբանության ուսումնասիրության համար

Այլ թեմաներ

Շտեմարաններ Դասագրքեր և ուսումնական ձեռնարկներ Հայոց պատմություն Հայ դասական գրականություն Հեքիաթներ և առակներ Հայոց ցեղասպանություն Արցախ Բանաստեղծություններ և պոեմներ Բառարաններ Անգլերենի ուսուցում Ռուսաց լեզու Ռեֆերատներ և կուրսային աշխատանքներ Ատենախոսություններ Ծրագրավորում և ալգորիթմներ Միջնադարյան գրականություն և գրաբար Բանահյուսություն և ազգագրություն Կրոն և Հայ եկեղեցի Անգլերենի շտեմարան 1, 2, 3 (angleren shtemaran) Կենսաբանության շտեմարան 1, 2, 3 (kensabanutyun shtemaran) Քիմիայի շտեմարան 1, 2 (qimia shtemaran) Մաթեմատիկայի շտեմարան 1, 2, 3 (matematika shtemaran) Հայոց լեզու և հայ գրականություն շտեմարան 1-5 (hayots lezu shtemaran) Հայոց պատմության շտեմարան 1, 2 (hayots patmutyun shtemaran) Ռուսաց լեզվի շտեմարան 1, 2 (rusats lezvi shtemaran) Թուրքերեն լեզու